Wszechświat

Hayabusa2 przeleciała obok planetoidy Torifune w ramach rozszerzonej misji. Zdjęcia pokazują obiekt przypominający… bałwana. Japońska sonda Hayabusa2 znowu przypomniała o sobie w najlepszym możliwym stylu. Kilka lat po tym, jak przywiozła na Ziemię próbki z planetoidy Ryugu, minęła kolejną asteroidę i zrobiła jej zdjęcie. Na fotografii widać coś, co wygląda jak kosmiczny bałwan dryfujący gdzieś...

Ruszyły zdjęcia do najważniejszego filmu w historii ludzkości. Aparat, który go nakręci ma 3200 megapikseli i waży trzy tony. Dzięki niemu chcemy rozwiązać wiele tajemnic Wszechświata. Po dwóch dekadach projektowania, budowy i testów jedno z najbardziej zaawansowanych obserwatoriów astronomicznych na świecie rozpoczęło regularne obserwacje nieba. NSF–DOE Vera C. Rubin Observatory, zlokalizowane na górze Cerro Pachón...

Słońce kiedyś spuchnie do rozmiarów czerwonego olbrzyma. Ziemia może przetrwać ten etap, ale to wcale nie jest pocieszające. Ziemia może przeżyć śmierć Słońca. Niby powinno nas to cieszyć, ale tylko do momentu doczytania drobnego druczku. Nasza planeta może rzeczywiście uniknąć pochłonięcia przez rozdęte, umierające Słońce, ale nie oznacza to ocalenia życia, oceanów, atmosfery ani czegokolwiek,...

Wszechświat nie przestaje serwować nam zagadek. Im dalej zaglądamy tym na większe tajemnice trafiamy. Oto najnowszy przykład. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zajrzał do jednego z najstarszych skupisk galaktyk we wszechświecie, a naukowcy nie potrafią wyjaśnić, co zobaczyli. Kiedy astronomowie po raz pierwszy ujrzeli gromadę galaktyk, nazwaną XLSSC 122, wiedzieli, że odkryli coś wyjątkowego. Gromada wydawała...

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zbadał atmosferę planety orbitującej białego karła. To pierwszy taki przypadek. Ta planeta wygląda jak kosmiczny ocalały, który po prostu nie powinien mieć prawa istnieć. WD1856b krąży wokół martwej gwiazdy tak blisko, że pełny obieg zajmuje jej zaledwie 1,4 dnia. Problem w tym, że jej gwiazda wcześniej musiała przejść przez fazę czerwonego...

Uran i Neptun mogą być mniej lodowe, niż zakładaliśmy. Nowe symulacje wskazują na ocean magmy bogaty w wodór. Uran i Neptun nie pasują ani do skalistych planet pokroju Ziemi czy Marsa, ani do gazowych gigantów jak Jowisz i Saturn. Właśnie dlatego przyjęło się mówić o nich lodowe olbrzymy. Chodzi o to, że według klasycznych modeli...

NASA szykuje misję Swift Boost. Robotyczny statek LINK ma dogonić teleskop Swift, chwycić go i podnieść na bezpieczniejszą orbitę. NASA szykuje się na jedną z najbardziej nietypowych akcji ratunkowych ostatnich lat. Nie chodzi o astronautów, kapsułę ani stację kosmiczną, lecz o wysłużony teleskop, który od ponad 20 lat poluje na najpotężniejsze eksplozje we Wszechświecie. Swift...

Tajemnica czasu od wieków fascynuje fizyków, filozofów i zwykłych ludzi. Czy czas jest fundamentalną cechą Wszechświata, czy może jedynie efektem ubocznym zmian zachodzących wokół nas? Naukowcy z Wielkiej Brytanii wykonali właśnie eksperyment, który przybliża nas do odpowiedzi na to pytanie. W laboratorium powstał miniaturowy Wszechświat, w którym czas pojawił się sam, bez zegarów, sekundników i...

A gdyby czarne dziury wcale nie były czarnymi dziurami? Nowe badania sugerują, że w ostatnich chwilach życia masywnej gwiazdy może narodzić się nie osobliwość, lecz całkowicie nowy Wszechświat ukryty we wnętrzu tajemniczego obiektu zwanego grawastarem. Masywne gwiazdy wytwarzają światło i ciepło poprzez syntezę jądrową, proces, który uwalnia ogromne ilości energii z atomów. Jednak w końcu...

To dopiero początek, ale przełom jest ogromny. Zegar jądrowy może kiedyś przebić zegary atomowe i wykrywać zmiany stałych fizycznych. Najdziwniejszy zegar świata nie ma wskazówek, tarczy ani mechanizmu, który tyka w znajomy dla nas sposób. Jego sercem jest jądro atomu toru-229 zamknięte w krysztale fluorku wapnia i pobudzane ekstremalnie precyzyjnym światłem laserowym. Fizycy właśnie pokazali,...

Naukowcy chcą wykorzystać sztuczną inteligencję do rozwiązania jednego z największych problemów współczesnej kosmologii - znalezienia nowej fizyki. Jednak aby odkryć nową fizykę, sztuczna inteligencja musi oduczyć się tej starej. Współczesna kosmologia znalazła się w ślepym zaułku własnego sukcesu. Standardowy model kosmologiczny doskonale opisuje ewolucję wszechświata, od Wielkiego Wybuchu po rozmieszczenie galaktyk. Fizycy mają jednak pełną...

Gdy sztuczna inteligencja patrzy w kosmos, to widzi więcej - ale czasem widzi za dużo. I za bardzo chce się przypodobać. Kosmologia od lat opiera się na gigantycznych symulacjach, które mają pomóc zrozumieć, jak powstały galaktyki, skąd bierze się ciemna materia i dlaczego Wszechświat rozszerza się w takim tempie. To praca żmudna, kosztowna i wymagająca...

Webb nie potrzebował świecącego kwazara. Zmierzył czarną dziurę po tym, jak rozpędza gwiazdy w centrum odległej galaktyki. Czarne dziury najłatwiej wykryć wtedy, gdy aktywnie pochłaniają materię i rozświetlają centrum swojej galaktyki. Ta była jednak wyjątkowo spokojna. Nie świeciła jak kwazar i nie dawała o sobie znać w oczywisty sposób, a mimo to astronomom udało się...

Astronomowie zajrzeli do kosmicznej fabryki planet i zobaczyli coś, czego wcześniej nie udało się uchwycić. Dysk AB Aurigae wiruje, rzuca tajemnicze cienie i może skrywać rodzące się gazowe olbrzymy. Planety powstają w dyskach gazu i pyłu otaczających młode gwiazdy. To właśnie tam materia tworzy zagęszczenia, spirale i inne struktury, z których z czasem mogą wyłonić...

Matematycy proponują model, w którym przyspieszona ekspansja Wszechświata wynika z równań Einsteina, bez dokładania ciemnej energii. Ciemna energia miała być odpowiedzią na jedno z największych pytań współczesnej kosmologii: dlaczego Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. Nowa praca matematyków związanych z Uniwersytetem Kalifornijskim w Davis sugeruje jednak, że być może nie trzeba dopisywać do kosmosu tajemniczego składnika....

Astronomowie znaleźli 77 ukrytych kwazarów zasłoniętych pyłem. Astronomowie znaleźli właśnie aż 77 ukrytych kwazarów, które mogą pokazywać jeden z najkrótszych i najbardziej gwałtownych etapów życia galaktyk. To moment, w którym supermasywna czarna dziura rośnie wyjątkowo szybko, ale jednocześnie zaczyna wypychać z otoczenia pył i gaz. Właśnie ten pył, zamiast tylko przeszkadzać w obserwacjach, stał się...

Zapomnij o lodowatych gigantach i płonących światach. TOI-199b to planeta wielkości Saturna, która wymyka się klasyfikacji. Teleskop Webba wreszcie zajrzał w jej nietypową atmosferę. TOI-199b krąży wokół gwiazdy oddalonej od nas o ponad 330 lat świetlnych. Jeden obieg zajmuje jej ok. 100 dni, czyli znacznie dłużej, niż w przypadku wielu egzoplanet badanych metodą tranzytową. Jej...

Kosmos skrywa przerażające tajemnice. Astrofizycy z NASA namierzyli właśnie ukryty silnik odpowiedzialny za najpotężniejsze eksplozje we Wszechświecie. Teleskop Fermiego znalazł ślad, którego astronomowie szukali od niemal 20 lat. Promieniowanie gamma z superjasnej supernowej SN 2017egm wskazuje na coś, co wcześniej było głównie przedmiotem symulacji. Okazuje się, że jej niewyobrażalną moc mógł napędzać ukryty silnik. To...

Wyniki największego jak dotąd sondażu wśród fizyków nie przynoszą jednej, uspokajającej odpowiedzi. W sprawach, które zwykle przedstawia się jako ustalone, większości nie ma. Dotyczy to nawet ciemnej materii i prób pogodzenia grawitacji z mechaniką kwantową. Badacze zebrali 1675 odpowiedzi w internetowym badaniu prowadzonym na łamach APS Physics Magazine. Nie był to więc losowy dobór respondentów,...

Astronomowie przecierają oczy ze zdumienia. Najnowsze odkrycia pokazują, że potężne turbulencje dosłownie zniekształcają gwiazdy. To zjawisko tak naprawdę całkowicie zmienia nasze postrzeganie kosmosu. Przestrzeń między gwiazdami nie jest pustką. To ośrodek międzygwiezdny, czyli rozrzedzona mieszanina gazu i pyłu, w której część materii jest zjonizowana, czyli rozbita na jony i swobodne elektrony. W radiu ta plazma...