Wszechświat

Ciemna galaktyka, która nie powinna świecić, emituje delikatne światło. Nowe obserwacje pokazują bladą, gazową galaktykę świecącą jak kosmiczna jarzeniówka. Miała być dowodem na istnienie prawdziwie ciemnych galaktyk – pełnych ciemnej materii i gazu, ale pozbawionych gwiazd. Tymczasem FAST J0139+4328, czyli obiekt odkryty w danych z chińskiego radioteleskopu FAST, okazał się czymś zupełnie innym. Nowe, dużo...

Wszechświat pełen jest lśniących galaktyk, gigantycznych gwiazd i widowiskowych mgławic. Jednak to, co najciekawsze, czasem bywa zupełnie niewidoczne. Teleskop Hubble’a właśnie potwierdził istnienie czegoś, co wymyka się klasycznym definicjom. To pierwsze potwierdzone odkrycie takiego obiektu we Wszechświecie.  Naukowcy nazywają go reliktem, albo bardziej obrazowo "galaktyką, która poniosła porażkę". Cloud-9, bo tak brzmi jego robocza nazwa,...

Niebieskie błyski w kosmosie jednak nie są supernowymi. Nowe dane wskazują na czarną dziurę, która w kilka dni zmieliła masywną gwiazdę. Przez lata astronomowie głowili się, co stoi za krótkimi, oślepiająco jasnymi niebieskimi rozbłyskami, które na kilka dni rozświetlają kosmos, a potem dogasają, zostawiając po sobie echo w promieniach X i radiu. Teraz rekordowy rozbłysk...

Nowe obserwacje w promieniach X ujawniają, że gwałtowne wybuchy gwiazd tworzą znacznie więcej chloru i potasu, niż zakładały dotychczasowe modele. To idealny przepis na życie. Jedna z najsłynniejszych supernowych w Drodze Mlecznej właśnie odsłoniła brakujący fragment kosmicznego przepisu na życie. Dzięki danym z satelity XRISM astrofizycy odkryli, że szczątki gwiazdy Cassiopeia A są niespodziewanie bogate...

Antarktyda zamienia się w kosmiczne obserwatorium. NASA szykuje balony do polowania na neutrina i antycząstki związane z ciemną materią. Program balonów naukowych NASA wraca na Antarktydę z dwiema ambitnymi misjami, które celują w najtrudniejsze zagadki współczesnej astrofizyki. Z lodowej pokrywy w pobliżu stacji McMurdo wystartują jeszcze w grudniu 2 ogromne balony stratosferyczne: PUEO, polujący na...

UFO i ciemna materia w jednym równaniu? Nowa teoria sugeruje, że kosmiczne widma mogły powstać tuż po Wielkim Wybuchu. Ciemna materia, która stanowi nawet 85 proc. masy całego kosmosu, wciąż pozostaje niewidzialna dla naszych detektorów. Teraz fizycy proponują, by odkurzyć niemal porzuconą teorię sprzed dekad – zaktualizowaną o nowy, ekstremalnie wczesny etap dziejów Wszechświata. Kluczem...

Kosmiczne eksplozje i tajemnice ciemnej materii. Chińskie obserwatorium LHAASO publikuje przełomowe dane o prymordialnych czarnych dziurach. Czy czarne dziury mogły powstać tuż po Wielkim Wybuchu i dziś eksplodować na naszych oczach? Zespół naukowców z chińskiego obserwatorium LHAASO właśnie opublikował najdokładniejsze w historii wyniki poszukiwań wybuchów takich obiektów, tzw. prymordialnych czarnych dziur. Czym w ogóle są...

Chińscy naukowcy jako pierwsi zeszli pod lód Arktyki, by zbadać nieodkrytą jeszcze część grzbietu Gakkela. Może on skrywać źródła życia podobnego do tego z Europy. W miejscu, gdzie kończy się światło słoneczne i zaczyna strefa nieustannego mroku, chińscy naukowcy jako pierwsi w historii zeszli na dno jednej z najbardziej niedostępnych części Oceanu Arktycznego. Celem ich...

Jak szybko i w jakim kierunku porusza się nasz Układ Słoneczny we Wszechświecie? To pozornie proste pytanie stanowi jeden z kluczowych testów naszej wiedzy kosmologicznej. Zespół badawczy pod kierownictwem astrofizyka Lukasa Böhmego z Uniwersytetu w Bielefeld znalazł nowe odpowiedzi, podważające ustalony standardowy model kosmologii. Wyniki badania zostały opublikowane w czasopiśmie Physical Review Letters. Nasza analiza pokazuje, że Układ...

Ciemna materia nie tylko istnieje, ale zachowuje się zgodnie z zasadami grawitacji. Przynajmniej tak wynika z nowego badania, które po raz pierwszy przetestowało ten fakt w skali kosmologicznej. Choć ciemna materia nie została nigdy bezpośrednio wykryta, jej obecność zdradzają ruchy galaktyk i zniekształcenia światła w przestrzeni kosmicznej. Fizycy od lat przyjmowali, że ta tajemnicza substancja...

Nowe badanie sugeruje, że ekspansja wszechświata mogła w rzeczywistości zacząć zwalniać, a nie przyspieszać. Niezwykłe odkrycie opublikowane w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society podważają długoletnią teorię mówiącą o tym, że tajemnicza siła zwana „ciemną energią” powoduje coraz szybsze oddalanie się odległych galaktyk. Jeśli wyniki się potwierdzą, może to otworzyć zupełnie nowy rozdział w dążeniu naukowców do...

Betelgeza, jeden z najsłynniejszych czerwonych nadolbrzymów na niebie, nie jest sama. Naukowcy potwierdzili istnienie kompana, którego natura całkowicie zaskoczyła badaczy. Astronomowie od lat podejrzewali, że okresowe zmiany jasności Betelgezy, czyli gigantycznej gwiazdy w konstelacji Orion, mogą być spowodowane obecnością drugiego obiektu. Jego bezpośrednia obserwacja była jednak ekstremalnie trudna. Przełom nastąpił jednak dopiero po tym, jak...

Czy Wszechświat może mieć pamięć? Naukowcy proponują teorię, która zmienia nasze rozumienie rzeczywistości. Od ponad stu lat fizycy próbują pogodzić ze sobą ogólną teorię względności Einsteina, która opisuje grawitację jako zakrzywienie czasoprzestrzeni, oraz mechanikę kwantową. Obie działają bardzo dobrze w swoich obszarach, jednak wzajemnie się wykluczają, gdy tylko spotykają się w ekstremalnych warunkach. Jedną z...

Astronomowie odkryli gwiazdę, która może być najczystszym i zarazem najstarszym zachowanym obiektem we Wszechświecie. Przetrwała od czasów, gdy galaktyki dopiero zaczynały się formować. Odkryta przez zespół astronomów z Uniwersytetu Chicagowskiego gwiazda znajduje się w halo Wielkiego Obłoku Magellana, czyli w sąsiedniej galaktyce oddalonej o ok. 163 tys. lat świetlnych od Drogi Mlecznej. Według naukowców SDSS...

Być może nie jesteśmy sami, a Wszechświat wcale nie jest tak cichy, jak się nam wydaje. Po prostu szukamy nie tam, gdzie trzeba. Jeśli życie pozaziemskie istnieje, to dlaczego wciąż nie udało się go wykryć? To pytanie nie przestaje intrygować naukowców, futurystów i zwykłych obserwatorów nieba. Choć pojawiło się wiele teorii tłumaczących tę ciszę, Brian...

Wszechświat, który znamy, nie jest nieśmiertelny. Co więcej, wkrótce ma się znaleźć na życiowym półmetku. Profesor fizyki Henry Tye z Cornell University twierdzi, że nasz kosmos właśnie zbliża się do połowy swojego życia, które potrwa w sumie około 33 mld lat. To oznacza, że w najlepszym wypadku zostało mu około 20 mld lat istnienia. Za...

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) we współpracy z naukowcami ze Szwajcarii opublikowała właśnie największą w historii symulację kosmosu. Flagship 2 Galaxy Mock - tak brzmi nazwa tego monumentalnego dzieła, które jest efektem pracy superkomputera o mocy, która przyprawia o zawrót głowy. Za pomocą algorytmów opracowanych przez profesora Joachima Stadela z Uniwersytetu w Zurychu, udało się stworzyć...

Polska przyłączyła się do projektu SKA Observatory, największego projektu astronomicznego naszych czasów. Nasi naukowcy będą szukać odpowiedzi na najbardziej fundamentalne pytania. W Obserwatorium Astronomicznym w Piwnicach pod Toruniem właśnie podpisano umowę o powołaniu Polskiego Konsorcjum projektu SKA Observatory. Koordynatorem został Uniwersytet Mikołaja Kopernika, a w skład konsorcjum weszło sześć uczelni i dwa instytuty badawcze. To...

Fale grawitacyjne znów dały o sobie znać – i to w sposób, który potwierdza jedną z najważniejszych hipotez Stephena Hawkinga. Dzięki wyjątkowo czystemu sygnałowi zarejestrowanemu przez LIGO naukowcy zyskali nowe, namacalne dowody na to, że powierzchnia czarnej dziury może tylko rosnąć. 14 stycznia tego roku detektory fal grawitacyjnych LIGO zarejestrowały coś, co fizycy nazywają najczystszym...

Najnowszy projekt futurystycznego statku kosmicznego pokazuje, jak mogłaby wyglądać pierwsza załogowa podróż do najbliższego układu gwiezdnego, czyli do Alfa Centauri. Według jego twórców jednostka Chrysalis miałaby mierzyć aż 58 km długości i zapewniać warunki do życia dla maksymalnie 2,4 tys. osób przez ponad 400 lat podróży. Choć brzmi to jak scenariusz na dobry film science...