Sondy kosmiczne

Zbliżając się po raz kolejny do Jowisza w grudniu 2019 r. sonda Juno przeleciała nad północnym biegunem Ganimedesa, największego księżyca w całym Układzie Słonecznym. Zdjęcia w podczerwieni wykonane za pomocą instrumentu JIRAM pozwoliły badaczom stworzyć mapę północnych obszarów tego masywnego księżyca.

Naukowcy z Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz z NASA pokazali właśnie zdjęcia powierzchni Słońca wykonane przez sondę Solar Orbiter. Jak dotąd żadna sonda nie fotografowała Słońca z tak małej odległości.

Zjednoczone Emiraty Arabskie dołączą do grupy zaledwie kilku krajów, które wysłały swoje sondy kosmiczne w przestrzeń międzyplanetarną. Z kosmodromu Tanegashima w Japonii wystartuje wtedy pierwsza misja marsjańska przygotowana przez inżynierów z ZEA. Przez ostatnie sześć lat badacze przygotowywali sondę, która już za kilka miesięcy z orbity będzie badała atmosferę i pogodę na Marsie.

Eksploracja przestrzeni kosmicznej nie należy do najtańszych rozrywek. Przekonali się o tym niedawno naukowcy przygotowujący najnowszą misję NASA do Europy, jednego z czterech największych księżyców Jowisza. Sondę Europa Clipper czekają zmiany.

W czerwcu 2020 roku sonda Solar Dynamics Observatory obchodzi szczególną rocznicę. W tym roku mija okrągłe 10 lat prowadzenia przez nią bezustannych obserwacji Słońca.

Jak dotąd w pobliżu Neptuna przeleciała tylko jedna sonda, Voyager 2, i było to ponad 30 lat temu. W trakcie tej krótkiej wizyty sonda sfotografowała m.in. Trytona, niesamowicie intrygujący księżyc planety. Jeżeli NASA zdecyduje się na realizacje misji Trident, dowiemy się o nim więcej.

Atmosfera Marsa ma wyraźną zieloną poświatę, dokładnie tak samo jak atmosfera Ziemi. Jako pierwsza dostrzegła ją niedawno europejska sonda Trace Gas Orbiter (TGO). To pierwsza taka poświata dostrzeżona poza Ziemią.

Cztery miliardy lat temu Mars był planetą znacznie bardziej przyjazną dla życia niż obecnie. Atmosfera planety była gęstsza, temperatury wyższe, a na powierzchni znajdowały się liczne zbiorniki wody. Sonda MAVEN od kilku lat sprawdza, dlaczego taki Mars należy już tylko do historii.

W ostatnim ćwierćwieczu astronomowie odkryli ponad 4000 egzoplanet. Tylko kilka z nich udało dostrzec się bezpośrednio na zdjęciach, ale były tam tylko pojedynczymi pikselami. Czy jesteśmy na to skazani?

Dwadzieścia lat temu, przelatując w pobliżu Europy, jednego z czterech głównych księżyców Jowisza, sonda Galileo mogła zaobserwować gejzery wody. Międzynarodowa grupa naukowców odkryła nowe dowody na to, że do erupcji faktycznie mogło dojść.

Zakończyła się budowa i przygotowanie marsjańskiego orbitera Hope, którego Zjednoczone Emiraty Arabskie wyślą latem w kierunku Czerwonej Planety. Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem ZEA staną się czwartym lub piątym krajem, który umieścił sondę na orbicie wokół Marsa.

Jednym z najważniejszych zadań stojących przed naukowcami poszukującymi życia poza Ziemią, jest określenie, które lodowe księżyce w Układzie Słonecznym skrywają globalne oceany pod skorupami lodowymi.

NASA od niedawna przygotowuje przyszłą misję kosmiczną do Tytana, największego księżyca Saturna. Istnieje jednak grupa naukowców, którzy chcą przekonać agencję do wysłania jeszcze jednej sondy do sąsiadującego z Tytanem Enceladusa, na którym moglibyśmy poszukiwać życia.

NASA ogłosiła właśnie dwa projekty obejmujące wysłanie niewielkich satelitów do Księżyca w ramach programu Artemism jeszcze przed pierwszym lotem załogowym. 

Indyjska Organizacja Badań Kosmicznych (ISRO) w lipcu ub.r. wysłała w kierunku Księżyca sondę Chandrayaan 2. Choć znajdujący się na jej pokładzie lądownik Vikram rozbił się 7 września podczas próby lądowania, to sama sonda nadal krąży wokół Księżyca. Teraz przesyła na Ziemię fantastyczne zdjęcia.

Sonda Voyager 2, która od 1977 r. przemierza Układ Słoneczny, wkrótce przestanie otrzymywać jakiekolwiek polecenia z Ziemi. Nie jest to jednak koniec misji, a jedynie tymczasowa przerwa spowodowana modernizacją anteny DSS43 w Australii, która zapewnia komunikację z sondą.

Badacze z Centrum OzGrav przewidują, że planowane obserwatorium fal grawitacyjnych LISA będzie w stanie obserwować fale grawitacyjne emitowane przez układy składające się z dwóch gwiazd neutronowych. Pomiary takich fal mogą nam wiele powiedzieć o życiu i śmierci gwiazd.

Dla wielu agencji kosmicznych oraz badaczy zajmujących się poznawaniem Czerwonej Planety, 2020 rok jest bardzo ważny. To właśnie w tym roku Ziemia zbliża się na minimalną odległość do Marsa (dzieje się tak co 26 miesięcy) i otwiera się okno na wysyłanie do niego różnego rodzaju sond, orbiterów czy łazików. W tym roku do krajów wysyłających swój aparat dołączają Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Przedstawiciele NASA poinformowali o wyborze czterech zespołów naukowych, które otrzymają po 3 mln dol. na przygotowanie dokładnego projektu proponowanych przez siebie misji, które mogłyby być zrealizowane w ramach kolejnej tury Programu Discovery. Dwa z tych zespołów spoglądają w kierunku Wenus, jeden w kierunku Io, wulkanicznego księżyca Jowisza i jeden w kierunku Trytona, księżyca Neptuna.

Pamiętacie jeszcze kosmicznego bałwana krążącego na zewnętrznych obrzeżach Układu Słonecznego, w pobliżu którego 1 stycznia 2019 r. przeleciała sonda New Horizons? Badacze z NASA właśnie dostarczyli nam nowych informacji o nim.