Nauka

Fale grawitacyjne emitowane przez czarne dziury mogą zostać wykorzystane do wykrycia obecności ciemnej materii i określenia jej właściwości. Kluczem do tego jest nowy model, oparty na ogólnej teorii względności Einsteina, który szczegółowo śledzi interakcje czarnej dziury z otaczającą ją materią. Wszechświat jest pełen tajemnic, ale jedna z nich frustruje naukowców szczególnie mocno. Ciemna materia, bo...

Nie ma już wątpliwości, że 2025 r. zapisał się złotymi zgłoskami w historii podboju kosmosu. Nigdy wcześniej na orbitę okołoziemską nie wysłano tak wiele rakiet. Choć liczby przyprawiają o zawrót głowy, branża stoi u progu wielkiej zmiany warty. Ok, na początek boomer time. Pamiętam czasy kiedy w telewizji pokazywano każdy start rakiety. Te czasy już...

Supermasywne czarne dziury nie pochłaniają wszystkiego jak leci. Nowe obserwacje ALMA pokazują, że nawet wśród nadmiaru gazu mogą tylko podjadać. Przyzwyczailiśmy się do obrazu czarnych dziur jako kosmicznych odkurzaczy, które pochłaniają dosłownie wszystko w ich zasięgu. Tymczasem najnowsze obserwacje z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array pokazują, że rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. Nawet supermasywne czarne dziury,...

Roboty uczą się czuć ból. Neuromorficzna skóra otwiera nowy rozdział w historii maszyn. Przez dekady inżynierowie robotyki marzyli o jednym: stworzyć maszynę, która odbiera świat nie tylko jako zestaw liczb, lecz jako coś, co czuje. Nie w sensie emocjonalnym, lecz biologicznym - tak jak człowiek, który natychmiast wyczuwa nacisk, temperaturę czy zagrożenie.  Dziś to marzenie...

Naukowcy odczytali metabolity z kości sprzed 3 mln lat. Dzięki nim widzą klimat, dietę i choroby dawnych zwierząt. Skamieniałe kości okazały się znacznie bogatszym źródłem informacji, niż sądzono. Naukowcom udało się wyłowić z nich tysiące cząsteczek powiązanych z metabolizmem zwierząt, które żyły od 1,3 do 3 mln lat temu. Te chemiczne ślady zdradzają, co jadły,...

Gęste obłoki wodoru, czerwone włókna gazu i pęcherze wydrążone przez młode gwiazdy. Hubble uchwycił dynamiczne serce kosmicznej wylęgarni N159. Na najnowszym zdjęciu z teleskopu Hubble’a kosmos przestaje być abstrakcyjną pustką, a zamienia się w gęstą, dramatycznie rozświetloną scenę. Widać na nim fragment N159 – jednego z najbardziej imponujących obszarów narodzin gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana,...

Zaawansowane skany kości sugerują, że ten małpi krewny chodził po ziemi jak człowiek, a część dnia spędzał w koronach drzew. Wyprostowana sylwetka, spokojny marsz po sawannie i szeroki horyzont – tak lubimy wyobrażać sobie początek historii człowieka. Nowe badania kości tajemniczej małpy sprzed 7 mln lat sugerują jednak coś znacznie mniej filmowego. Pierwszy dwunożny kuzyn...

Najlepiej monitorowany wulkan świata znów zaskoczył geologów. Axial Seamount nie wybuchł w 2025 roku, choć wszystkie wykresy mówiły, że już czas. Jeszcze do sylwestrowej nocy geolodzy żartowali, że czekają na fajerwerki z dna oceanu. Wszystko wskazywało, że Axial Seamount, czyli gigantyczny wulkan znajdujący się 480 km od wybrzeża Oregonu, właśnie wtedy powinien wybuchnąć. I co?...

Jedno pociągnięcie sznurka i płaski panel zamienia się w krzesło, igloo albo szynę medyczną. MIT opracował nową metodę projektowania struktur 3D. Wyobraź sobie krzesło, które na czas transportu jest płaską płytą, a potem jednym pociągnięciem sznurka rośnie w pełnowymiarowy mebel. Albo szynę medyczną, która z cienkiego panelu zamienia się w dopasowaną podporę dla złamanej ręki....

Po gwałtownym rozbłysku rentgenowskim czarna dziura w NGC 3783 wypluła materię w zaskakującym tempie. Naukowcy po raz pierwszy zobaczyli takie zjawisko. W centrum galaktyki NGC 3783 siedzi potwór o masie około 30 mln Słońc, a mimo to zachowuje się zaskakująco znajomo. Zespół astronomów zaobserwował, jak ta supermasywna czarna dziura w ciągu zaledwie kilkunastu godzin rozpala...

Chiny połączyły fotowoltaikę, magazyny energii i hodowlę ryb w jednym projekcie. Nowa morska farma PV to rekord świata. U wybrzeży prowincji Shandong działa już morska elektrownia słoneczna, jakiej świat jeszcze nie widział. System HG14 o mocy 1 GW rozciąga się na ponad 1 200 hektarów płytkich wód Morza Żółtego, stoi na tysiącach stalowych pali wbitych...

Kosmiczny tłok nad naszymi głowami jest już faktem, a przyparty do muru Elon Musk nie miał wyjścia. SpaceX podjęło bezprecedensową decyzję o obniżeniu orbity tysięcy swoich satelitów. Wszystko zaczęło się od incydentu, o którym w branży kosmicznej mówiło się z wyraźnym niepokojem. Jeden z satelitów Starlink, krążący na wysokości 418 km, uległ poważnej awarii. Nie...

Kometa 3I/Atlas została sfotografowana przez kosmiczny teleskop Hubble'a. Zdjęcia ujawniły strukturę, która wymyka się prostym, astronomicznym definicjom. Zamiast chaotycznej bryły lodu i pyłu, naukowcy zobaczyli precyzyjną, niemal geometryczną grę dżetów, która budzi dreszcz emocji u każdego fana teorii o obcych cywilizacji. Siedemnaście zdjęć komety 3I/Atlas, wykonanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a 30 listopada, 12 grudnia i 27...

Odkryciem dekady nazwano najnowsze ustalenia naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego. Potwierdzili oni to, co do tej pory wydawało się jedynie fantazją, istnienie samotnych planet, które nie mają własnej gwiazdy. To odkrycie zmienia wszystko, co wiedzieliśmy o porządku panującym we Wszechświecie. Choć od dekad podejrzewaliśmy, że w czarnej otchłani Drogi Mlecznej mogą dryfować samotne światy, dopiero teraz...

Pozbycie się choinki byle gdzie może słono kosztować, a art. 145 Kodeksu wykroczeń jest bezlitosny dla zaśmiecających. Jak legalnie zutylizować żywą jodłę i dlaczego wyrzucenie sztucznej choinki do żółtego worka to proszenie się o kłopoty? Miniony już rok 2025 okazał się przełomem w świecie cen choinek w Polsce. Po latach rosnących kosztów, w ostatnim sezonie...

Jest zielone światło – prąd produkowany przez wiatraki na morzu popłynie w głąb kraju. Sieć przesyłowa gotowa na moc z pierwszych morskich farm wiatrowych – deklarują Polskie Sieci Elektroenergetyczne. 30 grudnia potwierdzono techniczną gotowość infrastruktury przesyłowej do przyjęcia mocy z morskich farm wiatrowych. Wszystkie niezbędne do tego stacje i linie pomyślnie przeszły próby napięciowe.  ...

Kometa 3I/Atlas od tygodni rozpala wyobraźnię astronomów i internautów. Tymczasem spływa dla nas coraz więcej danych, które mogą dać odpowiedź na najważniejsze pytania. Kometa 3I/Atlas nie daje zasnąć miłośnikom komosu. Także tym, którzy mają nadzieję, że obiekt ten jest statkiem obcej cywilizacji. Wśród nich jest Avi Loeb, profesor z Harvardu, astrofizyk i popularyzator idei, że...

Nowy fotokatalizator wytwarza wodór z wody i światła. I to bez dodatków chemicznych. Co istotne, działa nawet z wykorzystaniem morskiej wody. Wodór od lat pojawia się w opowieściach o energetyce przyszłości jak uniwersalne paliwo marzeń. Spala się czysto, nie produkuje spalin ani sadzy, a po wykorzystaniu zostawia wyłącznie wodę. Tyle że za kulisami jest mniej...

Zamiast gorąca jak z piekła i ogromnych rachunków za energię, wystarczy 70 stopni. Naukowcy pokazali nowy, nietoksyczny materiał do wychwytu CO2 z powietrza. W laboratorium chemicznym w Helsinkach powstał materiał, który dosłownie zjada dwutlenek węgla prosto z powietrza i oddaje go niemal na nasze żądanie. Zamiast pieców rozgrzanych do kilkuset stopni wystarczy podgrzać go do...

Kometa 3I/Atlas budzi ogromne emocje, ale czy naprawdę jest wyjątkowa? A może to jeden z olbrzymiej liczby podobnych obiektów? Nad tymi pytaniami tymi pochylił się Avi Loeb, astrofizyk z Harvardu i popularyzator idei, że kometa 3I/Atlas może być dziełem obcej cywilizacji. W najnowszym wpisie na swoim blogu Avi Loeb przedstawia zaskakujące wyliczenia. I przyznać trzeba,...