Galaktyki

Supermasywne czarne dziury, kosmiczne pola magnetyczne i algorytmy z udziałem Polaków. Właśnie powstała najdokładniejsza radiowa mapa nieba. Wszechświat dostał właśnie nową, rekordowo szczegółową mapę. Tym razem nie w świetle widzialnym, lecz w falach radiowych. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał zarejestrować sygnały z 13,7 mln galaktyk, w tym tych napędzanych supermasywnymi czarnymi dziurami, a wśród autorów tego...

Teleskopy JWST i ALMA znalazły 70 starych, zakurzonych galaktyk tam, gdzie kosmos dopiero powinien raczkować. Modele ewolucji Wszechświata czeka korekta. I to znaczna. Na granicy obserwowalnego Wszechświata, w epokach, w których kosmos według podręczników dopiero uczył się świecić pierwszymi gwiazdami, astronomowie ujrzeli coś niespodziewanego, a mianowicie 70 masywnych, chemicznie zaskakująco dojrzałych galaktyk. Historia narodzin gwiazd...

Nowe analizy danych z JWST sugerują, że niektóre galaktyki mogą być starsze niż sam wszechświat. Naukowcy pytają, czy nasz model kosmosu w ogóle ma sens. Wszechświat miał swoje narodziny około 13,8 mld lat temu. Przynajmniej tak się powszechnie przyjmuje. W takim scenariuszu, gdy patrzymy bardzo daleko, widzimy kosmos w wieku zaledwie kilkuset milionów lat –...

Młoda, masywna galaktyka nagle przestaje rodzić gwiazdy, a Webb wskazuje winnego. To głodząca ją czarna dziura. Astronomowie od dawna zastanawiali się, dlaczego część młodych galaktyk wygląda tak, jakby ktoś po prostu nagle wyciągnął im wtyczkę z gniazdka. Jedną z najbardziej zagadkowych była GS-10578, znana pod nieformalną nazwą Galaktyka Pabla. Jej światło leci do nas około...

Ciemna galaktyka, która nie powinna świecić, emituje delikatne światło. Nowe obserwacje pokazują bladą, gazową galaktykę świecącą jak kosmiczna jarzeniówka. Miała być dowodem na istnienie prawdziwie ciemnych galaktyk – pełnych ciemnej materii i gazu, ale pozbawionych gwiazd. Tymczasem FAST J0139+4328, czyli obiekt odkryty w danych z chińskiego radioteleskopu FAST, okazał się czymś zupełnie innym. Nowe, dużo...

Hubble skierował obiektyw na Zaginioną Galaktykę w Pannie i zobaczył tysiące miejsc, gdzie rodzą się gwiazdy. NGC 4535 staje się mapą dla badań nad kosmosem. Z daleka wygląda jak ledwie widoczna plamka w gwiazdozbiorze Panny, dlatego amatorzy od lat nazywają ją Zaginioną Galaktyką. Kiedy jednak spogląda na nią Hubble, NGC 4535 nagle zmienia się w...

Astronomowie uchwycili wyjątkowy moment wybuchu supernowej SN 2024ggi. Eksplozja miała zaskakująco smaczny kształt. Zanim zrobiła się jasna jak tysiące Słońc, zaskoczyła swoim nietypowym kształtem. Supernowa SN 2024ggi to pierwsza w historii, której geometryczną formę udało się uchwycić niemal w chwili narodzin eksplozji. A była to forma zaskakująco regularna, przypominająca… oliwkę. Eksplozja w samym środku Hydra...

Nowe ORC w odległych galaktykach zaskoczyły naukowców. Jeden z nich ma niemal milion lat świetlnych średnicy. Pierścienie typu ORC (ang. odd radio circles) to jedne z najbardziej enigmatycznych struktur kosmicznych, jakie udało się dotąd zaobserwować. Po raz pierwszy dostrzeżono je dopiero w 2019 r., a do dziś potwierdzono zaledwie kilka ich wystąpień. Teraz badacze –...

Nasza galaktyka, Droga Mleczna, nigdy nie stoi w miejscu, ale bez prezerwy obraca się i kołysze. Jednak teraz dane z teleskopu kosmicznego Gaia Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA ujawniają, że nasza galaktyka również ma gigantyczną falę rozchodzącą się od jej centrum i przetaczającą się przez skupiska gwiazd. Misją sondy Gaia było przede wszystkim sporządzenie najdokładniejszej trójwymiarowej...

NGC 2775 to galaktyka, której nie da się jednoznacznie sklasyfikować. Hubble ujawnia jej niezwykłe cechy i przeszłość pełną zderzeń. Teleskop Hubble’a po raz kolejny uchwycił obiekt, który wymyka się prostym definicjom. Odległa o 67 mln lat świetlnych NGC 2775 wygląda tak, jakby nie mogła się zdecydować, czy jest spiralna, eliptyczna, czy może jeszcze inna. Jej...

Jedna z najstarszych galaktyk we Wszechświecie ukazała właśnie swoje zaskakująca oblicze. W centrum uwagi znalazła się struktura, którą ochrzczono mianem Kosmicznych Winogron. Dzięki możliwościom teleskopu Jamesa Webba i radioteleskopu ALMA naukowcy ujrzeli coś, czego nie przewidują żadne współczesne modele formowania się galaktyk. Kosmiczne Winogrona – nietypowa galaktyka z młodego Wszechświata Choć na zdjęciach wykonanych przez...

Astronomowie zaprezentowali niezwykle szczegółowe zdjęcie odległej o 700 mln lat świetlnych gromady galaktyk Abell 3667. Obraz ukazuje fascynującą kosmiczną strukturę oraz zjawiska, które do tej pory były niewidoczne dla naukowców. Badacze z Uniwersytetu Browna stworzyli wyjątkowo precyzyjny obraz Abell 3667, gigantycznej gromady galaktyk, znajdującej się 700 milionów lat świetlnych od Ziemi. Nowe zdjęcie, będące efektem...

Naukowcy śledzący najjaśniejsze eksplozje we wszechświecie – tzw. rozbłyski gamma – odkryli coś, co może zmusić fizyków do przepisania podręczników. Mowa o gigantycznej strukturze znanej jako Wielka Ściana Herkulesa-Korony Północnej. To coś większego niż wszystko, co wcześniej widzieliśmy. I wygląda na to, że struktura ta jest jeszcze większa, niż wcześniej przypuszczaliśmy.

Kosmiczny teleskop Hubble'a po raz kolejny udowodnił swoją niezwykłą wartość dla astronomii. Tym razem na jego celowniku znalazła się gigantyczna galaktyka LEDA 1313424, która dosłownie kipi od gwiazd. Co więcej, odkryto w niej aż dziewięć pierścieni, co jest absolutnym rekordem w historii obserwacji kosmosu.

Kosmos nie przestaje zadziwiać, a astronomowie dokonali właśnie niesamowitego odkrycia. Chodzi o gigantyczną galaktykę radiową, której rozmiary dosłownie powalają. Mierzy ona aż 3,3 mln lat świetlnych, co czyni ją 32 razy większą od naszej Drogi Mlecznej. Obiekt ten nazwano „Kłopot”. I rzeczywiście, naukowcy mają z nią twardy orzech do zgryzienia.

Kosmiczny teleskop Jamesa Webb nie przestaje nas zaskakiwać. Tym razem w jego obiektyw wpadła jedna z najbardziej charakterystycznych galaktyk na niebie – Sombrero. Dzięki niezwykłej czułości instrumentu MIRI badającego kosmos w średniej podczerwieni, udało się zobaczyć tę galaktykę w zupełnie nowym świetle. A to, co ukazało się przed oczami naukowców, to prawdziwa skarbnica wiedzy o procesach zachodzących w kosmosie.

Astronomowie dokonali właśnie niezwykłego odkrycia, które może na nowo zdefiniować nasze rozumienie wczesnego Wszechświata. Wszystko za sprawą odkrycia galaktyki REBELS-25. Odkrycie REBELS-25 to kolejny dowód na to, jak niewiele jeszcze wiemy o Wszechświecie.

Astronomowie opublikowali potężną mapę Drogi Mlecznej w podczerwieni zawierającą ponad 1,5 mld obiektów. To najbardziej szczegółowa mapa naszej galaktyki, jaka kiedykolwiek powstała.

Czarna dziura to jedno z najbardziej fascynujących i tajemniczych zjawisk we Wszechświecie. Jednak czarna dziura to obszar skupiający kilka zjawisk. Z czego więc składa się czarna dziura?

Zgodnie ze stanem wiedzy naukowców i obowiązującymi modelami kosmologicznymi, ciemna materia stanowi około 85 proc. masy wszechświata. Choć nie wiemy zbyt wiele o tym, czym jest i jakie właściwości ma owa materia, jesteśmy w stanie obserwować efekty jej obecności i działania.