Fizyka

Wyobraź sobie czujnik jakości powietrza, który działa latami bez wymiany baterii, mały układ śledzący drgania mostu albo chip w ubraniu, który zasila się sam z otoczenia. Naukowcy twierdzą, że właśnie zrobili krok w stronę takiej elektroniki. Międzynarodowy zespół fizyków z Australii i Singapuru przyjrzał się z bliska tzw. nieliniowemu efektowi Halla w specjalnie przygotowanym materiale...

Stare dane z sondy Magellan odsłoniły pod Wenus gigantyczny tunel lawy. Naukowcy mówią o niepokojącej strukturze większej niż ziemskie jaskinie. W archiwalnych danych z sondy Magellan, które przez dekady kurzyły się na serwerach, naukowcy znaleźli coś, co wygląda jak drzwi do podziemnego świata Wenus. Radarowy cień na zboczu wulkanu Nyx Mons okazał się wejściem do...

Fizycy unieśli w powietrze styropianowe kulki, które zachowują się jak kryształy czasu. To prosty eksperyment z bardzo poważnymi konsekwencjami. Kiedyś kryształy czasu były tylko teorią. Dziś można je zobaczyć, a nawet w pewnym sensie trzymać w dłoni. Zespół z New York University z lekkich koralików unoszących się w powietrzu na fali dźwiękowej zbudował kryształ czasu....

Naukowcy odsłuchali kosmiczny gong po zderzeniu czarnych dziur i wykorzystali go do najdokładniejszego testu teorii względności. Einstein znów miał rację. Cóż za zaskoczenie. Wszechświat znów jest po stronie Einsteina. Rekordowo wyraźny sygnał fal grawitacyjnych z kolizji dwóch czarnych dziur (zdarzenia oznaczonego jako GW250114) pozwolił fizykom zajrzeć w ostatnie chwile tego kosmicznego starcia z precyzją, o...

Turbulencja to ten rodzaj chaosu, który potrafi zabić silnik, wywrócić prognozę pogody i zaskoczyć nawet fizyków. Teraz naukowcy po raz pierwszy zasymulowali ją z taką dokładnością, że w danych widać swoiste tornada zbudowane z liczb. Frontier, superkomputer Departamentu Energii USA w Oak Ridge, to dziś najpotężniejsza maszyna dostępna dla nauki otwartej. Jego moc liczona jest...

Rosjanie odeszli z CERN i zabrali ze sobą wiedzę, bez której Wielki Zderzacz Hadronów mógł stanąć w miejscu. W tym momencie na scenę weszli polscy inżynierowie i naukowcy. Kiedy CERN definitywnie zakończył współpracę z Rosją, inżynierowie zostali z rosyjskim sprzętem, do którego brakowało pełnej dokumentacji. Wyłączenie urządzeń groziło paraliżem kluczowego eksperymentu ALICE. Wtedy do gry...

Zbudowali detektor, który widzi ślad jednego atomu i jednego elektronu. Efekt Migdala przestaje być tylko teorią, a staje się przydatnym w nauce narzędziem. Prawie 90 lat temu Arkadij Migdal opisał zjawisko tak subtelne, że przez kolejne dekady pozostawało jedynie konstrukcją teoretyczną. Teraz chiński zespół fizyków po raz pierwszy wprost zarejestrował efekt Migdala – jednoczesny odskok...

Fizycy znaleźli sposób na mocne magnesy bez metali ziem rzadkich. To szansa dla energetyki, motoryzacji i elektroniki. Współczesna gospodarka dosłownie stoi na magnesach. Bez nich nie ma silników w samochodach elektrycznych, nowoczesnych turbin wiatrowych, dysków twardych, robotów przemysłowych ani wielu urządzeń medycznych. Problem jednak w tym, że najmocniejsze magnesy stałe opierają się dziś na tzw....

Zimna ciemna materia od dekad była pewnikiem fizyki. Teraz naukowcy pokazują scenariusz, w którym Wszechświat startuje z jej gorącą wersją. Przez ostatnich 40 lat fizycy powtarzali jak mantrę, że ciemna materia musi być zimna, powolna i ciężka, inaczej nie dałoby się zbudować takiego Wszechświata, jaki widzimy dziś. Nowe badania pokazują, że może być całkowicie odwrotnie....

Fizycy pokazali, jak przesuwać ciepło do przodu i do tyłu niczym wiązkę lasera. Nowa symetria w czasie może zmienić elektronikę. Wyobraź sobie, że możesz wcisnąć przewiń i cofnij na pilocie sterującym ciepłem w materiale. Fizycy pokazali właśnie, że da się zaprogramować, gdzie i kiedy energia cieplna ma płynąć – do przodu, do tyłu, a nawet...

Chiny właśnie oddały do użytku maszynę do hipergrawitacji, zdolnej do generowania sił niemal dwa tysiące razy potężniejszych niż te, które trzymają nas na powierzchni Ziemi. CHIEF1900, bo tak nazywa się ten technologiczny kolos, to nie tylko pokaz możliwości inżynieryjnych Państwa Środka, ale przede wszystkim narzędzie, które pozwala dosłownie ściskać czas i przestrzeń, by zajrzeć w...

Najlepiej monitorowany wulkan świata znów zaskoczył geologów. Axial Seamount nie wybuchł w 2025 roku, choć wszystkie wykresy mówiły, że już czas. Jeszcze do sylwestrowej nocy geolodzy żartowali, że czekają na fajerwerki z dna oceanu. Wszystko wskazywało, że Axial Seamount, czyli gigantyczny wulkan znajdujący się 480 km od wybrzeża Oregonu, właśnie wtedy powinien wybuchnąć. I co?...

Naukowcy z MIT po raz pierwszy zobrazowali falę samego ciepła w superpłynnym gazie kwantowym. To może wyjaśnić tajemnice nadprzewodników i gwiazd neutronowych. W świecie znanej nam materii ciepło zwykle zachowuje się bardzo przewidywalnie: powoli rozchodzi się w przestrzeni, aż temperatura się wyrówna. Fizyków od lat intrygowały jednak teoretyczne przewidywania, że w ekstremalnych warunkach może ono...

Wygląda jak szkło, a działa jak termos. Nowy materiał może odmienić okna, ubrania, a nawet kosmiczne habitaty. Na pierwszy rzut oka wygląda jak zwykła tafla szkła. Tymczasem nowy materiał MOCHI izoluje tak skutecznie, że naukowcy kładą na nim dłoń, a nad nią trzymają otwarty płomień. Ten niemal przezroczysty żel krzemionkowy może w przyszłości trafić na...

Nuno Loureiro, profesor MIT, ceniony badacz czystej energii i dynamiki namagnesowanej plazmy, zginął we własnym domu. W dorobku zmarłego naukowca upatrywano szansy na "zmianę biegu historii ludzkości". Nuno F. G. Loureiro, wybitny naukowiec zajmujący się m.in. syntezą jądrową i dyrektor jednego z najważniejszych laboratoriów badawczych MIT, został zastrzelony we własnym domu w Brookline pod Bostonem....

Nowe obserwacje w promieniach X ujawniają, że gwałtowne wybuchy gwiazd tworzą znacznie więcej chloru i potasu, niż zakładały dotychczasowe modele. To idealny przepis na życie. Jedna z najsłynniejszych supernowych w Drodze Mlecznej właśnie odsłoniła brakujący fragment kosmicznego przepisu na życie. Dzięki danym z satelity XRISM astrofizycy odkryli, że szczątki gwiazdy Cassiopeia A są niespodziewanie bogate...

Fizycy zamknęli tysiące atomów w kwantowym drucie, gdzie masa i energia płyną bez strat. System wymyka się klasycznym prawom rozpraszania energii. Naukowcy z TU Wien zamknęli tysiące atomów rubidu w jednowymiarowej pułapce i obserwowali, jak masa i energia płyną przez ten układ bez najmniejszych oznak tłumienia. Gaz zachowuje się tak, jakby nie znał tarcia –...

Antena z pojedynczych atomów zamiast drutu. Polskie radio atomowe słyszy sygnały, które w zwykłej elektronice giną w szumie. Zespół z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego zbudował prototyp radia, w którym rolę odbiornika pełnią wzbudzone atomy rubidu, a elektronikę zastępują lasery. Taki układ potrafi nasłuchiwać wyjątkowo słabych mikrofal, sam prawie niczego nie emitując w otoczenie. Od miedzianej...

Fizycy tworzą w laboratorium diamenty z kontrolowanymi defektami, które działają jak kwantowe lupy do badania grafenu i materiałów bezstratnych. To niesamowite. Niewielki kawałek sztucznego diamentu stał się jednym z najczulszych czujników na świecie. Zespół z Princeton opracował diamentowy sensor kwantowy, który potrafi wychwycić mikroskopijne zawirowania pól magnetycznych w takich materiałach, jak grafen czy nadprzewodniki. To...

JUNO to największy detektor neutrin nowej generacji. Pierwsze zebrane przy jego pomocy dane mogą rewolucjonizować fizykę cząstek elementarnych. W głębi chińskiego laboratorium w Jiangmen rozpoczęła się właśnie nowa era badań nad neutrinami. Po latach budowy i testów detektor JUNO – jedno z najczulszych urządzeń do badania cząstek elementarnych na świecie – działa już pełną parą...