Fizyka

Zamrożony światłowód może wywrócić do góry nogami przyszłość komputerów – od ultraszybkich maszyn fotonicznych po systemy inspirowane mózgiem i technologie kwantowe. Naukowcy wypełnili mikroskopijną szklaną rurkę cieczą, połączyli ją ze zwykłymi światłowodami, a następnie zanurzyli fragment konstrukcji w ciekłym azocie. Przy -196 st. C płynny rdzeń zamarzł, ale nadal prowadził światło. Co więcej, pozwolił zamienić...

Zraszacz działa jak obrotowa rakieta. Pokazali, dlaczego kształt przewodów decyduje o kierunku i sile jego obrotu. Zraszacz ustawiony na trawniku wygląda jak zwykły kawałek plastiku podłączony do węża. Tymczasem jego obrót prowadzi wprost do jednego z najbardziej upartych problemów mechaniki płynów. Naukowcy zbudowali serię celowo powyginanych urządzeń, odwrócili w nich kierunek przepływu i pokazali, że...

Lasery śledziły metalową kulę na orbicie przez około 3 lata. Udało się wykryć niezwykle słabe wirowanie czasoprzestrzeni. Ziemia obraca się nie tylko wewnątrz pustej przestrzeni. Zgodnie z ogólną teorią względności pociąga za sobą także samą czasoprzestrzeń, delikatnie skręcając orbity znajdujących się wokół niej obiektów. Po około 3 latach laserowych pomiarów naukowcy wyłuskali ten efekt z...

W jednym mikrometrze kwadratowym materiału znaleźli średnio 8 defektów. Część z nich odbiera LED-om energię, zanim powstanie światło. Na pierwszy rzut oka kryształ azotku galu przypomina coś w rodzaju perfekcyjnie ułożonej mozaiki – każdy atom trafia dokładnie tam, gdzie powinien, a cały układ powtarza się z niemal matematyczną precyzją. To właśnie na tej pozornej idealności...

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu pomysł pozyskiwania energii z czarnej dziury wydawał się wyłącznie intelektualnym eksperymentem. Dzisiaj naukowcy pokazali, że mechanizm opisany ponad pół wieku temu przez jednego z najwybitniejszych fizyków XX wieku można odtworzyć w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Osiągnięcie to nie dotyczy wyłącznie astrofizyki. Otwiera również drogę do nowych technologii. Ponad 50 lat temu fizyk...

Cząsteczki radu mogą ujawnić różnice między materią i antymaterią. Istotne okazały się gruszkowate jądra atomowe i niezwykle precyzyjne pomiary. Przepis brzmi jak coś, czego zdecydowanie nie warto powtarzać w kuchni. Rad należy rozpuścić w wodzie, dodać słodzik, odparować płyn, a powstałą lepką masę rozsmarować na złotej folii. Potem wystarczą już tylko hel, temperatura około -268...

Phantom Twist obraca się do 25 razy na sekundę i zamienia w półprzezroczystą smugę. Dron po prostu wykorzystuje niedoskonałość ludzkiego wzroku. Nie pomalowali go w barwy nieba, nie pokryli ekranami i nie zbudowali z cudownego przezroczystego materiału. Naukowcy z Northwestern University zastosowali znacznie prostszą sztuczkę. Ich dron obraca się tak szybko, że ludzkie oko nie...

Laser przechodzący przez namagnesowaną plazmę zmienia długość fali i polaryzację dosłownie w locie. To może być przełom, który wywróci optykę wysokich mocy do góry nogami. Najmocniejsze lasery na świecie mają pewien jeden, niezwykle banalny problem: są po prostu za mocne dla własnej optyki. Zwykłe szkło, kryształy i klasyczne elementy optyczne mogą nie wytrzymać impulsów o...

To może być ważny moment dla AI w nauce. Model nie tylko streścił tekst, ale pomógł znaleźć dowód w fizyce teoretycznej. Sztuczna inteligencja od dawna pisze streszczenia, kod i profesjonalnie brzmiące odpowiedzi. Tym razem weszła jednak na teren, na którym nie wystarczy ładne zdanie i pewny ton. Giorgio Parisi, noblista z fizyki, oraz Francesco Zamponi...

Udało się cofnąć czas. I to bez konieczności budowania wehikułu. Wystarczył jeden sprytny trik z pomiarem kwantowym. Na co dzień kierunek czasu rozpoznajemy bez większego wysiłku. Gorąca kawa stygnie, dym rozprasza się w pokoju, a bałagan zwykle robi się sam, podczas gdy porządek wymaga od nas pracy. Za tym stoi entropia, czyli miara nieuporządkowania albo...

Dwa kubki ciepłej wody nie zrobią jednego kubka wrzątku. Ze światłem jest trochę inaczej. Japońscy naukowcy opracowali materiał, który potrafi zebrać energię z dwóch fotonów światła widzialnego i wypuścić jeden foton ultrafioletu. I to nie w jakimś agresywnym laserze czy dziwnym płynie, tylko w ciele stałym działającym przy natężeniu zwykłego światła słonecznego. To nie jest...

Wystarczy lekki dotyk palca, żeby materiał wysłał sygnał świetlny. Ważniejsze jednak jest to, że nie potrzebuje wykorzystania metali ziem rzadkich, które są potrzebne w elektronice, turbinach, silnikach i obronności. Odkrycie materiału, który robi coś użytecznego bez metali ziem rzadkich, jeszcze kilka lat temu można było opisać jako zwykłą ciekawostkę. Dziś jest to jednak fragment większej...

Naukowcy sprawdzili, czy pole elektryczne i drukowane mikrosłupki mogą zastąpić grawitację podczas wrzenia cieczy w kosmosie. Wyniki są naprawdę zaskakujące. Wrzątek w kosmosie nie zachowuje się tak jak w kuchni. Na Ziemi pęcherzyki pary odrywają się od rozgrzanej powierzchni i unoszą ku górze. W mikrograwitacji nie ma jednak góry w tym samym sensie, a bąble...

Fuzja jądrowa miała być idealnym, czystym źródłem energii. Najnowsze badania pokazują jednak, że nowe reaktory mogą skrywać przerażający, militarny potencjał. Fuzja jądrowa od lat uchodzi za czystszą i bezpieczniejszą alternatywę dla klasycznej energetyki jądrowej. Nie potrzebuje wysoko wzbogaconego uranu, działa na zupełnie innej zasadzie niż tradycyjne reaktory i nie generuje takich samych ilości długożyciowych odpadów....

Sprytna sztuczka chemiczna może pomóc w opracowaniu nowej generacji maleńkich, wydajnych układów scalonych. Kluczem do sukcesu okazała się technologia rodem z wnętrza gwiazd, połączona z niezwykle precyzyjną chemią. Przez dziesięciolecia krzem pozostawał fundamentem całej branży elektronicznej. To właśnie na nim opiera się większość współczesnych procesorów, pamięci i układów scalonych. Problem polega jednak na tym, że...

Nowe urządzenie może elektronicznie kontrolować, jak długo utrzymuje się ślad pamięci. Szykuje się przełom w świecie energooszczędnej AI. AI robi się coraz większa, szybsza i… droższa w utrzymaniu. Ogromna część problemu nie leży jednak wyłącznie w samych modelach, ale przede wszystkim w sprzęcie, który musi przerzucać dane między czujnikami, pamięcią i procesorami. Każde takie przesunięcie...

Wystarczy lekki dotyk palca, a materiał wysyła sygnał świetlny. Naukowcy widzą dla niego zastosowania od medycyny po monitorowanie mostów i budynków. Wyobraź sobie materiał, który nie potrzebuje baterii, kabli ani diod, żeby wysłać sygnał. Wystarczy dotyk, nacisk, drganie albo odkształcenie, a zaczyna świecić. Naukowcy z Tohoku University, we współpracy z University of Tsukuba i Saga...

Głęboko pod ziemią w Chinach, ogromne obserwatorium neutrin JUNO dokonało swojego pierwszego ważnego przełomu naukowego. Udowodniło, że potrafi złapać nieuchwytne neutrina i badać z dokładnością, o jakiej do tej pory fizycy mogli tylko pomarzyć. Prestiżowe czasopismo Nature opublikowało wyniki eksperymentu w formie artykułu okładkowego, co podkreśla wagę tego odkrycia. Neutrina należą do najbardziej tajemniczych cząstek we Wszechświecie....

To dopiero początek, ale przełom jest ogromny. Zegar jądrowy może kiedyś przebić zegary atomowe i wykrywać zmiany stałych fizycznych. Najdziwniejszy zegar świata nie ma wskazówek, tarczy ani mechanizmu, który tyka w znajomy dla nas sposób. Jego sercem jest jądro atomu toru-229 zamknięte w krysztale fluorku wapnia i pobudzane ekstremalnie precyzyjnym światłem laserowym. Fizycy właśnie pokazali,...

Naukowcy chcą wykorzystać sztuczną inteligencję do rozwiązania jednego z największych problemów współczesnej kosmologii - znalezienia nowej fizyki. Jednak aby odkryć nową fizykę, sztuczna inteligencja musi oduczyć się tej starej. Współczesna kosmologia znalazła się w ślepym zaułku własnego sukcesu. Standardowy model kosmologiczny doskonale opisuje ewolucję wszechświata, od Wielkiego Wybuchu po rozmieszczenie galaktyk. Fizycy mają jednak pełną...