chemia

Rentgen potrafi pokazać nie tylko wnętrze przedmiotu, lecz także rozmieszczenie pierwiastków. Opracowana właśnie metoda znacznie przyspiesza takie badania. Zwykłe prześwietlenie pokazuje to, co znajduje się wewnątrz przedmiotu. Naukowcy opracowali jednak metodę, która pozwala zobaczyć, gdzie dokładnie rozmieszczone są poszczególne pierwiastki. Powstaje trójwymiarowa mapa składu materiału, a do jej wykonania potrzeba nawet 43 razy mniej pomiarów...

Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii 2026 otrzymali naukowcy Henri Kagan i Kenso Soai. Komitet nagrodził ich za rozwiązanie zagadki asymetrycznych cząsteczek będących lustrzanym odbiciem. Ich praca przełoży się m.in. na nowe leki i materiały. Wyglądają niemal identycznie, mają te same atomy i wiązania, a mimo to mogą działać zupełnie inaczej. Henri B. Kagan i Kenso...

Mikroskop miał tylko pokazywać przebieg reakcji. Okazało się, że elektrony i promieniowanie rentgenowskie kierują je w dwie różne strony. Mieli obserwować tę samą reakcję chemiczną na dwa różne sposoby. Zamiast tego dostali dwa różne wyniki. Gdy do próbki zaglądali za pomocą elektronów, na kostkach tlenku miedzi osadzało się złoto. Gdy używali promieniowania rentgenowskiego, miedziane wnętrze...

Okazuje się, że jedna z podstaw chemii organicznej wymaga naprawdę dużej poprawki. Efekt indukcyjny jednak działa znacznie krócej, niż uczono. Na lekcjach rysowano nam na tablicy łańcuch atomów, strzałki i coraz słabsze przesunięcie elektronów przechodzące przez kolejne wiązania. Tak tłumaczono jeden z fundamentów chemii organicznej przez niemal 100 lat. Problem jednak w tym, że nowoczesne...

Sztywne tworzywa często pękają, a odporne łatwo się odkształcają. Nowy polimer łączy obie cechy dzięki nietypowym wiązaniom jonowym. Projektowanie plastiku bardzo często przypomina przeciąganie krótkiej kołdry. Gdy materiał staje się sztywniejszy, to zaczyna łatwiej pękać. Gdy pozwolimy jego cząsteczkom swobodniej się przesuwać, potrafi pochłonąć znacznie więcej energii, ale robi się miększy. Naukowcy z Tokyo University...

Okazuje się, że złoto ze starej elektroniki można odzyskiwać przy znacznie mniejszym zużyciu chemikaliów niż teraz. Nowa metoda wykorzystuje do separacji energię elektryczną. Stara płyta główna na pierwszy rzut oka nie wygląda jak kopalnia, ale pod względem zawartości cennych metali dokładnie nią jest. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy złoto trzeba oddzielić od całej reszty....

Najpierw rozległ się potężny huk, a chwilę później fragment kosmicznej skały przebił dach domu i wpadł do sypialni. Teraz naukowcy ujawnili, że ten niezwykły meteoryt skrywa ślady słonej wody i związków organicznych, które mogą zmienić nasze spojrzenie na początki życia na Ziemi. 16 lipca 2024 r. mieszkańcy Nowego Jorku i okolic byli świadkami niezwykłego zjawiska....

Amoniak może pomóc ograniczyć emisje z silników, ale jego spalanie jest trudne. Ważna jest sama średnica wtryskiwacza. Amoniak nie zawiera węgla, łatwiej go magazynować i transportować niż wodór, a przemysł ma z nim spore doświadczenie. Brzmi obiecująco, ale w silniku sama obecność paliwa to tak naprawdę dopiero początek. Ważne jest to, jak trafi do cylindra...

4 miliardy lat temu garść nieożywionych cząsteczek połączyła się w pierwszą protokomórkę. Odżywiała się, rosła, dzieliła. Potem ewolucja robiła swoje. Z tego pierwotnego chaosu chemicznego wyłoniły się ryby, dinozaury, aż w końcu ludzie. Czysto chemiczny świat zmienił się w biologiczny. Naukowcy od dekad próbują to powtórzyć w laboratorium. I w zeszłym tygodniu - po raz...

Sprytna sztuczka chemiczna może pomóc w opracowaniu nowej generacji maleńkich, wydajnych układów scalonych. Kluczem do sukcesu okazała się technologia rodem z wnętrza gwiazd, połączona z niezwykle precyzyjną chemią. Przez dziesięciolecia krzem pozostawał fundamentem całej branży elektronicznej. To właśnie na nim opiera się większość współczesnych procesorów, pamięci i układów scalonych. Problem polega jednak na tym, że...

Badacze opisali niezwykły kryształ MoOCl2, który w jednej osi zachowuje się jak metaliczne lustro, a w drugiej jak przezroczyste szkło. Może bardzo silnie sterować światłem w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni. Jeden kryształ, dwa zupełnie różne zachowania. Zespół badaczy z XPANCEO, National University of Singapore i University of Chemistry and Technology w Pradze opisał materiał...

Przez lata poszukiwanie życia poza Ziemią przypominało polowanie na pojedyncze ślady: aminokwasy, związki organiczne, metan, nietypowe proporcje izotopów. Prawdziwa wskazówka może być znacznie subtelniejsza. Życie może zdradzać się nie tylko tym, jakie cząsteczki produkuje, ale tym, jak są one między sobą uporządkowane. Od dziesięcioleci poszukiwania życia poza Ziemią krążą wokół kluczowego pytania: jakich cząsteczek naukowcy...

To była jedna z najstarszych zagadek w świecie inżynierii. Przez dokładnie sto lat badacze nie potrafili wyjaśnić, skąd bierze się niewyobrażalna wytrzymałość tego popularnego materiału. Aż do teraz. Choć wzmacniana guma od dziesięcioleci dosłownie napędza nasz świat (od opon samochodowych, przez uszczelki, aż po ciężkie maszyny przemysłowe), to sekret jej fenomenalnej wytrzymałości przez lata spędzał...

Zwykły hematyt może okazać się cennym materiałem dla elektroniki nowej generacji. Naukowcy wykazali w nim kluczową własność związaną z altromagnetyzmem. Hematyt, czyli bardzo powszechny tlenek żelaza będący jednym z głównych składników rdzy, może okazać się znacznie cenniejszy, niż moglibyśmy się tego na pierwszy rzut oka spodziewać. Zespół z Oak Ridge National Laboratory potwierdził w nim...

Pranie bez proszku, bez całego długiego cyklu i bez kilku kolejnych płukań brzmi cudownie, prawda? Właśnie coś takiego pokazali badacze z Chin. Zespół z Southeast University w Nankinie i Jilin University opracował powłokę, która sprawia, że plamy i część drobnoustrojów dużo trudniej przyczepiają się do włókien, więc tkaninę da się oczyścić zwykłą wodą. Sednem pomysłu...

Historycy wiedzieli od bardzo dawna, że lekarze świata rzymskiego potrafili sięgać po środki, które dziś budzą odruch wymiotny. Teraz po raz pierwszy dostali coś więcej, niż tylko cytat ze starych zapisków. W szklanej fiolce sprzed około 1900 lat znaleziono chemiczne ślady ludzkich odchodów i aromatycznej domieszki z tymianku. Znalezisko pochodzi z okolic dawnego Pergamonu w...

Okazuje się, że zamiast mocnych kwasów i metali wystarczy zwykłe światło LED. Chemicy pokazali metodę, która może ograniczyć odpady i skrócić projektowanie nowych leków. Nie każda laboratoryjna pomyłka kończy się po prostu wyrzuceniem próbki do kosza. Czasem zaczyna się od niej nowa gałąź chemii. Tak właśnie stało się w Cambridge, gdzie zespół Davida Vaheya i...

Zwykłe akumulatory litowo-jonowe w mroźny poranek potrafią oddać tylko ułamek swojej normalnej pojemności. Udowodnili jednak, że da się zbudować ogniwo, które pracuje sprawnie nawet przy -50 st. C. I to z gęstością energii znacznie wyższą niż w obecnych bateriach do samochodów elektrycznych. W każdej baterii, od smartfona po samochód elektryczny jony litu wędrują tam i...

Analizy cyklu życia wskazują, że użycie odpadów piekarniczych i bakterii E. coli może dać proces wodorowania o śladzie węglowym poniżej zera. Badacze użyli starych bochenków jako źródła cukrów, a bakterie zamieniły je w wodór do reakcji wodorowania. Przemysł chemiczny od dekad opiera się na wodorze wytwarzanym z gazu ziemnego i węgla, co ma ogromny koszt...

Australijscy badacze pokazali, że odpad po orzeszkach ziemnych można w kilka minut zamienić w wysokiej jakości grafen. Nowa metoda jest tańsza, mniej energochłonna i nie wymaga chemikaliów. Przez lata grafen uchodził za materiał rodem z laboratoriów wielkich koncernów: drogi, wymagający skomplikowanych instalacji i agresywnej chemii. Tymczasem zespół inżynierów z UNSW Sydney pokazał, że wystarczą skorupki...