Kosmos

NASA leci po kosmiczny skarb wart bilony dolarów. Sonda, która zmierza w stronę planetoidy Psyche, wykorzysta w tym tygodniu asystę grawitacyjną Marsa aby zwiększyć swoją prędkość. Planetoida Psyche w całości zbudowana jest z metali szlachetnych, głównie platyny i złota. To prawdziwy kosmiczny skarb. Jej wartość wymyka się wyobraźni. W jej stronę leci sonda NASA, która...

Najcięższe czarne dziury wykrywane dziś przez obserwatoria fal grawitacyjnych najpewniej nie powstały w prosty sposób, po śmierci pojedynczej gwiazdy. Nowe badanie sugeruje coś znacznie ciekawszego. Te obiekty są kosmicznymi składakami, które rosły etapami, po kolejnych zderzeniach w zatłoczonych gromadach gwiazd. To ważna zmiana w myśleniu o czarnych dziurach. Przez lata wyobrażaliśmy sobie, że wiele z...

Na Marsie nawet rutyna potrafi zamienić się w problem, którego nikt wcześniej nie przewidział. Łazik Curiosity, pracujący na Czerwonej Planecie od 2012 r., podczas wiercenia w skale Atacama wyniósł z gruntu nie tylko próbkę, ale cały kamienny blok. Ważył około. 13 kg i przez kilka dni tkwił przy narzędziu na końcu robotycznego ramienia. NASA przyznaje,...

Laboratorium DRTF w Teksasie produkuje kontrolowane eksplozje, żeby zrozumieć katastrofy przemysłowe, napędy hipersoniczne i śmierć gwiazd. Właśnie zostało otwarte. Na kampusie Texas A&M RELLIS w Teksasie stoi budowla, która nie przypomina żadnego innego laboratorium naukowego na świecie. To stalowa rura o długości niemal 150 m i średnicy ponad 2 m, zakotwiczona w betonowym bloku, połączona...

Nie trzeba mieć teleskopu, doktoratu ani pracy w obserwatorium. Wystarczy komputer, internet i trochę cierpliwości. ESA udostępniła projekt, w którym zwykli internauci mogą pomagać w szukaniu jednych z najcenniejszych kosmicznych zjawisk. Kosmiczny teleskop Euclid został zbudowany do jednego z najbardziej ambitnych zadań współczesnej astronomii: ma pomóc zrozumieć, jak zbudowany jest Wszechświat, jak rozszerzał się przez...

Wokół gwiazd podobnych do Słońca sub-Neptuny są wszędzie. Wokół karłów M praktycznie nie istnieją. Astronomowie nie wiedzą do końca dlaczego. Nasz Układ Słoneczny ma planety skaliste (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars) i gazowe olbrzymy (Jowisz, Saturn, Uran, Neptun). Odkąd w 2009 r. teleskop kosmiczny Kepler zaczął masowo wykrywać egzoplanety, to okazało się, że galaktyka jest zdominowana...

Rosja nie musi zestrzeliwać satelitów rakietą z ziemi, żeby zagrozić amerykańskim oczom na orbicie. Wystarczy obiekt, który wygląda jak satelita inspekcyjny, leci po podobnej orbicie, a w środku może skrywać kolejny, mniejszy pojazd. Tak działają rosyjskie matrioszki. Przez dekady kosmos był dla wojska przede wszystkim miejscem obserwacji, łączności, nawigacji i wczesnego ostrzegania. Satelity widziały więcej,...

NASA właśnie sprawdziła, jak daleko można przesunąć granice latania tam, gdzie powietrza prawie nie ma. Przyszłe misje na Marsie będą już nie tylko jeździć po czerwonym pyle, ale także regularnie przeczesywać planetę z powietrza. NASA właśnie sprawdziła, jak daleko można przesunąć granice lotu w marsjańskiej atmosferze. W specjalnej komorze testowej w Jet Propulsion Laboratory w...

Zapomnijcie o nudnych statystykach dotyczących masy i orbity. Astronomowie właśnie dobrali się do tego, co najważniejsze: do składu powierzchni planet w naszym bezpośrednim sąsiedztwie. Wiemy już nie tylko, że tam są, ale też z czego są zbudowane. 48 lat świetlnych od Ziemi krąży planeta, której nikt nigdy nie zobaczy gołym okiem, ale której powierzchnię naukowcy...

Myśleliście, że układy planetarne to oazy spokoju? Nic z tych rzeczy. Najnowsze badania pokazują, że potężne planety krążące blisko gwiazd wyrzucają słabszych sąsiadów w mrok wiecznej nocy grawitacyjnymi kopnięciami. Planety swobodne nie krążą wokół żadnej gwiazdy. Dryfują przez Galaktykę jak ciemne światy bez własnego słońca, niewidoczne dla klasycznych metod łowienia egzoplanet. Nie przechodzą regularnie przed...

Wewnątrz naszej Drogi Mlecznej odnaleziono resztki starożytnej galaktyki Loki. Wygląda na to, że została ona dosłownie pożarta przez naszą własną, a ślady tej kosmicznej katastrofy znajdują się stosunkowo blisko Ziemi. Wszechświat po raz kolejny udowadnia, że najciekawsze tajemnice kryją się tuż pod naszym nosem. Grupa astronomów wzięła pod lupę jedne z najstarszych gwiazd znajdujących się...

Przednami jedno z najciekawszych zjawisk astronomicznych maja. Eta Akwarydy lada moment osiągną swoje coroczne maksimum. W tym roku warunki do obserwacji w Polsce będą dość wymagające, a wszystko przez nasz własny Księżyc. Deszcze meteorów to efekt uboczny przedzierania się Ziemi przez smugi pyłu i lodu, pozostawione na orbitach przez wędrujące komety lub planetoidy. Te mikroskopijne...

Polska właśnie dołożyła kolejny element do własnych oczu na orbicie. Czwarty satelita ICEYE dla Sił Zbrojnych RP został wyniesiony w kosmos przez rakietę SpaceX, wzmacniając budowaną konstelację radarową POLSARIS. Rakieta SpaceX wystartowała z bazy Vandenberg w Kalifornii, wynosząc na orbitę kolejnego satelitę dla Wojska Polskiego. To już 4. urządzenie ICEYE dostarczane w ramach programu MikroSAR....

Zapomnijcie o ekspansji, czas na galaktyczną stagnację. Astronomowie odkryli, że peryferia Drogi Mlecznej stały się sterylne. Nasza galaktyka ma co najmniej 100 tys. lat świetlnych średnicy, ale nowe gwiazdy rodzą się tylko w obrębie 40 tys. lat świetlnych od centrum. Za tą granicą narodziny gwiazd praktycznie ustają, a te, które tam widzimy, przybyły skądinąd. Międzynarodowy...

Największy segment rakiety SLS dla Artemis III dotarł na Florydę. To ważny krok przed misją planowaną na 2027 r. NASA poinformowała, że do Florydy dotarły właśnie górne elementy głównego członu SLS przeznaczonego dla Artemis III. Ten segment obejmuje zbiornik ciekłego wodoru, zbiornik ciekłego tlenu, sekcję pośrednią i forward skirt, czyli górną część strukturalną członu. Pełny...

Firma Astrobotic przetestowała silnik rakietowy RDRE, który generuje ciąg przez naddźwiękowe detonacje zamiast tradycyjnego spalania. Wynik to gruby rekord i zero uszkodzeń. Przez ponad 80 lat silniki rakietowe działały na tej samej zasadzie: spalasz paliwo, kierujesz gorące gazy przez dyszę, dostajesz ciąg. Technologia, która właśnie pobiła rekord w centrum testowym NASA w Alabamie, robi to...

Zbudowana przez Dark Energy Spectroscopic Instrument mapa bardzo poważnie podsyca to, co fizycy coraz częściej nazywają kryzysem kosmologii. DESI to instrument zainstalowany na 4‑metrowym teleskopie Mayalla w Kitt Peak National Observatory w Arizonie. Nie jest to kosmiczny teleskop w stylu Hubble’a czy Webba, tylko bardzo sprytnie skonstruowany naziemny instrument. Jego supermocą nie jest rozdzielczość zdjęć,...

Losy wartej miliardy euro misji na Marsa ważą się właśnie w Warszawie. To tutaj polscy inżynierowie bezlitośnie testują nogi lądownika, który dostarczy na Czerwoną Planetę rewolucyjny łazik w poszukiwaniu śladów pozaziemskiego życia. W Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie otwarto nowe laboratorium kosmiczne Lunapark, stworzone we współpracy z firmą Sener Polska. Infrastruktura powstała...

Rakieta zabiera paliwo, spala je i wyrzuca za siebie. Napęd świetlny działa inaczej: wykorzystuje pęd fotonów, czyli samego światła. Naukowcy pokazali właśnie mikroskopijne struktury, które laser potrafi nie tylko popchnąć, ale też prowadzić w trzech wymiarach. Światło nie ma masy spoczynkowej, ale niesie pęd. Kiedy fotony spadają na powierzchnię i odbijają się od niej albo...

Koniec z gdybaniem, czas na twarde dane z ALMA. 3I/ATLAS to trzeci znany nam obiekt międzygwiezdny i pierwszy, który tak bezlitośnie obnażył naszą niewiedzę. Niecały rok temu astronomowie zauważyli kometę, która nie pochodzi z naszego Układu Słonecznego. Teraz wiemy o niej coś fundamentalnego: woda, którą niesie 3I/ATLAS, jest radykalnie inna od wody w jakimkolwiek obiekcie,...