Eksperymentalna prognoza pogody na lato. Jedno hasło stale się powtarza
Coraz bliżej wakacji i urlopów, więc pytanie "jaka w tym roku trafi się pogoda?" powtarzane jest częściej. Chociaż na konkrety jest za wcześnie, to pewne sygnały da się już odczytać.
IMGW przedstawiło eksperymentalną prognozę długoterminową na okres od czerwca do września 2026 r. Dotyczy ona zarówno temperatury, jak i opadów.
Jak podkreślono, prognozy długoterminowe obarczone są dużą niepewnością i mogą się od siebie różnić. Mimo że dysponujemy coraz lepszymi narzędziami, to "błędów i różnic w prognozach" nie da się uniknąć.
Wynikają one zarówno z ryzyka wystąpienia nagłych (często lokalnych) zjawisk meteorologicznych, które mogą zaburzyć prognozowane procesy pogodowe, jak i z samej różnorodności wykorzystywanych w modelach prognostycznych założeń fizycznych oraz równań matematycznych i statystycznych - wyjaśniono.
Chociaż dokładniejszy opis przewidywanej pogody z tak dużym wyprzedzeniem nie jest możliwy, to prognoza pozwala zobaczyć, czego możemy się spodziewać. Nie oznacza, że tak właśnie będzie, ale jesteśmy w stanie zorientować się w sytuacji.
Co wiemy o nadchodzącym lecie?
W całej Polsce średnia miesięczna temperatura powietrza prawdopodobnie będzie się kształtować powyżej normy wieloletniej z lat 1991-2020 - tak brzmi zdanie, które powtarza się zarówno w opisie czerwca, lipca, jak i sierpnia. Wyjątkiem jest wrzesień, kiedy temperatura najprawdopodobniej "będzie się zawierać w zakresie normy wieloletniej z lat 1991-2020".
Jeżeli chodzi o opady, to IMGW przewiduje, że miesięczne sumy opadów atmosferycznych "powinny zawierać się w zakresie normy wieloletniej".
IMGW przypomina, że średnią miesięczną temperaturę powietrza czy też miesięczną sumę opadów atmosferycznych dla danego miesiąca prognozuje się w odniesieniu do normy wieloletniej przyjmowanej za okres 1991-2020. Fakt, że w czerwcu, lipcu i sierpniu temperatura ma kształtować się powyżej normy wieloletniej oznacza, że prognozowane miesiące będą "cieplejszy od co najmniej 20 obserwowanych tych samych miesięcy w latach 1991-2020".
Należy pamiętać, że prognozowana średnia temperatura odnosi się do średniej temperatury całego miesiąca, do temperatury notowanej zarówno za dnia, jak i w nocy - precyzuje IMGW.
"Lato będzie ciepłe, tak jak ubiegłoroczne?" - zadrwią niektórzy
Ubiegłe lato wspominane jest jako delikatnie mówiąc nie najlepsze, co zresztą pokazuje, jak wpływa na nasze myślenie zmieniający się klimat. Tymczasem jak zwracał uwagę w swoim podsumowaniu 2025 r. portal Nauka o Klimacie, choć ubiegłoroczne lato było trzecim najzimniejszym latem z ostatnich 10 lat, to "wciąż było nieco cieplejsze od obecnej normy klimatologicznej".
(...) gdyby odnieść je do warunków z drugiej połowy XX wieku, byłoby uważane za wyjątkowo ciepłe.
Szybko przyzwyczajamy się do gwałtownych zmian. Ten paradoksalny sposób myślenia pokazała nam miniona zima. Rzeczywiście momentami bywało mroźno, a śnieg utrzymywał się długo, to jednak wcale nie była to zima stulecia. Opadów dalej brakowało - co odbija się dziś pod postacią suszy - a kilkanaście chłodniejszych dni pozwoliło wymazać z pamięci np. ciepły grudzień.
Styczeń 2026 nie był tak mroźny jak w 2010 czy 2006 roku, nie wspominając o dawniejszych (jak 1987 czy 1963), a luty trudno porównać do jego znacznie zimniejszych odpowiedników w latach 2012, 2018 czy 2003 - podsumowywał IMGW.
Tak zmiany klimatu płatają nam figle. Wydaje się, że jest wyjątkowo zimno, bo zdążyliśmy już przywyknąć do nadzwyczajnych wysokich temperatur. Nową normalnością są dawne odstępstwa od normy. "Jeżeli temperatura sięgała wówczas 20 st. C, to wydawało nam się, że jest normalnie. A normalnie nie jest, bo w tym czasie w Polsce powinno być chłodniej" - mówił w rozmowie z PAP o kwietniu 2025 r. prof. UPP dr hab. inż. Bogdan Chojnicki z Pracowni Bioklimatologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, pokazując, jak łatwo wpaść w tę pułapkę.
I nawet jeśli nie będzie wyjątkowo gorącego lata, nadal mogą być to miesiące cieplejsze od tych sprzed lat.
