Polscy naukowcy

Kiedy słyszymy o przełomach w fizyce kwantowej, przed oczami stają nam najczęściej gigantyczne laboratoria w Stanach Zjednoczonych albo szwajcarski CERN. Tymczasem najnowszy numer prestiżowego magazynu Nature Physics rozpisuje się o urządzeniu, które od deski do deski powstało w Toruniu. Naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika skonstruowali aparaturę, która pozwala spojrzeć na mechanikę kwantową z zupełnie nowej...

W przypadku nagłego zatrzymania krążenia każda sekunda jest na wagę złota, tymczasem miejskie korki czy trudny teren bezlitośnie wydłużają czas dojazdu ratowników. Z pomocą przychodzi SkyRes, czyli bezzałogowy system, który dostarczy defibrylator AED prosto z nieba. Projekt zespołu z Politechniki Wrocławskiej właśnie zachwycił międzynarodowe jury na prestiżowej wystawie wynalazków w Genewie, udowadniając, że polska myśl...

Polak potrafi, a naukowcy z Polskiej Akademii Nauk udowadniają, że nie są to puste słowa. Polska technologia to nie tylko powód do dumy, ale także gwarancja spokojnego snu dla nas wszystkich. Oto BASIA, strażnik naszego nieba i granic. Wojna w Ukrainie oraz wojna z Iranem udowodniły brutalnie, że małe, tanie drony to koszmar współczesnego bezpieczeństwa....

Polscy badacze dokonali niezwykłego znaleziska w sercu naszych najwyższych gór. Zespół naukowy z Krakowa zidentyfikował zupełnie nowy dla nauki gatunek grzyba, który skrywał się na pędach wysokogórskiej kosodrzewiny. To przełomowe odkrycie nie tylko rzuca nowe światło na tajemnice tatrzańskiej przyrody, ale też udowadnia, jak wiele zagadek wciąż kryją przed nami lokalne ekosystemy. Sukces jest dziełem...

Ognista kula rozdarła nocne niebo nad Lubelszczyzną, a odnalezione na polach fragmenty meteorytu z Drelowa właśnie stały się naukową sensacją. Polscy badacze udowodnili, że te niepozorne skały to bezcenna, kosmiczna kapsuła czasu, nosząca blizny po niewyobrażalnych zderzeniach sprzed miliardów lat. Kiedy 18 lutego 2025 r. nocne niebo nad Lubelszczyzną rozświetlił jasny bolid, nikt nie przypuszczał,...

Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej od miesięcy leżą, zamknięte w niewielkich pakietach, polskie leki. Nie czekają na chorego astronautę, ale na promieniowanie kosmiczne, próżnię i upływ czasu. Badacze z Zabrza i Warszawy chcą sprawdzić, czy ukrycie substancji czynnych w biodegradowalnych matrycach polimerowych pozwoli zbudować znacznie trwalszą, kosmiczną apteczkę i przy okazji poprawić terapie na Ziemi. Pierwsze...

Wielki Obłok Magellana skrywa gwiazdę, która zaledwie w dekadę zmieniła swoje oblicze. Polscy naukowcy wiedzą, dlaczego tak się stało. Jedna z największych gwiazd, jakie w ogóle znamy, zachowała się tak, jakby ktoś przełączył ją w inny, nieznany dotąd tryb. W ciągu zaledwie kilkunastu lat WOH G64 z odległego Wielkiego Obłoku Magellana przeszła z roli chłodnego...

Polskie mikroglony poleciały na ISS jako grzeczne, dobrze znane z laboratorium organizmy. Po kilkunastu dniach wróciły jako komórki o zmienionej budowie, innym działaniu genów i podkręconej fotosyntezie. Naukowcy nie kryją zaskoczenia. Realizowany w ramach polskiej misji IGNIS na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej eksperyment Space Volcanic Algae, z pozoru brzmi jak kolejna, nic nieznacząca ciekawostka: weźmy glony...

Wydawać by się mogło, że transport ciężkiego sprzętu dla wojska to w dzisiejszych czasach czysta rutyna. Prawda jest jednak brutalna: infrastruktura i tabor często nie nadążają za gabarytami współczesnych maszyn. Kiedy w grę wchodzi przerzut czołgów ważących grubo ponad 60 t lub potężnych elementów infrastruktury energetycznej, standardowe wagony po prostu napotykają na barierę fizyki. Z...

Młody Mars okazuje się znacznie bardziej złożony, niż sugerowały to dotychczasowe schematy. Nowe badania z udziałem polskiego geologa pokazują, że przynajmniej jeden z młodych wulkanów żył znacznie bogatszym życiem, niż nam się wydawało. Od lat powtarza się, że w tzw. okresie amazońskim, czyli najmłodszym rozdziale historii Marsa, obejmującym ostatnich kilkaset milionów lat, wulkany Czerwonej Planety...

Supermasywne czarne dziury, kosmiczne pola magnetyczne i algorytmy z udziałem Polaków. Właśnie powstała najdokładniejsza radiowa mapa nieba. Wszechświat dostał właśnie nową, rekordowo szczegółową mapę. Tym razem nie w świetle widzialnym, lecz w falach radiowych. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał zarejestrować sygnały z 13,7 mln galaktyk, w tym tych napędzanych supermasywnymi czarnymi dziurami, a wśród autorów tego...

Spacerowicze nad polskim morzem przecierają oczy ze zdumienia, bo plaże stały się nienaturalnie szerokie. To nie złudzenie optyczne ani efekt odpływu, który na naszym morzu jest przecież minimalny. A jednak Bałtyk znika w oczach. Woda cofnęła się o niemal 70 cm. Wystarczy spojrzeć na najnowsze zdjęcia satelitarne lub wybrać się na spacer wzdłuż wybrzeża, by...

Jeśli kiedykolwiek próbowaliście roślinnego sera, wiecie, że przypomina on czasem plastelinę o smaku oleju kokosowego. To ma się zmienić. Naukowcy z Wrocławia, w ramach potężnego europejskiego konsorcjum, wzięli na warsztat łubin i ciecierzycę. Cel? Stworzyć roślinny parmezan i cheddar, które nie tylko wyglądają, ale w końcu smakują i mają wartości odżywcze jak ich mleczne pierwowzory....

To nie jest kolejna informacja o dronach. Polska firma Reakto stworzyła od zera kompletny ekosystem - od stacji dokujących, robotów wymieniających baterie, po własne drony i oprogramowanie. Choć prawo jeszcze nie nadąża za technologią, ich Dronostrada już teraz może pilnować infrastruktury krytycznej, a w przyszłości ratować życie i zarządzać inteligentnymi miastami. Kiedy myślimy o dronach,...

Polacy opracowali przełomową technologię. Wyobraź sobie klamkę, która sama się dezynfekuje, ale tylko wtedy, gdy dotknie jej chory człowiek. Albo okno, które bezlitośnie niszczy osiadające na nim wirusy, pozostając bezpiecznym dla ludzkiej skóry. To efekt lat pracy naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Ich nanokompozyt B-STING to prawdziwa rewolucja w walce z drobnoustrojami....

W ramach polskiej misji IGNIS przeprowadzono eksperyment, który udowodnił, że w stanie nieważkości można skutecznie wydawać polecenia maszynom bez użycia mięśni, a za pomocą myśli. Wyniki eksperymentu PhotonGrav są zaskakujące. Sygnał z mózgu w kosmosie był nawet silniejszy niż na Ziemi. Wizja sterowania technologią za pomocą samej myśli od lat rozgrzewa wyobraźnię fanów science-fiction. Jednak...

Rosjanie odeszli z CERN i zabrali ze sobą wiedzę, bez której Wielki Zderzacz Hadronów mógł stanąć w miejscu. W tym momencie na scenę weszli polscy inżynierowie i naukowcy. Kiedy CERN definitywnie zakończył współpracę z Rosją, inżynierowie zostali z rosyjskim sprzętem, do którego brakowało pełnej dokumentacji. Wyłączenie urządzeń groziło paraliżem kluczowego eksperymentu ALICE. Wtedy do gry...

Szybkie błyski radiowe (FRB) to jedna z największych zagadek współczesnej astrofizyki. Trwają milisekundy, niosą potężną energię i nikt do końca nie wie, co je tworzy. Teraz międzynarodowy zespół badaczy zrobił ogromny krok w stronę rozwiązania tej tajemnicy. Kluczową rolę w tym sukcesie odegrał radioteleskop pod Toruniem. Kosmos wciąż do nas mruga, a my wciąż próbujemy...

Podhale wcale nie jest tak sejsmicznie spokojne, jak myśleliśmy. Naukowcy odczytali w terenie ślady potężnych wstrząsów sprzed tysięcy lat. Kotlina Podhalańska kojarzy się raczej z widokiem na Tatry niż z obrazami walących się domów i pękających dróg. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że ten spokojny sejsmicznie region ma zaskakująco burzliwą przeszłość. Zespół geologów z Uniwersytetu Śląskiego...

Naukowcy sprawdzili hipotezę, która miała wyjaśnić największą zagadkę fizyki, ciemną materię. W tym celu zbudowano specjalne kompasy kwantowe. Eksperyment okazał się ważnym krokiem w drodze do poznania tajemnicy ciemnej materii. Międzynarodowy zespół fizyków, w skład którego wchodzi prof. Szymon Pustelny z Uniwersytetu Jagiellońskiego, opublikował w prestiżowym Nature wyniki polowania na jedną z największych zagadek Wszechświata....