Polscy naukowcy

Współtworzone przez Polaków narzędzie trafia do laboratoriów na całym świecie. Dzięki niemu będzie możliwe sprawdzanie nie tylko tożsamości, ale i wieku po DNA. Naukowcy pochodzący z Polski odegrali ważną rolę w stworzeniu jednego z najnowocześniejszych narzędzi śledczych w Europie. Dzięki analizie DNA potrafią dziś z dużą dokładnością określić wiek człowieka – nawet jeśli do dyspozycji...

Nowa metoda opracowana z udziałem Polaków pozwala zbadać tysiące reakcji chemicznych w kilka godzin. Zamiast analizować reakcje chemiczne pojedynczo przez całe tygodnie, dziś można przebadać tysiące z nich w kilka godzin. Dzieje się to dzięki nowemu inteligentnemu narzędziu stworzonemu przez międzynarodowy zespół badaczy z udziałem Polaków. To może być jeden z największych przełomów we współczesnej...

Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk znalazło się w sytuacji, która brzmi jak absurdalny żart z nauki w Polsce. Instytut, znany na całym świecie z badań nad czarnymi dziurami, falami grawitacyjnymi i egzoplanetami, musi zapłacić prawie 4 mln zł odszkodowania i to nie z własnej winy. Problem nie ma nic wspólnego z błędami...

Jesienią z Centralnego Poligonu Sił Powietrznych w Ustce wystartuje rakieta suborbitalna Perun. Będzie to nie tylko przełomowy, pierwszy naukowy start rakiety z terytorium Polski, ale też kosmiczny debiut dla niezwykłej załogi: kultur kombuchy i nasion rzodkiewki. SpaceForest z Gdyni przygotowywał się do tego momentu od lat. Silnik przeszedł już pełne testy kwalifikacyjne, a teraz pora...

To odkrycie przejdzie do historii nauki. Sieć LVK ogłosiła, że fale grawitacyjne potwierdziły fundamentalne prawo czarnych dziur, o którym pisał Stephen Hawking. W badaniach uczestniczyli polscy fizycy. 14 września 2015 r. nauka wstrzymała oddech. To wtedy na Ziemię dotarł delikatny sygnał, który wędrował przez kosmos przez 1,3 mld lat. Nie był to błysk światła ani...

Studenci z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie właśnie dopisują kolejny rozdział do historii polskiej eksploracji kosmosu. Dzięki nim inżynierowie mogą rozwiązać jeden z największych problemów misji księżycowych. Studenci z Lunar Technologies AGH z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie pomyślnie zakończyli testy środowiskowe swojego ładunku księżycowego Lunaris, w należącym do Europejskiej Agencji Kosmicznej ośrodku CubeSat Support Facility (CSF) w Belgii....

Polska przyłączyła się do projektu SKA Observatory, największego projektu astronomicznego naszych czasów. Nasi naukowcy będą szukać odpowiedzi na najbardziej fundamentalne pytania. W Obserwatorium Astronomicznym w Piwnicach pod Toruniem właśnie podpisano umowę o powołaniu Polskiego Konsorcjum projektu SKA Observatory. Koordynatorem został Uniwersytet Mikołaja Kopernika, a w skład konsorcjum weszło sześć uczelni i dwa instytuty badawcze. To...

Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie we współpracy z zespołami z Japonii i Indii opracowali materiał, który potrafi zmieniać kolor, gdy zagrożony jest pęknięciem. Dzięki nim o katastrofie budowlanej będzie ostrzegać kolor farby na budynku. Nowy wynalazek ma wyjątkową właściwość: w normalnych warunkach świeci na zielonożółto, ale pod wpływem nacisku lub obciążenia natychmiast zmienia barwę...

Naukowcom udało się połączyć aż 9 różnych metali w jednej strukturze. To coś, czego nikt nigdy dotąd nie zrobił. Osiągnięcie może odmienić przyszłość baterii i technologii wodorowych. A przyczynili się do tego Polacy. Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Purdue University, Drexel University i Sieci Badawczej Łukasiewicza w Warszawie udowodniły, że można stworzyć materiały 2D,...

Polscy naukowcy opracowali metodę, która może zrewolucjonizować terapię chorób genetycznych oraz pozwolić stworzyć nową generację szczepionek. Dzięki ich pracy RNA może stać się trwalsze, skuteczniejsze i gotowe do masowego zastosowania. Zespół naukowców z Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego zaprezentował innowacyjną metodę chemicznego zamykania cząsteczek RNA w stabilne pierścienie. Technika nazwana chem-circRNA umożliwia łączenie dwóch końców...

Sieć Badawcza Łukasiewicz rozpoczęła dwa strategiczne projekty badawczo-rozwojowe, które mają wzmocnić suwerenność Polski w produkcji amunicji. Chodzi o opracowanie krajowych technologii wytwarzania nitrocelulozy i nitroguanidyny – substancji niezbędnych do produkcji prochów wielobazowych i paliw rakietowych, które stanowią podstawę nowoczesnej amunicji. W obu przypadkach planowane rezultaty pozwolą nie tylko obniżyć koszty produkcji amunicji, lecz przede wszystkim uniezależnić polski przemysł obronny od dostaw surowców i technologii z zagranicy. Chemia,...

Granty, stypendia, informacje o studiach i możliwości współpracy z biznesem - to tylko część usług dostępnych w nowym portalu "Usługi dla Nauki". Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego uruchomiło nowy portal "Usługi dla Nauki". Serwis powstał we współpracy z Ośrodkiem Przetwarzania Informacji - Państwowym Instytutem Badawczym i ma ułatwiać dostęp do cyfrowych usług związanych z nauką...

Ponad 400 mln lat temu w Górach Świętokrzyskich doszło do wydarzenia, które zmieniło bieg ewolucji. Najnowsze badania zespołu polskich geologów wykazały, że pierwsze próby wyjścia na ląd podjęły nie tetrapody, najstarsze czworonogi, lecz ryby dwudyszne. To przesuwa dotychczasową granicę tej przełomowej chwili w historii życia o około 10 mln lat. Ryby dwudyszne (Dipnoi) to grupa...

Zanieczyszczenie i zasolenie Odry zabijają żyjące w niej organizmy. Rząd szuka rozwiązania, a pomagają w tym naukowcy. Cel jest następujący: doprowadzić do spadku zasolenia o 59 proc. w Odrze na Górnym Śląsku i o 83 proc. na Dolnym Śląsku. Jak podało Ministerstwo Klimatu i Środowiska od początku 2025 r. w Odrze i Kanele Gliwickim odnotowano...

Polacy opracowali koszulkę, która jest w stanie naładować mały sprzęt elektroniczny. Z jej wykorzystaniem podładujesz swój inteligentny zegarek lub bezprzewodowe słuchawki Bluetooth. Jak działa? Jeśli pomyśleliście, że ktoś przykleił panele słoneczne do koszulki - mylicie się. T-GenX ma być pierwszą na świecie koszulką termoelektryczną, która… zamienia ciepło ciała w energię elektryczną. To rozwiązanie niczym z...

Polscy naukowcy stworzyli system, który umożliwia wyświetlanie filmów i gier w 3D bez potrzeby zakładania specjalnych okularów. Jeszcze kilkanaście lat temu autostereoskopia, czyli wyświetlanie trójwymiarowego obrazu bez użycia specjalnych okularów, była zarezerwowana dla zaawansowanych laboratoriów badawczych i drogich urządzeń klasy premium. Pamiętacie Nintendo 3DS? Konsolka, która pozwalała oglądać gry w 3D bez zakładania czegokolwiek na...

Nowatorska metoda oczyszczania wód powierzchniowych opracowana przez naukowców z Gdańska i Wrocławia może stać się przełomem w walce z zanieczyszczeniem środowiska farmaceutykami i hormonami. Technologia bazuje na tzw. zimnej plazmie atmosferycznej i już teraz budzi bardzo duże zainteresowanie całej branży. Polacy otrzymali właśnie na nią patent. Ta przełomowa technologia pochodzi z Gdańska i Wrocławia Zespół...

Czy da się szybko i skutecznie wykrywać mikroplastik w wodzie? We Wrocławiu właśnie powstaje system, który odpowiada: tak, i to w czasie rzeczywistym.Mikroplastik to słowo coraz częściej przewija się w raportach naukowych, wiadomościach i rozmowach. Te mikroskopijne cząsteczki tworzyw sztucznych są dziś dosłownie wszędzie: w powietrzu, wodzie, glebie, a nawet w naszych organizmach. Badania pokazują,...

Polscy naukowcy pozwolą patrzeć na świat prawie tak, jak robią to bociany - wszystko dzięki zamontowanym na ptakach lekkich kamerach. Już od dawna możemy śledzić wędrówki nie tylko bocianów. Wiemy, gdzie ptaki lecą i kiedy zatrzymują się na przerwę. A gdyby w końcu spojrzeć na świat ich oczami? W końcu stanie się to możliwe. Jak...

Sztuczna inteligencja wkracza w świat literatury i edukacji w sposób, którego jeszcze niedawno nikt się nie spodziewał. Dzięki projektowi Dostępna książka realizowanemu przez instytut Łukasiewicz-AI stało się możliwe tłumaczenie polskich książek na polski język migowy. Nowe narzędzie edukacyjne i ambitny cel badawczy Pierwszym efektem prac zespołu jest wyjątkowa wersja Małego Księcia Antoine’a de Saint‑Exupéry’ego, która...