Polscy naukowcy

"Perspektywa została odwrócona" – mówią rodzimi badacze, bo tym razem patrzymy na bociani świat nie z dołu, a z ptasiej perspektywy. Dowiedziono w ten sposób, że życie bocianów staje się coraz trudniejsze. - To jedno z najbardziej zaawansowanych badań migracji ptaków w Europie – przyznaje prof. Piotr Tryjanowski z Katedry Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu....

Koniec ze zgadywaniem, gdzie w Polsce słońce świeci najmocniej. Atlas Energetyki Solarnej pozwala na szybką ocenę potencjału produkcji energii z instalacji fotowoltaicznych. Aż trudno w to uwierzyć, ale nasza dotychczasowa wiedza o potencjale solarnym nad Wisłą przypominała próbę oceny jakości powietrza w całym województwie na podstawie jednego czujnika. Jak zauważa dr hab. inż. Jakub Jurasz, profesor...

Od niewidzialnych dronów morskich po własne rakiety. Polscy inżynierowie budują supernowoczesne zaplecze dla naszej armii. Jeszcze trzy lata temu technologie o przeznaczeniu militarnym były w tej instytucji zaledwie interesującym dodatkiem. Dziś, w 2026 r., sytuacja odwróciła się o sto osiemdziesiąt stopni. Sieć Badawcza Łukasiewicz przeszła błyskawiczną transformację i stała się zapleczem technologicznym dla wojska oraz...

Kiedy większość z nas myśli o dronach, wyobraża sobie klasyczne, zasilane akumulatorami quadrocoptery. Są świetne do filmowania czy rekreacji, ale mają swoje wyraźne technologiczne ograniczenia. Ekipa z Koła Naukowego Akademii Górniczo-Hutniczej Drone Engineering postanowiła rzucić wyzwanie rynkowym standardom. Ich najnowsze dzieło to projekt Salamandra, czyli modularny bezzałogowiec o stałym płacie, który zamiast elektrycznych silniczków wykorzystuje...

W przyszłości astronauci sami będą mogli wydrukować potrzebne części zamienne. Międzynarodowe konsorcjum, w skład którego wchodzą badacze z Politechniki Wrocławskiej, pracuje nad technologią druku 3D z metalu w stanie nieważkości. Projekt Lamda-g jest realizowany pod egidą Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Obecnie każda część zamienna na orbicie musi zostać przetransportowana rakietą, co generuje ogromne koszty. Rozwiązaniem jest produkcja bezpośrednio...

Polski fizyk przedstawił przełomową hipotezę wyjaśniającą największą tajemnicę naszego pochodzenia. Przy okazji rozwiązuje gigantyczny problem, z którym od miesięcy zmagają się badacze obsługujący Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. Zgodnie z naszą najlepszą wiedzą o Wielkim Wybuchu, nie powinno nas tu być. Początek Wszechświata powinien był wygenerować dokładnie tyle samo materii, co antymaterii. Problem w tym, że...

Przechodzisz ostatniego bossa, z zapartym tchem oglądasz finałową scenę, a gdy na ekranie pojawiają się napisy końcowe, uderza cię trudna do opisania pustka. Jeśli po ukończeniu wybitnego tytułu przez kilka dni nie miałeś ochoty na żadną inną formę rozrywki, wiedz, że nie jesteś sam. Ten fenomen, znany wśród graczy od lat, nareszcie doczekał się naukowego...

Przez wieki ziemia w Mirakowie-Grodnie skrywała tajemnicę, która właśnie ujrzała światło dzienne. Naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu zrekonstruowali glinianą figurkę sprzed ponad 2,5 tys. lat. To pierwsze tak realistyczne wyobrażenie ludzkiej postaci z czasów kultury łużyckiej na terenie dzisiejszej Polski. Detale anatomii wprawiają w zdumienie i całkowicie zmieniają nasze wyobrażenie o kunszcie ówczesnych...

Oto całkowicie polska technologia i rewolucyjny kierunek rozwoju, który może realnie zwiększyć bezpieczeństwo żołnierzy, lotnisk czy elektrowni. K-Crusher to koncepcja drona przechwytującego zaprojektowanego do neutralizowania innych dronów w sposób kinetyczny, bez użycia materiałów wybuchowych. Wojna w Ukrainie brutalnie zweryfikowała zasady pola walki. Dziś zagrożenie może nadejść z powietrza w każdej chwili, a tradycyjne metody obrony...

Nowe drony dla polskiego wojska zaprezentowano podczas otwarcia Ośrodka Systemów Autonomicznych. Wśród nich jest Pelargonia, czyli polski Shahed oraz dron z silnikiem odrzutowym. Nie oszukujmy się, to, jak kluczowe są systemy bezzałogowe, pokazała nam dobitnie wojna w Ukrainie. To właśnie stamtąd płyną najważniejsze lekcje, które ostatecznie zmotywowały decydentów do działania. Skostniałe struktury nie mają szans...

Kiedy słyszymy o przełomach w fizyce kwantowej, przed oczami stają nam najczęściej gigantyczne laboratoria w Stanach Zjednoczonych albo szwajcarski CERN. Tymczasem najnowszy numer prestiżowego magazynu Nature Physics rozpisuje się o urządzeniu, które od deski do deski powstało w Toruniu. Naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika skonstruowali aparaturę, która pozwala spojrzeć na mechanikę kwantową z zupełnie nowej...

W przypadku nagłego zatrzymania krążenia każda sekunda jest na wagę złota, tymczasem miejskie korki czy trudny teren bezlitośnie wydłużają czas dojazdu ratowników. Z pomocą przychodzi SkyRes, czyli bezzałogowy system, który dostarczy defibrylator AED prosto z nieba. Projekt zespołu z Politechniki Wrocławskiej właśnie zachwycił międzynarodowe jury na prestiżowej wystawie wynalazków w Genewie, udowadniając, że polska myśl...

Polak potrafi, a naukowcy z Polskiej Akademii Nauk udowadniają, że nie są to puste słowa. Polska technologia to nie tylko powód do dumy, ale także gwarancja spokojnego snu dla nas wszystkich. Oto BASIA, strażnik naszego nieba i granic. Wojna w Ukrainie oraz wojna z Iranem udowodniły brutalnie, że małe, tanie drony to koszmar współczesnego bezpieczeństwa....

Polscy badacze dokonali niezwykłego znaleziska w sercu naszych najwyższych gór. Zespół naukowy z Krakowa zidentyfikował zupełnie nowy dla nauki gatunek grzyba, który skrywał się na pędach wysokogórskiej kosodrzewiny. To przełomowe odkrycie nie tylko rzuca nowe światło na tajemnice tatrzańskiej przyrody, ale też udowadnia, jak wiele zagadek wciąż kryją przed nami lokalne ekosystemy. Sukces jest dziełem...

Ognista kula rozdarła nocne niebo nad Lubelszczyzną, a odnalezione na polach fragmenty meteorytu z Drelowa właśnie stały się naukową sensacją. Polscy badacze udowodnili, że te niepozorne skały to bezcenna, kosmiczna kapsuła czasu, nosząca blizny po niewyobrażalnych zderzeniach sprzed miliardów lat. Kiedy 18 lutego 2025 r. nocne niebo nad Lubelszczyzną rozświetlił jasny bolid, nikt nie przypuszczał,...

Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej od miesięcy leżą, zamknięte w niewielkich pakietach, polskie leki. Nie czekają na chorego astronautę, ale na promieniowanie kosmiczne, próżnię i upływ czasu. Badacze z Zabrza i Warszawy chcą sprawdzić, czy ukrycie substancji czynnych w biodegradowalnych matrycach polimerowych pozwoli zbudować znacznie trwalszą, kosmiczną apteczkę i przy okazji poprawić terapie na Ziemi. Pierwsze...

Wielki Obłok Magellana skrywa gwiazdę, która zaledwie w dekadę zmieniła swoje oblicze. Polscy naukowcy wiedzą, dlaczego tak się stało. Jedna z największych gwiazd, jakie w ogóle znamy, zachowała się tak, jakby ktoś przełączył ją w inny, nieznany dotąd tryb. W ciągu zaledwie kilkunastu lat WOH G64 z odległego Wielkiego Obłoku Magellana przeszła z roli chłodnego...

Polskie mikroglony poleciały na ISS jako grzeczne, dobrze znane z laboratorium organizmy. Po kilkunastu dniach wróciły jako komórki o zmienionej budowie, innym działaniu genów i podkręconej fotosyntezie. Naukowcy nie kryją zaskoczenia. Realizowany w ramach polskiej misji IGNIS na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej eksperyment Space Volcanic Algae, z pozoru brzmi jak kolejna, nic nieznacząca ciekawostka: weźmy glony...

Wydawać by się mogło, że transport ciężkiego sprzętu dla wojska to w dzisiejszych czasach czysta rutyna. Prawda jest jednak brutalna: infrastruktura i tabor często nie nadążają za gabarytami współczesnych maszyn. Kiedy w grę wchodzi przerzut czołgów ważących grubo ponad 60 t lub potężnych elementów infrastruktury energetycznej, standardowe wagony po prostu napotykają na barierę fizyki. Z...

Młody Mars okazuje się znacznie bardziej złożony, niż sugerowały to dotychczasowe schematy. Nowe badania z udziałem polskiego geologa pokazują, że przynajmniej jeden z młodych wulkanów żył znacznie bogatszym życiem, niż nam się wydawało. Od lat powtarza się, że w tzw. okresie amazońskim, czyli najmłodszym rozdziale historii Marsa, obejmującym ostatnich kilkaset milionów lat, wulkany Czerwonej Planety...