Orbita okołoziemska

W listopadzie 2013 roku Polska zrobiła historyczny krok w dziedzinie badań kosmicznych. Z kosmodromu w Rosji wystartował pierwszy polski satelita naukowy BRITE-Lem, który miał za zadanie obserwować najjaśniejsze gwiazdy naszej galaktyki. Dziesięć lat później satelita nadal pracuje na orbicie i dostarcza danych naukowcom.

Spacer kosmiczny to nie lada wyzwanie dla astronautów. Nie tylko muszą wykonać skomplikowane zadania w nieważkości, ale także uważać, żeby niczego nie zgubić. Niestety, czasem zdarzają się wpadki, które mogą mieć nieoczekiwane konsekwencje. Tak było w przypadku dwóch astronautek z NASA, które podczas spaceru kosmicznego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) niechcący wypuściły z ręki torbę z narzędziami. Teraz torba ta krąży wokół Ziemi i można ją dostrzec z powierzchni naszej planety.

Chyba wszyscy marzymy o kolonizacji innych planet i światów. Jeśli jednak myślimy o tym poważnie, musimy wiedzieć, czy ludzie mogą mieć dzieci w kosmosie? Czy seks poza Ziemią może się zakończyć zapłodnieniem i rozwojem zarodka? Na te i inne pytania próbuje odpowiedzieć holenderska firma SpaceBorn United, która zajmuje się pionierskimi badaniami nad reprodukcją ludzką w przestrzeni kosmicznej.

Nikt nigdy nie zaszedł w ciążę w kosmosie. Jeszcze. Jednak wraz z rozwojem turystyki kosmicznej prawdopodobne jest, że pewnego dnia tak się stanie. Jednak poczęcie i narodziny na orbicie to nie tylko fantazja. Ludzkość potrzebuje planu awaryjnego jeśli chce myśleć o przetrwaniu naszego gatunku.

Kosmos fascynuje ludzi od zarania dziejów. Niektórzy marzą o tym, by zobaczyć go na własne oczy, inni chcą badać jego tajemnice i odkrywać nowe światy. Wśród nich są Polacy, którzy nie ustępują niczym zagranicznym pionierom przestrzeni. Dowodem na to jest polska rakieta Perun, która ma ambicję polecieć w kosmos i stać się pierwszym polskim pojazdem suborbitalnym.

Varda Space Industries, czyli mieszczący się w amerykańskiej Kalifornii start-up technologiczny, właśnie ogłosił, że próba wyprodukowania leku w pierwszej na świecie mini fabryce znajdującej się w kosmosie zakończyła się powodzeniem.

Tajny amerykański satelita wojskowy ma od jakiegoś czasu specyficznego towarzysza - jest nim satelita rosyjski, który wydaje się śledzić obiekt z USA po orbicie. Chodzi o amerykańskiego satelitę o nazwie USA-326, którego od sierpnia 2022 obserwuje wystrzelony przez Rosję Kosmos-2558 znajdujący się na tej samej orbicie.

Dwa tygodnie temu inżynierowie stracili kontakt z jednym z satelitów obserwujących Ziemię. Pomimo wielodniowych wysiłków nie udało się przywrócić połączenia. Co się stało?

To, że aktywność słoneczna wpływa na satelity znajdujące się na orbicie okołoziemskiej wiadomo nie od dzisiaj. Nigdy jednak nie było jeszcze tak wielu satelitów na orbicie, a aktywność słoneczna na tak wczesnym etapie cyklu nie była tak wysoka. Problem zatem może być poważny.

Nic nie startowało, a na orbicie okołoziemskiej pojawiło się kilkanaście nowych obiektów. To nie jest dobra wiadomość. 15 kwietnia w bezpośrednim otoczeniu Ziemi pojawiło się kilkanaście nowych śmieci kosmicznych.

Wyobraźcie sobie taką sytuację. Pogodny dzień, grzybobranie, jajecznica z leśnymi grzybami, szpital, zatrucie muchomorami. Taki scenariusz kończy się koniecznością wykonania pilnego przeszczepu wątroby. Gdyby tylko była możliwość znalezienia organu do przeszczepu w ciągu kilku godzin. Nowy startup twierdzi, że wkrótce będzie to możliwe.

Niczym niesprowokowana napaść Rosji na Ukrainę zaskoczyła wszystkich. Od kilkunastu godzin docierają do nas przerażające obrazy zniszczenia oraz walk prowadzonych na terytorium całej Ukrainy, zarówno na lądzie, jak i w powietrzu. Rosyjskie wojsko prowadzi także akcję zagłuszania sygnałów telekomunikacyjnych, które pozwoliłyby na szybki przepływ informacji na terytorium prowadzenia walk. W tym kontekście pojawia się jeden istotny aspekt kosmiczny.

Na 1 stycznia 2021 r. na orbicie okołoziemskiej znajdowały się 3372 aktywne satelity i 3170 już nieaktywnych. Od tego czasu liczba ta wzrosła o kilkaset sztuk. Czy oprócz innych satelitów coś innego im zagraża?

Siedzisz wygodnie na fotelu, czytając teraz tę stronę, zastanawiasz się, czy nie powinieneś się trochę ruszyć z miejsca. Spokojnie, i tak przemierzasz przestrzeń kosmiczną z wprost obłędną prędkością.

W ubiegłym tygodniu z uwagą śledziliśmy cumowanie rosyjskiego modułu Nauka do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Kilka godzin po cumowaniu Nauka uruchomiła silniki i zaczęła obracać całą stacją kosmiczną. Teraz okazuje się, że sytuacja była dużo poważniejsza, niż pierwotnie raportowano.

Amerykańscy eksperci od bezpieczeństwa uważnie obserwują chiński program kosmiczny. Widzą w nim bowiem wiele zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego.

SpaceX ma już kapsuły załogowe, które mogą wozić ludzi w przestrzeń kosmiczną, ale… tak naprawdę poza starą i zdezelowaną stacją kosmiczną nie ma za bardzo gdzie nimi latać. Nie lękaj się jednak, wkrótce na orbicie zaroi się od hoteli i innych przybytków uciech, do których będzie można latać.

Odkąd człowiek po raz pierwszy wysłał na orbitę okołoziemską pierwszego satelitę, stopniowo, ale jednocześnie coraz szybciej rośnie na orbicie liczba obiektów, które wysłaliśmy z Ziemi, już nie działają, a w atmosferę ziemską na razie nie chcą zejść.

Po ponad dekadzie w cieniu technologii światłowodowych i mobilnych, łączność satelitarna znów wraca na salony. Polska jest zbyt dużym krajem, aby musiała być zdana na zewnętrznych dostawców rozwiązań satelitarnych. Właśnie dlatego w ciągu kilku najbliższych lat rozpocznie się budowa pierwszej polskiej konstelacji satelitów obserwacyjnych - mówi Michał Szczęsny, dyrektor architektury i planowania sieci w firmie Exatel.

Co do zasady, masywnych śmieci kosmicznych jest stosunkowo mało i stosunkowo łatwo śledzić je z Ziemi. Problem jednak pojawia się przy drobnych śmieciach kosmicznych o rozmiarach rzędu kilku centymetrów. Mimo niewielkich rozmiarów, przy swojej prędkości orbitalnej są one niebezpieczne dla satelitów znajdujących się na orbicie czy dla Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Coś trzeba z nimi zrobić.