Nauka  / Artykuł

Kosmiczny huragan wirującej plazmy. Naukowcy mówią o deszczu elektronów zakłócającym pracę elektroniki

Picture of the author

Huragany w naszej atmosferze to bardzo destruktywne zjawiska. Gwałtowne, obejmujące duży obszar, układające się w kolisty kształt ruchy powietrza nie tylko w filmach unoszą ze sobą elementy budynków lub sprzęty.

Podobne zjawisko, ale odbywające się w przestrzeni kosmicznej, zaobserwowali naukowcy w 2014 roku. Dopiero w zeszłym miesiącu opublikowano wyniki badań zjawiska w Nature Communications.

Kosmiczny huragan

Kosmiczny huragan zaobserwowany został w górnych warstwach atmosfery: jonosferze oraz magnetosferze. Podobnie jak huragany, które mają miejsce w niższych warstwach atmosfery, charakteryzował się on cyklicznym ruchem - jednak nie powietrza, a plazmy. W oku cyklonu, podobnie jak w "klasycznym" huraganie, panował zaś spokój.

Analogia, choć przypadkowa, idzie dalej: podobnie jak zwykły huragan powoduje deszcze, z plazmowego huraganu na powierzchnię Ziemi spadał deszcz elektronów. Mógł on zakłócać pracę urządzeń elektromagnetycznych, w tym sztucznych satelitów.

Częste zjawisko?

Widzieliśmy już cyklony i huragany między innymi na Jowiszu oraz na Saturnie. Według autorów opublikowanego w Nature Communications raportu, kosmiczny huragan może być równie częstym zjawiskiem, mimo że dopiero teraz potwierdzono jego występowanie w tak wysokich warstwach atmosfery.

Zjawisko zostało odtworzone na podstawie obserwacji z różnych satelitów badawczych, między innymi z programu DMSP (ang. Defense Meteorological Satellite Program), do którego należy satelita F16 SSUSI, zajmujący się badaniem przestrzeni nad północną półkulą Ziemi w ultrafiolecie. Dane z satelitów zostały wykorzystane w specjalnie napisanym w tym celu programie do symulacji. Naukowcy zaznaczyli w tekście, że udostępnią kod zainteresowanym osobom, zastrzegając jednak, że potrzebny jest superkomputer, aby go uruchomić.

Kosmiczny huragan trwał około ośmiu godzin, w czasie których jego intensywność stopniowo malała. Potwierdzają to zapisy w wielu satelitach, które odnotowywały zakłócenia działania i komunikacji.

W komiksowej historii opowiadającej genezę Fantastycznej Czwórki bohaterowie w trakcie pierwszego lotu w kosmos natrafiają na kosmiczny huragan tajemniczych cząsteczek, który spowodował, że zyskali oni supermoce. To fikcja, ale przynajmniej kosmiczne huragany okazały się prawdziwe!

przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst


przeczytaj następny tekst