Odkrycia naukowe

Polacy opracowali przełomową technologię. Wyobraź sobie klamkę, która sama się dezynfekuje, ale tylko wtedy, gdy dotknie jej chory człowiek. Albo okno, które bezlitośnie niszczy osiadające na nim wirusy, pozostając bezpiecznym dla ludzkiej skóry. To efekt lat pracy naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Ich nanokompozyt B-STING to prawdziwa rewolucja w walce z drobnoustrojami....

Kiedy wojskowe satelity rejestrują błysk nad oceanem, armia szuka rakiet wroga. Ale Avi Loeb szuka tam przybyszów z głębokiego kosmosu. I właśnie ich znalazł. Słynny astronom przekopał rządowe raporty i wyliczył, że tuż pod naszym nosem ukrywają się miliony ton międzygwiezdnej materii, a dowody na to spadają nam dosłownie na głowy z siłą bomby atomowej....

Szukali obcych cywilizacji, ale odkryli coś zupełnie niezwykłego. Astronomowie z Uniwersytetu Columbia oraz programu Breakthrough Listen natrafili na ślad obiektu, którego poszukiwano od dekad. W bezpośrednim sąsiedztwie supermasywnej czarnej dziury w centrum naszej galaktyki namierzono potencjalny pulsar milisekundowy. Jeśli odkrycie się potwierdzi, czeka nas ostateczny test teorii względności Alberta Einsteina. Centrum Drogi Mlecznej to jedno...

Ten obiekt może być widać gołym okiem w samo południe. Kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi na spotkanie ze Słońcem i za niespełna dwa miesiące rozstrzygnie się jej los. Astronomowie wstrzymali oddech, a miłośnicy nieba już zaznaczają daty w kalendarzach. Nowo odkryta kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca po ekstremalnej orbicie. Scenariusze są dwa:...

To już nie są tylko teoretyczne dywagacje. Matematyka jest bezlitosna: zostaliśmy ostrzelani przez gości z innej gwiazdy. Nowa analiza danych NASA ujawnia dwa meteory międzygwiezdne, które prześlizgnęły się przez systemy wczesnego ostrzegania. Jeden spoczywa na dnie Pacyfiku, drugi czeka na odkrycie w skutym lodem Morzu Barentsa. Profesor z Harvardu znów miesza w świecie astronomii. Avi...

Naukowcy sprawdzili hipotezę, która miała wyjaśnić największą zagadkę fizyki, ciemną materię. W tym celu zbudowano specjalne kompasy kwantowe. Eksperyment okazał się ważnym krokiem w drodze do poznania tajemnicy ciemnej materii. Międzynarodowy zespół fizyków, w skład którego wchodzi prof. Szymon Pustelny z Uniwersytetu Jagiellońskiego, opublikował w prestiżowym Nature wyniki polowania na jedną z największych zagadek Wszechświata....

W świecie astronomii rzadko zdarza się odkrycie, które elektryzuje naukowców tak mocno, jak to. Nowa kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca i wszystko wskazuje na to, że należy do legendarnej rodziny obiektów, które w przeszłości stawały się najjaśniejszymi widowiskami na niebie. Pytanie brzmi: czy czeka nas powtórka z historii, czy kosmiczne rozczarowanie? Wszystko...

Przeszukano archiwalne zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i znaleziono anomalie, które ludzie przeoczyli. Detektor błędów ludzkości robi karierę, a astronomowie patrzą na wyniki z mieszanką ekscytacji i niepokoju. Po latach przeglądania przez ludzi zdjęć nieba, wpięty do serwera algorytm w starych klatkach nagle odkrył ukryte „niespodzianki”. Najnowszy rozdział w historii współpracy człowiek-maszyna prezentuje się następująco:...

Licząca 410 mln lat skamieniałość znaleziona w Szkocji, okazała się nową, nieznaną wcześniej formą życia, odmienną od roślin i grzybów.  Wyobraźmy sobie Ziemię sprzed 400 mln lat. Ziemia nie przypomina dzisiejszych lasów ani łąk. Na lądach, pośród niskich mchów i prymitywnych porostów, dominują gigantyczne, pionowe wieże sięgające ośmiu metrów wysokości. Ich pionowe struktury musiały wyglądać...

Dynamicznie zmieniający się klimat Afryki Wschodniej ma nieoczekiwany wpływ na same fundamenty kontynentu. Najnowsze badania dowodzą, że postępujące od tysiącleci osuszanie regionu poluzowało geologiczne hamulce, sprawiając, że afrykańska płyta tektoniczna rozdziela się z coraz szybciej. To rewolucyjne spojrzenie na relację między atmosferą a wnętrzem naszej planety. Przez dziesięciolecia nauka przyjmowała dość jednostronny model zależności: to...

Zwykły fragment kości okazał się precyzyjnym młotkiem do krzemienia sprzed 500 tys. lat. Odkrycie pokazuje, że Europa była areną zaawansowanej prehistorii, o której nam się nawet nie śniło. W latach 90. archeolodzy w Boxgrove na południu Anglii wyciągnęli z ziemi pozornie zwykły fragment kości. Trafił do magazynu razem z tysiącami innych znalezisk i przez dekady...

Indonezyjska jaskinia, wydłużone palce jak pazury i data sprzed dziesiątek tysięcy lat. Oto malowidło, które może być najstarszym śladem człowieka. W ciemnej jaskini na niewielkiej indonezyjskiej wyspie Muna ktoś przyłożył dłoń do wapiennej ściany i spryskał ją pigmentem, zostawiając na skale charakterystyczny kontur. Palce są nienaturalnie wysmuklone i przypominają raczej szpony niż ludzką rękę. Według...

Na pierwszych zdjęciach z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba naukowcy dostrzegli, coś zaskakującego. Małe czerwone kropki, bo tak je nazwano, nie przypominały niczego, co wcześniej widzieliśmy. Obiekty te znajdowały się w najgłębszej otchłani Wszechświata, położone dosłownie na drugim brzegu oceanu czasu. Małe czerwone kropki intrygowały badaczy na całym świecie, a nad rozwiązaniem zagadki głowiły się największe...

Chiny właśnie oddały do użytku maszynę do hipergrawitacji, zdolnej do generowania sił niemal dwa tysiące razy potężniejszych niż te, które trzymają nas na powierzchni Ziemi. CHIEF1900, bo tak nazywa się ten technologiczny kolos, to nie tylko pokaz możliwości inżynieryjnych Państwa Środka, ale przede wszystkim narzędzie, które pozwala dosłownie ściskać czas i przestrzeń, by zajrzeć w...

Jeden z najsłynniejszych szkieletów przodków człowieka znów miesza w podręcznikach. Międzynarodowy zespół naukowców przekonuje, że wcale nie pasuje do żadnego znanego gatunku australopiteka i być może reprezentuje zupełnie nową gałąź naszej rodziny. Mała stopa (Little Foot), formalnie oznaczona jako StW 573, to jeden z najbardziej kompletnych szkieletów wczesnego hominina, jaki kiedykolwiek znaleziono. Homininy to grupa...

Wszechświat pełen jest lśniących galaktyk, gigantycznych gwiazd i widowiskowych mgławic. Jednak to, co najciekawsze, czasem bywa zupełnie niewidoczne. Teleskop Hubble’a właśnie potwierdził istnienie czegoś, co wymyka się klasycznym definicjom. To pierwsze potwierdzone odkrycie takiego obiektu we Wszechświecie.  Naukowcy nazywają go reliktem, albo bardziej obrazowo "galaktyką, która poniosła porażkę". Cloud-9, bo tak brzmi jego robocza nazwa,...

Fale grawitacyjne emitowane przez czarne dziury mogą zostać wykorzystane do wykrycia obecności ciemnej materii i określenia jej właściwości. Kluczem do tego jest nowy model, oparty na ogólnej teorii względności Einsteina, który szczegółowo śledzi interakcje czarnej dziury z otaczającą ją materią. Wszechświat jest pełen tajemnic, ale jedna z nich frustruje naukowców szczególnie mocno. Ciemna materia, bo...

Odkryciem dekady nazwano najnowsze ustalenia naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego. Potwierdzili oni to, co do tej pory wydawało się jedynie fantazją, istnienie samotnych planet, które nie mają własnej gwiazdy. To odkrycie zmienia wszystko, co wiedzieliśmy o porządku panującym we Wszechświecie. Choć od dekad podejrzewaliśmy, że w czarnej otchłani Drogi Mlecznej mogą dryfować samotne światy, dopiero teraz...

To prawdziwa podróż w czasie. Naukowcy użyli najnowszej technologii, by uwolnić prastare powietrze zamknięte w krysztale soli. W ten sposób udało nam się poznać skład ziemskiej atmosfery sprzed 1,4 mld lat. Wyobraźcie sobie świat, w którym nie ma drzew, kwiatów, a tym bardziej zwierząt. Świat, który jest domeną bakterii, a w oceanach dopiero co nieśmiało...

Wygląda jak szkło, a działa jak termos. Nowy materiał może odmienić okna, ubrania, a nawet kosmiczne habitaty. Na pierwszy rzut oka wygląda jak zwykła tafla szkła. Tymczasem nowy materiał MOCHI izoluje tak skutecznie, że naukowcy kładą na nim dłoń, a nad nią trzymają otwarty płomień. Ten niemal przezroczysty żel krzemionkowy może w przyszłości trafić na...