Odkrycia naukowe

Międzynarodowy zespół astronomów odkrył coś, co wydaje się uniwersalną regułą rządzącą jednym z najbardziej spektakularnych zachowań czarnych dziur, czyli produkcją potężnych dżetów. Dotyczy to zarówno czarnych dziur o masie gwiazdowej, około dziesięciokrotnie większej od masy Słońca, jak i supermasywnych czarnych dziur, które są miliony razy cięższe. Wyniki badań Andrew Mummery'ego z Institute for Advanced Study...

Ciemna energia może być bardziej zaskakująca niż wcześniej myślano. Największy jak dotąd katalog eksplodujących białych karłów ujawnił nowe wskazówki na temat ciemnej energii, tajemniczej siły powodującej przyspieszenie rozszerzania się wszechświata. Astronomowie stworzyli największy dotąd katalog supernowych typu Ia. Zawiera on dane o 2884 takich eksplozjach i pozwala znacznie dokładniej odtworzyć historię rozszerzania się Wszechświata. Wyniki...

Astronomowie odkryli najmłodszą znaną planetę jaką kiedykolwiek zaobserwowano. Potwierdzili też, że planeta ma mniej milion lat. Elias 2-24 b wciąż wiruje w swoim dysku protoplanetarnym złożonym z pyłu i gazu. Planety poza naszym Układem Słonecznym, zwane też egzoplanetami, rozpalają wyobraźnię wszystkich miłośników kosmosu. Znamy ich już ponad 6000 i właśnie odkryliśmy nową. Nosi uroczą nazwę...

Woda przelewająca się między lądem a oceanami przesuwa środek masy Ziemi względem jej środka geometrycznego. Naukowcy NASA opracowali nową technikę, aby oszacować przemieszczenie z dokładnością milimetrów. Ziemia wydaje się czymś absolutnie nieruchomym. Tymczasem jej środek masy wykonuje w ciągu roku niewielki, ale całkowicie realny taniec. Wystarczą roztopy, deszcze, śnieg, oceany i zmiany ciśnienia atmosferycznego, aby...

Potężny krater odkryli na Księżycu naukowcy NASA. Powstał po uderzeniu komety lub planetoidy. Do tego typu zdarzeń dochodzi średnio raz na 100 lat. Według NASA, stromy otwór ma koło 220 m szerokości, czyli długość dwóch boisk futbolowych, i do 43 m głębokości, co odpowiada 15-piętrowemu budynkowi. To największy znany krater uderzeniowy w Układzie Słonecznym, jaki...

Naukowcy od dawna spekulowali, dlaczego Wenus, o podobnej wielkości, masie i strukturze do Ziemi, nie ma księżyca. Nowe badania Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside pokazują, że przyczyną jest prawdopodobnie połknięcie go przez naszego głodnego bliźniaka. W przeszłości naukowcy wysuwali teorie, że Wenus mogła kiedyś mieć księżyc, ale został on uderzony przez coś naprawdę masywnego i uległ...

Astronomowie zajrzeli do bardzo odległych galaktyk, aby odpowiedzieć na pytanie dotyczące wydarzeń, które miały miejsce zaledwie chwilę po Wielkim Wybuchu. Hel jest drugim pod względem obfitości pierwiastkiem we Wszechświecie. Dziś powstaje między innymi we wnętrzach gwiazd, gdzie zachodzą reakcje syntezy jądrowej. Jednak zdecydowana większość helu obecnego we Wszechświecie ma znacznie starszą historię. Około 90 proc....

Kometa 3I/Atlas przez długie tygodnie rozpalała wyobraźnię miłośników astronomii i nie dawała spać naukowcom. Teraz, dzięki niezwykłemu badaniu, udało się poznać jedną z tajemnic tego niezwykłego obiektu. Kometa 3I/Atlas była zaledwie trzecim znanym obiektem międzygwiazdowym, który odwiedził nasz Układ Słoneczny. Był to gość z zupełnie innego, obcego świata, spowity mgiełką tajemnicy, starszy niż nasze Słońce....

Tajemnicze fale grawitacyjne mogą zawierać ślad prastarych wydarzeń, które rozpoczęły się ponad 13 mld lat temu. Naukowcy sprawdzili, czy za część tego kosmicznego sygnału mogą odpowiadać czarne dziury powstałe z niezwykłych gwiazd napędzanych przez ciemną materię. Wszechświat ma około 13,8 mld lat, a mimo to astronomowie wciąż próbują odtworzyć jego pierwsze etapy. Jedną z największych...

Ponad kilometr pod ziemią naukowcy mogli zobaczyć ślad jednej z najbardziej tajemniczych substancji we Wszechświecie. Detektor LUX-ZEPLIN zarejestrował pojedyncze zdarzenie pasujące do tego, czego fizycy spodziewają się po cząstce ciemnej materii. Polowanie fizyków na cząstki ciemnej materii trwa od dekad, ale właśnie mogliśmy zbliżyć się do rozwiązanie tej tajemnicy. Eksperyment LUX-ZEPLIN zarejestrował pojedyncze zdarzenie, którego...

Sztuczna inteligencja coraz lepiej udaje człowieka, ale naukowcy zwracają uwagę na nieoczywisty skutek tej zmiany, bo to my możemy zacząć upodabniać się do maszyn. Powtarzające się rozmowy z chatbotami mogą sprawić, że będziemy komunikować się bardziej schematycznie, ograniczając cechy, które czynią nas ludźmi. Chatboty obsługi klienta jeszcze kilka lat temu łatwo było rozpoznać. Odpowiedzi były...

Naukowcy odkryli tajemniczą anomalię kryjącą się głęboko pod powierzchnią na południowej półkuli Marsa. To zaskakujące odkrycie rzuca nowe światło na historię Marsa i okresy, w których mogły panować na nim warunki sprzyjające życiu. Mars z zewnątrz wygląda jak planeta podzielona na dwie części. Teraz okazuje się, że podobny podział może sięgać znacznie głębiej. Analiza pola...

Naukowcy stworzyli nową generację sztucznych maszyn molekularnych, które potrafią zamieniać energię światła słonecznego na uporządkowany ruch obrotowy. W projekcie uczestniczył dr Wojciech Danowski z Uniwersytetu Warszawskiego, a badaniami kierował laureat Nagrody Nobla Ben Feringa. Największe zaskoczenie? Te mikroskopijne silniczki są znacznie prostsze od swoich naturalnych odpowiedników, a mimo to potrafią działać z wydajnością przewyższającą niektóre...

Mars nie zawsze był zimną i suchą pustynią, którą znamy dzisiaj. Przed miliardami lat na powierzchni Czerwonej Planety mogła znajdować się ciekła woda, a atmosfera była znacznie grubsza niż obecnie. Naukowcy od lat próbują ustalić, co sprawiło, że Mars utracił większość swojej osłony gazowej. Najnowsze badania wskazują na niezwykły proces przypominający zjawiska zachodzące na ziemskich...

Najpotężniejszy teleskop słoneczny na świecie dostarczył obrazy, które wyznaczają nowy standard w badaniach naszej gwiazdy. Naukowcy po raz pierwszy zarejestrowali zjawisko przewidywane przez fizyków od dziesięcioleci. Odkrycie może przybliżyć odpowiedź na pytanie, dlaczego atmosfera Słońca jest setki razy gorętsza od jego powierzchni i jak działa pole magnetyczne naszej gwiazdy. Słońce wydaje się jednym z najlepiej...

Astronomowie w końcu mają niezbite dowody na to, że Betelgeza, jedna z najsłynniejszych gwiazd nocnego nieba, nie jest sama. Korzystając z Bardzo Dużego Teleskopu Europejskiego Obserwatorium Południowego (VLT), zespół kierowany przez francuskiego badacza Miguela Montargèsa uzyskał najwyraźniejszy w historii obraz tego, co prawdopodobnie jest Betelgezą B, gwiazdą krążącą wokół Betelgezy. To zwieńczenie stuletnich poszukiwań. Wykazaliśmy,...

Naukowcy zaobserwowali niezwykle rzadkie zjawisko, supermasywną czarną dziurę oddaloną o ponad 30 tys. lat świetlnych od centrum swojej galaktyki, która właśnie rozerwała i pochłonęła nieszczęsną gwiazdę. To pierwszy tak wyraźnie potwierdzony przypadek tego typu. Odkrycie nie tylko dostarcza nowych informacji o ewolucji galaktyk, ale także otwiera zupełnie nową metodę poszukiwania niewidocznych dotąd czarnych dziur przemierzających...

Nie każde naukowe odkrycie rodzi się podczas kosztownej misji kosmicznej czy dzięki nowoczesnemu teleskopowi. Czasami wystarczy wrócić do danych, które przez lata leżały zapomniane w archiwum. Tak właśnie stało się z obserwacjami Wenus wykonanymi jeszcze w 2010 r. na Wyspach Kanaryjskich. Międzynarodowy zespół badaczy ponownie przeanalizował materiał i natrafił na coś, czego wcześniej nikt nie...

W układzie oddalonym od Ziemi naukowcy odkryli obiekt, który nie pasuje do żadnej znanej kategorii. Jest wystarczająco masywny, by uznać go za planetę, ale nie krąży wokół gwiazdy. Zamiast tego orbituje wokół brązowego karła. Jeśli kolejne obserwacje potwierdzą wyniki, będzie to pierwszy wykryty egzoksiężyc poza Układem Słonecznym. Astronomowie od lat odkrywają kolejne egzoplanety, czyli planety...

Tajemnicze, niezwykle szybkie pociski, skupiska gazu bogatego w tlen, poruszające się z prędkością nawet 32 mln km/h, zostały odkryte podczas najrzadszej eksplozji gwiazdy w naszej galaktyce. Z układu V445 Puppis, jedynej potwierdzonej w Drodze Mlecznej helowej nowej, wyrzucane są niewielkie skupiska gazu przypominające kosmiczne pociski. Poruszają się z ogromną prędkością ponad 32 mln km/h. Problem...