Nauka

Szkło powinno pękać. Tak podpowiada nam intuicja, doświadczenie i cała historia potłuczonych szklanek, szyb i ekranów smartfonów. A jednak istnieje obiekt, który zachowuje się tak, jakby ktoś postanowił po prostu zakpić z naszej wiedzy o materiałach. Kropla Ruperta wygląda jak drobna łza ze szkła. Grubsza część kropli Ruperta potrafi znieść bardzo silne uderzenie, ale wystarczy...

36,6 stopni Celsjusza to jedna z tych wartości, które większość z nas nosi w głowie niemal odruchowo. Jeśli termometr pokazuje 36,6, wszystko gra. Jeśli 36,8, zaczyna się lekkie podejrzenie, że coś jest nie tak. Jeśli 36,2, pojawia się pytanie, czy organizm przypadkiem po prostu nie zwariował. Problem jednak w tym, że ludzkie ciało nie działa...

Tak, to prawie już – lada moment czeka nas rytuał, który przez wielu jest wyczekiwany, a jednocześnie ma negatywny wpływ na nasze życie. Zmiana czasu może dać w kość.   Dopadło mnie wiosenne przesilenie. Czekałem na wiosnę, ale jej uderzenie okazało się bardzo silne. Nie jest łatwo otrząsnąć się po takim ciosie, na dodatek nagłym....

Hydroksylowy gigamaser pobił wszystkie dotychczasowe rekordy jasności. Ten kosmiczny laser zdradza, jak gwałtownie rodziły się gwiazdy w młodym Wszechświecie. Nowe źródło, oznaczone katalogowo HATLAS J142935.3-002836, znajduje się tak daleko, że jego światło (a właściwie fale radiowe) wędrowało do nas około 8 mld lat. Oznacza to, że obserwujemy z epoki, gdy Wszechświat miał mniej niż połowę...

Pył, który dziś kojarzy się nam głównie z problemem dla astronautów, jutro może stać się fundamentem ich domów. Zespół inżynierów pokazał, że symulowany księżycowy grunt można stopić laserem i zamienić w twarde, odporne struktury. Od lat plany stałych baz na Księżycu rozbijają się o proste równanie: masa = pieniądze. Każdy kilogram stali, betonu czy gotowych...

Wreszcie wiemy, co tam się naprawdę dzieje a jest to możliwe dzięki wyjątkowej pomysłowości i przenikliwości uczonych i ogromnej mocy obliczeniowej zapewnionej przez… śmiertelnych rywali. Czarne dziury mają w sobie coś bardzo nieuczciwego. Cały show kradnie horyzont zdarzeń, ten mityczny punkt bez powrotu, a tymczasem najciekawsze rzeczy dzieją się tuż obok - w wirującym dysku...

Nie dogodzisz – albo butelkomaty odrzucają butelki, albo pożerają je bez opamiętania jak wygłodniałe potwory. Rozkręcanie się systemu kaucyjnego ma swoje bolączki. Sklepy często mówią o rekordzistach, którzy przynoszą nawet po kilkaset opakowań i dzięki temu otrzymują ogromne zwroty kaucji, ale to raczej wciąż pojedyncze przypadki. Przeciętnie Polacy przynoszą po kilka opakowań. Zdarza się jednak,...

Wyobraź sobie, że między Słońcem a Jowiszem wepchamy nie jedną, ale kilka gwiazd. Właśnie tak wygląda nowo opisany system TIC 120362137: 3 gwiazdy tańczą w ciasnym uścisku bliżej siebie, niż Merkury krąży wokół Słońca, a 4. okrąża tę gromadkę mniej więcej w odległości jowiszowej. Architektura nowego układu robi wrażenie nawet na zawodowych astronomach. W środku...

Na wieść o tym, że nieoddawanie butelek paradoksalnie wzmacnia system kaucyjny, niektórzy zareagowali przekornie: to po prostu nie będziemy kupować opakowań z kaucją. Tylko czy przechytrzenie w ten sposób systemu kaucyjnego jest możliwe? Postanowiłem to sprawdzić. Po 1 października 2025 r. sprawa była prosta. Problemem było kupienie produktu z logo kaucji. Sklepy i producenci nie...

Fajnie, że oddajesz butelki, ale dlaczego nie powstrzymasz wszystkich złych tego świata, żeby przestali zabijać? Dyskusja nt. systemu kaucyjnego zatacza coraz szersze kręgi. Nie pomyślałbym, że oddawanie bądź nie butelek i puszek można powiązać z wojną trwającą na Bliskim Wschodzie. Jeden z facebookowych komentatorów zauważa, że ponoć z jednej strony musimy ratować klimat za wszelką...

Zamiast wertować dziesiątki zdjęć satelitarnych i raportów, dyżurny w sztabie kryzysowym ma dostać jedną, prostą odpowiedź: gdzie jest woda, gdzie płonie las, gdzie wał jest najbardziej zagrożony. Temu właśnie ma służyć Civil Security Hub Poland. Civil Security Hub Poland to część projektu Europejskiej Agencji Kosmicznej, tworzona pod hasłem Space Resilience Nodes. Chodzi o sieć wyspecjalizowanych...

Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej od miesięcy leżą, zamknięte w niewielkich pakietach, polskie leki. Nie czekają na chorego astronautę, ale na promieniowanie kosmiczne, próżnię i upływ czasu. Badacze z Zabrza i Warszawy chcą sprawdzić, czy ukrycie substancji czynnych w biodegradowalnych matrycach polimerowych pozwoli zbudować znacznie trwalszą, kosmiczną apteczkę i przy okazji poprawić terapie na Ziemi. Pierwsze...

Bałtyk dostanie własnego sobowtóra. Nie w postaci kolejnej mapy czy aplikacji pogodowej, ale pełnoprawnego cyfrowego bliźniaka. Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego chcą, by w ciągu kilku lat polski projekt MERMAID stał się jednym z najbardziej zaawansowanych morskich symulatorów w Europie. Cyfrowy bliźniak to nic innego, jak bardzo dokładna, dynamiczna kopia rzeczywistego obiektu – fabryki, miasta, a...

Zamiast liczyć pojedyncze galaktyki, zmierzyli całe morze światła, które wypełnia przestrzeń pomiędzy nimi. Dzięki temu odsłonili ukryte, kosmiczne struktury sprzed 10 mld lat, kiedy Wszechświat był w najbardziej burzliwym okresie swojego życia. Nowa mapa powstała z danych zebranych w ramach projektu HETDEX, wykorzystującego ogromny teleskop w Teksasie. Naukowcy nie polowali tu na pojedyncze obiekty, ale...

Tam, gdzie pojawiają się butelki i puszki z logo kaucji, u niektórych budzi się gen obrotnego przedsiębiorcy. Rodzi się już nawet konkurencja. Kaucja budzi wiele emocji. Choć w teorii to tylko motywacja, aby zwracać opakowania, dzięki czemu łatwiej i skuteczniej będzie można odzyskać surowiec, dla jednych jest to jeszcze jeden podatek i krwiożercza opłata. Próbują...

Wyobraź sobie Ziemię, z której znika absolutnie wszystko, co żywe – od bakterii w oceanach po ostatnie drzewo w Amazonii. Najnowsze symulacje pokazują, że taki martwy świat nadal mógłby być ciepły, błękitny i zdatny do zamieszkania przez miliardy lat. Zazwyczaj, gdy mówimy o świecie bez ludzi, myślimy o zarastających miastach i dzikiej przyrodzie wracającej na...

TerraPower rusza z budową pierwszego reaktora. Historyczna decyzja komisji otwiera nowy rozdział w amerykańskiej energetyce. Z racji że to przedsięwzięcie Billa Gatesa nie brakuje i teorii spiskowych. W Kemmerer - niewielkim miasteczku w stanie Wyoming - zaczyna się właśnie coś, czego w Stanach Zjednoczonych nie widziano od dekady: budowa nowego komercyjnego reaktora jądrowego. Amerykańska Nuclear...

Tajemnicze pasy radiowe pulsara Kraba wreszcie dostały wyjaśnienie. To efekt kosmicznej przeciąganki między grawitacją a materią. Od 20 lat astronomowie patrzą na pulsar Kraba i widzą coś, czego nie pokazuje żaden inny obiekt we Wszechświecie – idealne radiowe paski, jasne i ciemne jak futro zebry. Teraz świeża analiza pokazuje, że za tym wzorem stoi kosmiczna...

Ten wynalazek może wydobyć 1000 litrów czystej wody dziennie z powietrza pustynnego. Jego autor to laureat Nagrody Nobla z ubiegłego roku. Pustynia zwykle kojarzy się z bezkresnym piaskiem, żarem lejącym się z nieba i brakiem wody. Najnowszy wynalazek noblisty Omara Yaghiego pokazuje, że nawet w tak nieprzyjaznym środowisku można „wycisnąć” z powietrza całkiem pokaźne ilości...

Nigdy wcześniej nie widzieliśmy, by Słońce tak mocno uderzyło w Marsa. Nowe pomiary pokazują, jak w kilka minut spuchła cała górna atmosfera. Słońce zachowało się wobec Marsa dosłownie jak taran. Potężny rozbłysk i towarzysząca mu burza kosmiczna uderzyły w planetę tak mocno, że górne warstwy jej atmosfery dosłownie spuchły. Nowe analizy sond orbitujących Marsa pokazują,...