Nauka

Sto lat włosów i jeden toksyczny ślad. Naukowcy właśnie udowodnili, że zakaz benzyny ołowiowej zadziałał - spektakularnie. Wyobraź sobie, że ktoś przez całe stulecie zbiera kosmyki włosów z rodzinnych albumów. Od pierwszego dziecięcego pukla z 1916 r., przez loki z lat 50., aż po siwy włos z 2024 r. A potem przepuszcza je przez maszynę,...

Nowe modele klimatyczne pokazują, że życie może istnieć także poza klasyczną strefą zamieszkiwalną. Astronomowie piszą zasady od nowa. Strefa zamieszkiwalna to obszar wokół gwiazdy, w którym na powierzchni planety może utrzymywać się ciekła woda. W Układzie Słonecznym tę złotą strefę rozciąga się mniej więcej od orbity Wenus po okolice Marsa.  Od lat to właśnie takie...

Myśleliśmy, że wiemy, co drzemie w sercu naszej galaktyki. Tymczasem astronomowie zrzucili właśnie bombę: to wcale nie musi być czarna dziura. Podręczniki do astronomii mogą wymagać pilnej aktualizacji. Od lat żyjemy w przekonaniu, że grawitacyjnym sercem naszej galaktyki jest supermasywna czarna dziura o nazwie Sagittarius A*. Tymczasem międzynarodowy zespół naukowców rzucił właśnie wyzwanie tej teorii....

Wielkie zmiany zwykle łączą się z wielkimi społecznymi kosztami. Tak było w latach 90. XX wieku, kiedy nasz kraj przechodził ustrojową i gospodarczą transformację. Czy nowa, technologiczna transformacja będzie miała swoje ofiary? Kapitalizm bez etyki to nowa forma kolonializmu – pisał profesor Witold Kieżun, wybitny ekonomista, którego krytyczny głos dotyczący polskiej drogi do kapitalizmu wciąż...

W świecie astronomii rzadko zdarza się odkrycie, które elektryzuje naukowców tak mocno, jak to. Nowa kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca i wszystko wskazuje na to, że należy do legendarnej rodziny obiektów, które w przeszłości stawały się najjaśniejszymi widowiskami na niebie. Pytanie brzmi: czy czeka nas powtórka z historii, czy kosmiczne rozczarowanie? Wszystko...

Aktywny region Słońca oznaczony numerem 4366, od momentu swojego pojawienia się 30 stycznia, zachowuje się niezwykle agresywnie. W ciągu zaledwie kilku dni wyprodukował już sześć rozbłysków najwyższej klasy X, a ten ostatni, do którego doszło 4 lutego, był jednym z najbardziej widowiskowych i miał siłę X4.2. Impuls promieniowania elektromagnetycznego dotarł do Ziemi w środę, osiągając...

Jeszcze niedawno „kompetencje przyszłości” brzmiały jak hasło z TED Talks. Dziś to lista umiejętności, których rzeczywiście oczekują pracodawcy. Sztuczna inteligencja, analiza danych czy automatyzacja nie są już wizją jutra – są codziennością. Nic więc dziwnego, że wybór studiów przestaje być formalnością, a staje się świadomą inwestycją w przyszłość zawodową. Właśnie na tym założeniu opiera się...

Kometa 3I/Atlas nie musi być wyjątkowym gościem. Mamy dwie opcje: albo Układ Słoneczny jest gigantycznym gruzowiskiem pełnym 10 bln skał, o których nie mieliśmy pojęcia, albo właśnie odwiedziła nas sonda obcych. Tak przynajmniej twierdzi Avi Loeb, który przeanalizował najnowsze dane z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Avi Loeab, astrofizyk z Harvardu i popularyzator idei, że kometa 3I/Atlas...

Opcja atomowa w walce z kosmicznym zagrożeniem to realny plan ratunkowy dla Ziemi. Naukowcy latami obawiali się jednak jednego: że eksplozja zamiast ocalić planetę, zamieni planetoidę w tysiące niekontrolowanych pocisków. Przełom nadszedł z tuneli CERN. Scenariusze rodem z filmu Armageddon, w których ludzkość wysyła misję z ładunkiem nuklearnym, by zniszczyć nadlatującą planetoidę, zazwyczaj traktowane są...

Śnieg utrzymuje się całkiem długo jak na współczesne zimy. Czy to oznacza, że problem z suszą nie będzie nam aż tak doskwierał? Choć niektórzy twierdzą, że są powody do częściowego optymizmu, to sytuacja nie jest aż tak prosta i oczywista. Ludzie mają krótką pamięć i już zapomnieli, że zima w sezonie 2024/2025 była fatalna dla...

Jedno z ważniejszych moich życiowych odkryć było bardzo smutne. Uznałem za naiwność myślenie, że prawda w życiu publicznym ma jakiekolwiek znaczenie. Jest dokładnie odwrotnie – ci, którzy rozsiewają kłamstwa i dezinformację, robią to z premedytacją. I nie chodzi o anonimy z internetu. Na koncie Białego Domu w serwisie X pojawiła się kilka dni temu grafika...

To zdarzenie wstrząsnęło światem astrofizyki, choć dla wielu z nas pozostało niezauważone. W 2023 r. w naszą planetę uderzyło neutrino o tak gigantycznej energii, że wedle naszej obecnej wiedzy nie miało prawa istnieć. Żadne znane źródło we Wszechświecie nie jest w stanie wygenerować takiej mocy. Zespół fizyków z USA twierdzi jednak, że znalazł winowajcę. Ślad...

Sonda Juno właśnie wprawiła w ekscytację nawet najbardziej sędziwych uczonych. Jowisz po 50 latach okazuje się znacznie bardziej spłaszczony, niż sądziliśmy. Niby patrzymy na ten sam obiekt, ale nagle widzimy go wyraźniej, ostrzej, pełniej. Tak właśnie wygląda historia najnowszych pomiarów Jowisza - planety, którą ludzkość obserwuje od tysięcy lat, a mimo to dopiero teraz zaczyna...

Marzenia o ponownym okrążeniu Ksieżyca przez człowieka oddalają się w czasie. NASA oficjalnie potwierdziła, że planowany na 8 lutego start misji Artemis 2 nie dojdzie do skutku. Decyzja zapadła po wykryciu usterek technicznych podczas kluczowej próby generalnej. Agencja wyznacza nowe okna startowe, a inżynierów czeka walka z czasem i kapryśnym wodorem. Oczy całego świata zwrócone...

System kaucyjny to jedno z najskuteczniejszych narzędzi wspierających selektywną zbiórkę odpadów i recykling. Wątpliwości nie ma resort klimatu. System kaucyjny się rozkręca, więc coraz więcej osób ma z nim styczność. Płacimy kaucję, a ci, którzy chcą ją odebrać, udają się do automatów. A tam nie zawsze jest kolorowo. Teoretycznie przez ten proces prób i błędów...

Kometa 3I/Atlas nie daje o sobie zapomnieć, a najnowsze dane z teleskopów Webba i SPHEREx tylko podsyciły atmosferę tajemnicy. Oliwy do ognia dolewa prof. Avi Loeb z Harvardu. Kometa 3I/Atlas nie przestaje nas fascynować. To także zasługa Avi Loeba, profesora z Harvardu, który wysnuł prowokującą hipotezę o tym, że kometa 3I/Atlas może być dziełem obcej...

Przy śmietnikowej altance toczy się dyskusja: ważniejsze jest prawo jednostki czy finansowe korzyści grupy? Jest wiele miejsc, gdzie prawo do prywatności kłóci się z interesami pewnych społeczności, ale śmietniki wydają się najdziwniejszym punktem tego sporu. A może właśnie nie – może to paradoksalnie idealna lokalizacja, aby dyskutować o tym, czy wszędzie musimy i powinniśmy być...

Zwracając opakowania możemy dostać kupon, który obniża cenę następnych zakupów albo daje się wymienić na gotówkę – a gdyby tak dało się inaczej, dużo prościej? Da się. System kaucyjny się rozkręca i choć coraz więcej osób korzysta, to nie brakuje osób punktujących wady i niedoskonałości. Mam akurat to szczęście, że u mnie wszystko działa. Podobnie...

W ciągu zaledwie jednej doby instrumenty pomiarowe odnotowały serię przynajmniej 21 potężnych eksplozji, w tym najsilniejszy w 2026 r. rozbłysk klasy X8.3. Naukowcy ostrzegają: region odpowiedzialny za to zamieszanie dopiero się rozkręca i obraca się w stronę Ziemi. Jeśli myśleliście, że pogoda kosmiczna da nam w tym roku chwilę wytchnienia, Słońce właśnie brutalnie zweryfikowało te...

Jeśli myśleliście, że konstelacja Starlink zaśmieca niebo, to zapnijcie pasy. SpaceX właśnie złożyło wniosek o zgodę na wystrzelenie miliona nowych satelitów. Cel? Stworzenie orbitalnych centrów danych, bo ziemskie elektrownie przestają wystarczać nienasyconym algorytmom AI. Elon Musk nigdy nie słynął z powściągliwości, ale jego najnowszy plan sprawia, że dotychczasowe projekty wyglądają jak zabawa w piaskownicy. Z...