Nauka

Mózgi myszy wybudzone z „kriouśpienia”? Uczeni zrobili coś, co dotąd kojarzyło się głównie z fantastyką naukową. Konkretniej, przywrócili do funkcjonowania tkankę mózgową po długim mrożeniu. Przypomnij sobie scenę z „Obcego” czy „Pasażerów”: bohater wychodzi z kapsuły kriogenicznej, otrzepuje się z lodu i po chwili funkcjonuje jak gdyby nic się nie stało. Do takiego poziomu jeszcze...

Polskie butelkomaty frustrują powolnym działaniem i błędami. Kraje nordyckie pokazują, że wrzucenie całego worka opakowań na raz drastycznie podnosi wygodę i zyski sklepów. Stoisz przy automacie do butelek jak przy wyjątkowo powolnym bankomacie. Wkładasz pierwszą sztukę - maszyna mieli, myśli, warczy, w końcu łaskawie ją przyjmuje. Następuje chwila przerwy, bo sprzęt musi odetchnąć. Wkładasz drugą...

Śluz bakteryjny w kosmosie brzmi jak zagrożenie, ale może tak naprawdę stać się narzędziem przetrwania. NASA chce zrozumieć, jak wykorzystać go w przyszłych misjach. Biofilm brzmi jak coś, czego na pokładzie statku kosmicznego chyba nikt nie chciałby oglądać. To lepka warstwa drobnoustrojów przyklejonych do powierzchni i do siebie nawzajem, coś pomiędzy bakteryjnym osadem a mikrobiologicznym...

Naukowcy z CERN odkryli nowy „superproton”. Co to właściwie znaczy - i dlaczego to ważne nawet dla fanów elektroniki? W świecie fizyki cząstek elementarnych rzadko kiedy pojawia się coś, co można nazwać „nowym protonem”. A jednak: nowa cząstka Ξcc⁺ (czytaj: ksi-cc-plus) to egzotyczny krewniak protonu - cięższy, krótkotrwały i zbudowany z zupełnie innego zestawu składników....

Metale ziem rzadkich stały się właśnie narzędziem geopolityki najwyższego szczebla. USA i Japonia przyspieszają, a Europa i Polska mogą zapłacić za to wyższą cenę. USA i Japonia uruchomiły właśnie nowy plan działania dotyczący metali ziem rzadkich i innych surowców krytycznych. Teoretycznie chodzi o odporność łańcuchów dostaw, ale w praktyce stawka jest dużo większa: współfinansowanie projektów,...

Startup wspierany wcześniej przez NASA testuje technologię łapania asteroid do worka. Pomysł brzmi dziwnie, ale ma zaskakująco poważne zaplecze techniczne. TransAstra ogłosiła, że prowadzi finansowane przez inwestorów i klientów studium misji, której celem byłoby przechwycenie małej planetoidy bliskiej Ziemi i przeniesienie jej na stabilną orbitę w pobliżu naszej planety. W komunikacie firma pisze o obiekcie...

Może i to nie jest jeszcze dowód na istnienie kosmitów, ale ta mapa dosadnie wskazuje nam drogę, gdzie ich szukać. W końcu wzięli się do roboty. Naukowcy nie ogłosili, że znaleźli kosmitów. Zrobili coś znacznie bardziej użytecznego. Przejrzeli dane o ponad 6000 znanych egzoplanetach i wytypowali 45 skalistych światów, które najlepiej nadają się do sprawdzania,...

Przez wieki ziemia w Mirakowie-Grodnie skrywała tajemnicę, która właśnie ujrzała światło dzienne. Naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu zrekonstruowali glinianą figurkę sprzed ponad 2,5 tys. lat. To pierwsze tak realistyczne wyobrażenie ludzkiej postaci z czasów kultury łużyckiej na terenie dzisiejszej Polski. Detale anatomii wprawiają w zdumienie i całkowicie zmieniają nasze wyobrażenie o kunszcie ówczesnych...

To miała być rutynowa obserwacja zupełnie innego kosmicznego obiektu. Z powodu nagłych problemów technicznych naukowcy musieli jednak szybko zmienić plany i wycelować Kosmiczny Teleskop Hubble'a w kometę C/2025 K1 (ATLAS). Nie spodziewali się, że dosłownie na ich oczach rozpadnie się ona na kawałki, obnażając przed nami najstarsze sekrety Układu Słonecznego. Takie kosmiczne zbiegi okoliczności niemal...

Turyści na urlopie zmagają się z poważnym problemem logistycznym. Brak odpowiednich automatów w małych kurortach zmusi cię do noszenia pustego plastiku w plecaku. System kaucyjny w Polsce miał w teorii ułatwić recykling, jednak na wakacyjnych wyjazdach szybko staje się on zauważalnym obciążeniem. Zamiast obiecywanej wygody otrzymujesz logistyczną łamigłówkę z pustym plastikiem upchniętym w plecaku. Twoje...

NASA szuka pomocy u zwykłych ludzi. Naukowcy próbują lepiej zrozumieć, jak topi się grad w drodze z chmury do ziemi, bo właśnie ten etap często rozmywa obraz widziany przez satelity i radary. Właśnie dlatego coraz cenniejsze stają się proste obserwacje z terenu. Burza przechodzi, grad uderza w dachy i samochody, ktoś robi zdjęcie i temat...

Kiedy słyszymy o przełomach w fizyce kwantowej, przed oczami stają nam najczęściej gigantyczne laboratoria w Stanach Zjednoczonych albo szwajcarski CERN. Tymczasem najnowszy numer prestiżowego magazynu Nature Physics rozpisuje się o urządzeniu, które od deski do deski powstało w Toruniu. Naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika skonstruowali aparaturę, która pozwala spojrzeć na mechanikę kwantową z zupełnie nowej...

Nowy przegląd badań pokazuje, że ekstremofile mogą pomóc w biopaliwach, oczyszczaniu środowiska i astrobiologii. To mikroby stworzone do warunków granicznych. Ekstremofile to organizmy, które nie tylko przeżywają, ale potrafią normalnie funkcjonować w warunkach zabójczych dla większości życia: przy bardzo wysokiej temperaturze, wysokim zasoleniu, skrajnym pH, ogromnym ciśnieniu albo silnym promieniowaniu. Nowy przegląd opublikowany we Frontiers...

Sadzenie drzew ma dziś niemal status klimatycznego odruchu dobra. Problem w tym, że Ziemia nie działa tak, że więcej drzew to znaczy chłodniejsza planeta. W wielu przypadkach ważniejsze od samej liczby sadzonek jest to, gdzie dokładnie wyrasta nowy las. Zespół ETH Zurich porównał trzy scenariusze zalesiania w pełnym modelu systemu Ziemi, czyli takim, który uwzględnia...

W maleńkiej galaktyce karłowatej odkryto gwiazdę tak ubogą w żelazo i tak osobliwą pod względem składu, że badacze uznali ją za najczystszy dotąd przykład gwiazdy drugiej generacji znalezionej w tak pierwotnym środowisku. Zespół kierowany przez Anirudha Chitiego ze Stanford University badał skład chemiczny gwiazd w słabej galaktyce karłowatej Pictor II, żeby znaleźć obiekty zachowujące ślad...

Kometa 3I/Atlas, która została odkryta w zeszłym roku, nie jest kolejną nudną bryłą lodu z sąsiedztwa. To galaktyczny wehikuł czasu, starszy od naszego Słońca o dobre kilka miliardów lat. Najnowsze wyniki badań ujawniają zaskakującą prawdę o tym obiekcie. Wszystko, co do tej pory wiedzieliśmy o składzie chemicznym komet międzygwiezdnych, właśnie wylądowało w koszu. 3I/Atlas to...

Japońska misja kosmiczna dostarczyła dowodów, na które naukowy świat czekał od dekad. W próbkach z planetoidy Ryugu odkryto kompletny zestaw składników niezbędnych do budowy DNA i RNA. To przełom, który ostatecznie potwierdza, że fundamenty naszego istnienia mogły przylecieć na błękitną planetę z głębokiego kosmosu jako bagaż na pędzących skałach. Japońska sonda Hayabusa-2 dokonała rzeczy niemal...

System kaucyjny w wagonach WARS oznacza dodatkową opłatę na paragonie za napój. Pasażer płaci kaucję za butelkę lub puszkę, ale pustego opakowania nie może oddać w pociągu. Jeżeli masz zaplanowaną dłuższą podróż pociągami PKP i oczami wyobraźni widzisz siebie w wagonie WARS, to mam dobrą radę: zabierz ze sobą termos z herbatą. Fakt, będziesz nadal...

Nad Bałtykiem zrobiło się nagle jak na dalekiej, mroźnej północy. Przy brzegu wyrosły wielometrowe zwały kry, które na zdjęciach bardziej przypominają arktyczne paki lodowe, niż marcowy Bałtyk. Góra lodowa zwykle oznacza duży blok lodu oderwany od lodowca lub lądolodu i dryfujący po morzu. Na niemieckiej Rugii widać coś innego, a mianowicie płyty i fragmenty lodu...

Polscy badacze dokonali niezwykłego znaleziska w sercu naszych najwyższych gór. Zespół naukowy z Krakowa zidentyfikował zupełnie nowy dla nauki gatunek grzyba, który skrywał się na pędach wysokogórskiej kosodrzewiny. To przełomowe odkrycie nie tylko rzuca nowe światło na tajemnice tatrzańskiej przyrody, ale też udowadnia, jak wiele zagadek wciąż kryją przed nami lokalne ekosystemy. Sukces jest dziełem...