Nauka

Fotonu miało nie dać się przeciąć… a jednak można. I robi się przy tym niezłą zadymę. W świecie fizyki kwantowej nic nie jest takie, jak intuicja podpowiada. Foton - ten podstawowy kwant światła, którego uczymy się traktować jak „najmniejszą porcję energii” - według podręczników jest niepodzielny. Nie da się go przeciąć na pół, nie da...

Europa mierzy się z jednym z najtrudniejszych sezonów pożarowych od lat. Kolejne fale upałów, długotrwała susza i silny wiatr stworzyły warunki, w których ogień rozprzestrzenia się wyjątkowo szybko. Najnowsza prognoza przygotowana przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (Joint Research Centre, JRC) wskazuje jednak, że najgorszy okres może dopiero nadejść. Mapa zagrożenia pożarowego obejmująca dni od...

Teleskop Swift opada ku atmosferze, a wysłany na ratunek robot utracił właśnie stabilizację. Inżynierowie próbują odzyskać kontrolę, chociaż może to być trudne. Kosmiczny holownik LINK wystartował dokładnie 3 lipca, by dogonić opadający teleskop Swift, chwycić go swoimi trzema ramionami i wynieść z powrotem na bezpieczną orbitę. Po niespełna miesiącu sytuacja się odwróciła. To ratownik stracił...

Zamiast kopalni i wielkich basenów powstaną roje mikrorobotów. Najpierw muszą jednak przejść trudne testy w słonej wodzie. Ocean jest pełen litu potrzebnego do produkcji akumulatorów, ale próba jego wydobycia przypomina trochę zbieranie rozsypanego cukru z jeziora. Pierwiastek występuje w tak małym stężeniu, że zwykły filtr musiałby przerobić gigantyczne ilości wody. Amerykanie chcą więc wysłać za...

Zimne chmury, ciepłe otoczenie i niestabilne warstwy pomiędzy nimi. Tak wygląda pierwsza mapa kosmicznej pogody. Przestrzeń między Słońcem a sąsiednimi gwiazdami nie jest pusta i spokojna. Wypełnia ją gaz, który chłodzi się, nagrzewa, zagęszcza i ponownie rozprasza. Astronomowie po raz pierwszy rozrysowali ten układ w trzech wymiarach. Okazało się, że najbliższa część Drogi Mlecznej przypomina...

Nie każde naukowe odkrycie rodzi się podczas kosztownej misji kosmicznej czy dzięki nowoczesnemu teleskopowi. Czasami wystarczy wrócić do danych, które przez lata leżały zapomniane w archiwum. Tak właśnie stało się z obserwacjami Wenus wykonanymi jeszcze w 2010 r. na Wyspach Kanaryjskich. Międzynarodowy zespół badaczy ponownie przeanalizował materiał i natrafił na coś, czego wcześniej nikt nie...

Polska naukowczyni pracuje nad budową przyszłych ludzkich kolonii na Księżycu i na Marsie. Wykorzystać chce do tego grzyby. Dr inż. Monika Brandić Lipińska z Uniwersytetu w Innsbrucku pracuje nad technologiami, które w przyszłości mogłyby pozwolić tworzyć habitaty z wykorzystaniem miejscowych zasobów oraz organizmów żywych. Badaczka specjalizuje się w projektowaniu dla środowisk ekstremalnych. Wraz z zespołem...

Io wyrzuca materię, Jowisz robi z niej plazmowy pierścień. Okazuje się, że da się przewidzieć jego zmiany. Io, najbardziej wulkaniczny księżyc Jowisza, nie musi efektownie wybuchać, żeby zatrząść całym otoczeniem Jowisza. Wystarczy, że jego wulkany wyrzucą więcej materii, a ta zacznie stopniowo zasilać jowiszowy obieg plazmy, w którym cząstki są przechwytywane przez pole magnetyczne i...

Końcówka sierpnia przyniesie widowisko, którego miłośnicy nocnego nieba nie powinni przegapić. Nad Polską będzie można obserwować bardzo głębokie częściowe zaćmienie Księżyca. Choć nasz naturalny satelita nie zanurzy się całkowicie w cieniu Ziemi, aż 96 proc. jego tarczy znajdzie się w cieniu właściwym, przez co Księżyc przybierze charakterystyczny czerwonawy odcień. Uwaga miłośnicy astronomii, gwiazd i nocnego...

Psucie butelek i puszek poprzez zamazywanie bądź zdrapywanie kodu kreskowego było głupim internetowym żartem, wymierzonym w zwolenników systemu kaucyjnego. Wygląda na to, że takie działanie wyewoluowało i dorobiło się bardzo wątpliwego usprawiedliwienia.  Kaucyjni chuligani chwalili się swoimi dokonaniami w sieci. Filmiki prezentujące niszczenie butelek i puszek kaucyjnych zalały media społecznościowe.  Po co to robią? Niektórzy...

Mieszkańcy protestowali, bo nie chcieli być skansenem, ale konserwator zabytków się nie ugiął - jego zdaniem miejscowości położonej w woj. dolnośląskim należy się szczególna ochrona. Notka na Wikipedii jest nad wyraz skromna i tylko pozornie nie zapowiada, że z powodu małej miejscowości może wybuchnąć aż tak duże zamieszanie. Mówi jedynie o tym, że Ostaszów, wieś...

Wysokie temperatury sprawiają, że trzeba być elastycznym i zmienić swoje nawyki. Paradoks polega na tym, że do przynajmniej niektórych atrakcji dostęp może być wygodniejszy. Fala upałów powróciła do Polski. IMGW wydało ostrzeżenia obejmujące znaczną część centralnej, zachodniej i południowej Polski. "Prognozowane są wysokie temperatury, które mogą stanowić zagrożenie szczególnie dla dzieci, osób starszych oraz przewlekle...

ESA chce małej sondy, którą będzie można zbudować w kilka miesięcy i wysłać do planetoidy zagrażającej Ziemi. Demonstrator ma powstać do 2030 r. Astronomowie odkrywają planetoidę, która za kilka lat może uderzyć w Ziemię. Wiemy, dokąd leci, ale nie wiemy, czy jest litą skałą, luźnym rumowiskiem, czy tylko obracającą się stertą gruzu. Słabo, prawda? Od...

Chiński satelita wraca nad ten sam cel w kilka godzin i widzi wszystko. Sekret to potężne wzmacniacze z azotku galu i gigantyczna, rozkładana antena. Na wysokości około 36 tys. km krąży chiński satelita, który nie musi czekać kilku dni na kolejny przelot nad interesującym obszarem. Przez znaczną część doby ma dostęp do ogromnego fragmentu Azji...

Bryan Johnson, amerykański bogacz, przedsiębiorca, inwestor i pisarz, od kilku lat konsekwentnie próbuje przesuwać granice ludzkiej długowieczności. Amerykański przedsiębiorca wydaje miliony dolarów rocznie na badania, eksperymenty medyczne i procedury, które mają spowolnić proces starzenia organizmu. Teraz ogłosił kolejny etap swojej misji. Twierdzi, że sklonował siebie jako noworodka, który w przyszłości może pomóc mu odbudowywać organizm,...

Chatbot może być nauczycielem albo intelektualną protezą. Wszystko zależy przede wszystkim od tego, czy daje wskazówki, czy wykonuje zadanie za człowieka. AI nie wysysa nam inteligencji przez ekran i nie wyłącza człowiekowi fragmentów mózgu po kilku rozmowach z chatbotem. Gdy oddajemy maszynie całe zadanie, pozbywamy się również treningu, dzięki któremu uczymy się liczyć, pisać, analizować...

Kanalizacja pokazała wpływ dochodów, migracji i geografii na dietę. Chmiel zdradził zamożniejsze dzielnice, a ryby mieszkańców wybrzeża. Ankieta żywieniowa ma jedną zasadniczą wadę: człowiek musi najpierw pamiętać, co dokładnie zjadł, później poprawnie ocenić porcję, a na końcu jeszcze zechcieć powiedzieć prawdę. Z przekąskami, alkoholem i niezdrowym jedzeniem bywa oczywiście różnie. Kanalizacja nie ma takich oporów....

Próbki z niewidocznej strony Księżyca pokazały, że magnetosfera Ziemi działa jak naturalny regulator wiatru słonecznego. Księżyc przez miliardy lat był bombardowany przez wiatr słoneczny, ale nie wszędzie w taki sam sposób. Ten nieustanny strumień naładowanych cząstek, wyrzucanych przez Słońce działa trochę jak kosmiczny papier ścierny – powoli, lecz skutecznie zmienia powierzchnię naszego naturalnego satelity. Przez...

Najbardziej zaawansowany kosmiczny serwisant świata właśnie ruszył do pracy. Może zmienić cały kosmiczny sektor. W świecie elektroniki użytkowej przywykliśmy do tego, że sprzęt da się serwisować. Wymiana akumulatora, naprawa gniazda, aktualizacja modułu - to wszystko brzmi jak codzienność. Ale w kosmosie? Tam przez dekady obowiązywała zasada „wystrzel i zapomnij”. Satelita działa, aż przestanie, a potem...

Dysk Drogi Mlecznej mógł zmienić orientację o ponad 90 stopni. Śladem dawnej katastrofy jest niezwykle powolny ruch gwiazd w halo. Droga Mleczna nie zawsze leżała w kosmosie tak jak dzisiaj. Około 10 mld lat temu młoda galaktyka dostała potężne uderzenie niemal na wprost, po którym jej dysk mógł zmienić orientację o ponad 90 stopni. Nie...