Nauka

Naukowcy odsłuchali kosmiczny gong po zderzeniu czarnych dziur i wykorzystali go do najdokładniejszego testu teorii względności. Einstein znów miał rację. Cóż za zaskoczenie. Wszechświat znów jest po stronie Einsteina. Rekordowo wyraźny sygnał fal grawitacyjnych z kolizji dwóch czarnych dziur (zdarzenia oznaczonego jako GW250114) pozwolił fizykom zajrzeć w ostatnie chwile tego kosmicznego starcia z precyzją, o...

Turbulencja to ten rodzaj chaosu, który potrafi zabić silnik, wywrócić prognozę pogody i zaskoczyć nawet fizyków. Teraz naukowcy po raz pierwszy zasymulowali ją z taką dokładnością, że w danych widać swoiste tornada zbudowane z liczb. Frontier, superkomputer Departamentu Energii USA w Oak Ridge, to dziś najpotężniejsza maszyna dostępna dla nauki otwartej. Jego moc liczona jest...

Rosjanie odeszli z CERN i zabrali ze sobą wiedzę, bez której Wielki Zderzacz Hadronów mógł stanąć w miejscu. W tym momencie na scenę weszli polscy inżynierowie i naukowcy. Kiedy CERN definitywnie zakończył współpracę z Rosją, inżynierowie zostali z rosyjskim sprzętem, do którego brakowało pełnej dokumentacji. Wyłączenie urządzeń groziło paraliżem kluczowego eksperymentu ALICE. Wtedy do gry...

Bełchatów czy Konin, Konin czy Bełchatów – rząd się zastanawia, a tymczasem z wielkiej polskiej metropolii płynie ważny głos poparcia. Pierwsza polska elektrownia jądrowa stanie w gminie Choczewo. A gdzie będzie druga? Rywalizacja o kluczową inwestycję toczy się pomiędzy Koninem a Bełchatowem. W Poznaniu nie wbito regionowi noża w plecy. Rada Miasta Poznania w swoim...

Bunt przeciwko systemowi kaucyjnemu jest śmieszny. Wyręczyć w czymś wielką firmę, by mogła pomnażać zyski, to przyjemność, a nie problem - zrobić coś dla sąsiada to już inna dyskusja. Masz to szczęście i przez pięć dni w tygodniu pracujesz osiem godzin dziennie, ani minuty dłużej. Powiedzmy, że co by się nie działo, równo o 17:00...

SpaceX konstruuje własny akcelerator cząstek. Gigantyczny cyklotron na Florydzie pozwoli inżynierom bombardować czipy cząstkami pędzącymi niemal tak szybko jak światło. Wszystko po to, by bezpiecznie dotrzeć na Księżyc i Marsa. Słońce potrafi zachwycić, malując na niebie spektakularne zorze polarne, ale dla inżynierów w SpaceX nasza gwiazda jest przede wszystkim bezlitosnym niszczycielem elektroniki. Firma Elona Muska...

To już nie są tylko teoretyczne dywagacje. Matematyka jest bezlitosna: zostaliśmy ostrzelani przez gości z innej gwiazdy. Nowa analiza danych NASA ujawnia dwa meteory międzygwiezdne, które prześlizgnęły się przez systemy wczesnego ostrzegania. Jeden spoczywa na dnie Pacyfiku, drugi czeka na odkrycie w skutym lodem Morzu Barentsa. Profesor z Harvardu znów miesza w świecie astronomii. Avi...

Nowe mapy ruchów Tybetu pokazują, że kontynenty bardziej płyną, niż pękają. Skutki sięgają daleko poza Himalaje. Tybet od dawna nazywany jest dachem świata, ale dopiero teraz widzimy, jak bardzo ten dach pracuje. Zespół geofizyków z kilku krajów wykorzystał dziesiątki tysięcy zdjęć radarowych z satelitów Sentinel-1 i pomiary GNSS, by stworzyć najdokładniejszą w historii mapę ruchów...

Jeśli w zimny, przejrzysty wieczór podniesiesz wzrok nad południowy horyzont, prawdopodobnie zobaczysz jedną z najbardziej rozpoznawalnych figur na niebie: trzy jasne punkty ułożone w idealnie prostą linię. Zimą powietrze jest zwykle zimniejsze i suchsze niż latem, a to oznacza lepszą przejrzystość. Mniej wilgoci i pyłu przekłada się na bardziej wyraźne gwiazdy, ostrzejsze kontury konstelacji i...

Szybkie błyski radiowe (FRB) to jedna z największych zagadek współczesnej astrofizyki. Trwają milisekundy, niosą potężną energię i nikt do końca nie wie, co je tworzy. Teraz międzynarodowy zespół badaczy zrobił ogromny krok w stronę rozwiązania tej tajemnicy. Kluczową rolę w tym sukcesie odegrał radioteleskop pod Toruniem. Kosmos wciąż do nas mruga, a my wciąż próbujemy...

Naprawdę próbuję zrozumieć przeciwników systemu kaucyjnego i choć staram się jak tylko mogę – przegrywam. Popularny w mediach społecznościowy filmik. Mężczyzna niesie torbę pełną plastikowych butelek. Zapewnia, że wszystkie mają logo kaucji. W dwóch sklepach automat nie przyjął opakowań. Dlatego też podirytowany autor nagrania zmierza do trzeciego. Tylko dlaczego? Wystarczyło poprosić o pomoc pracownika pierwszego...

To nie będzie po prostu kolejne suche lato. To zapowiedź kataklizmu. Susza zamieni pola w pyłową amunicję, a potem wiatr uniesie żyzną glebę niczym popiół po pożarze. Wszyscy odczujemy to w płucach. Jeśli zima nie zostawi nam zapasu wilgoci, a wiosną przyjdą mocniejsze wiatry, to odsłonięta ziemia zacznie pracować niczym rozsypany proszek. Pył łatwiej się...

Zapomnijcie o Marsie, przynajmniej na razie. Elon Musk właśnie wykonał gwałtowny zwrot i wywrócił stolik z planami SpaceX. Kolonizacja Czerwonej Planety schodzi na drugi plan, a nowym absolutnym priorytetem staje się miasto na Księżycu. Przez lata słyszeliśmy, że celem SpaceX jest kolonizacja Czerwonej Planety. "Make humanity multiplanetary" było hasłem, które napędzało wyobraźnię fanów i inwestorów....

Kometa 3I/Atlas przez miliardy lat podróżowała w lodowatej ciszy, by eksplodować tuż pod nosem NASA. Mamy dowody: przybysze z innych układów gwiezdnych nie przychodzą do nas z pustymi rękami. Kiedy w grudniu 2025 r. teleskop kosmiczny SPHEREx skierował swoje oko na kometę 3I/Atlas, naukowcy wstrzymali oddech. To, co zobaczyli, potwierdza, że przestrzeń międzygwiezdna tętni materią,...

Podhale wcale nie jest tak sejsmicznie spokojne, jak myśleliśmy. Naukowcy odczytali w terenie ślady potężnych wstrząsów sprzed tysięcy lat. Kotlina Podhalańska kojarzy się raczej z widokiem na Tatry niż z obrazami walących się domów i pękających dróg. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że ten spokojny sejsmicznie region ma zaskakująco burzliwą przeszłość. Zespół geologów z Uniwersytetu Śląskiego...

W filmach o podboju kosmosu prędzej czy później przychodzi moment, kiedy załoga zaczyna się rozsypywać psychicznie. Tymczasem pierwsze naukowe dane z polskiej misji IGNIS pokazują zupełnie inny obraz. Podróże kosmiczne kojarzymy z przeciążeniami, promieniowaniem i skomplikowaną aparaturą. Znacznie rzadziej myślimy o tym, że jedynym instrumentem, którego nie da się wymienić w locie, jest ludzka psychika....

Ciągle nie mogę zrozumieć, co złego jest w tym, żebyśmy odpowiadali za to, co dzieje się z naszymi odpadami. Karol Wójcik z Izby Branży Komunalnej w materiale TVN 24 grzmi. Jego zdaniem za sprawą systemu kaucyjnego uczyniono z Polaków "38 mln śmieciarzy". Wprawdzie nie rozwinął, na czym śmieciarstwo polega, ale możemy się domyślać. W końcu...

Wielkie plany kolonizacji Księżyca i Marsa zwykle kojarzą się z rakietami, habitatami i systemami podtrzymywania życia. Tymczasem w cieniu kryje się pytanie znacznie bardziej fundamentalne: czy człowiek w ogóle może bezpiecznie się rozmnażać poza Ziemią?  Międzynarodowy zespół specjalistów od medycyny reprodukcyjnej, bioetyki i medycyny kosmicznej opublikował właśnie raport w Reproductive BioMedicine Online. Eksperci mówią wprost:...

"Mając wolność, kwiaty, książki i księżyc, któż nie byłby w pełni szczęśliwy?" – pisał Oscar Wilde, czym zapewne rozśmieszył niejednego nie tylko współczesnego mu cynika. Bywają przecież dni, kiedy nawet ci bardziej romantycznie nastawieni czują się zmuszeni negocjować z Irlandczykiem i sugerują poszerzenie listy o kilka przyziemnych i błahych, ale jednak istotnych zagadnień. A potem...

Naukowcy sprawdzili hipotezę, która miała wyjaśnić największą zagadkę fizyki, ciemną materię. W tym celu zbudowano specjalne kompasy kwantowe. Eksperyment okazał się ważnym krokiem w drodze do poznania tajemnicy ciemnej materii. Międzynarodowy zespół fizyków, w skład którego wchodzi prof. Szymon Pustelny z Uniwersytetu Jagiellońskiego, opublikował w prestiżowym Nature wyniki polowania na jedną z największych zagadek Wszechświata....