OpenAI ukryło tę premierę. Astra to model, który właśnie zawstydził matematyków
OpenAI przekonuje, że jego najnowszy model AI poradził sobie z problemami, które od dekad stanowiły wyzwanie dla matematyków.
OpenAI po cichu zaprezentowało światu swojego kolejnego modelu sztucznej inteligencji. Informacja nie pojawiła się jednak w osobnym komunikacie poświęconym nowemu systemowi, lecz została ukryta w publikacji opisującej osiągnięcia z zakresu matematyki i informatyki teoretycznej. Firma Sama Altmana przekonuje, że wewnętrzna wersja modelu o nazwie "Astra" pomogła rozwiązać lub znacząco posunąć naprzód dziesięć wieloletnich otwartych problemów badawczych.
Dziesięć problemów, z którymi naukowcy zmagali się od lat. Astra OpenAI rozwiązała je w mgnieniu oka
OpenAI poinformowało, że rezultaty zostały uzyskane przez wewnętrzną wersję Astry, która we wpisie na blogu została nazwana "następnym dużym modelem" firmy. Sam wpis nie zdradza, kiedy system zostanie udostępniony użytkownikom ani pod jaką nazwą trafi na rynek. Część mediów odebrała jednak publikację jako pierwszą oficjalną zapowiedź kolejnej generacji modeli OpenAI.
Ów post na blogu zawiera listę dziesięciu zagadnień z matematyki i informatyki teoretycznej, nad którymi badacze pracowali od wielu lat, a niekiedy od kilku dekad. Według OpenAI Astra znalazła pełne rozwiązania części z nich, a w pozostałych przypadkach przedstawiła wyniki, które mają stanowić istotny postęp.
Lista obejmuje zagadnienia z bardzo różnych dziedzin, takich jak geometria wielowymiarowa, teoria kodowania, teoria grup, kryptografia odporna na komputery kwantowe, złożoność obliczeniowa czy teoria grafów. Część z tych problemów to czyste ciekawostki, a część ma znaczenie dla rozwoju informatyki, bezpieczeństwa cyfrowego oraz metod projektowania nowych algorytmów.
OpenAI podkreśla, że do testów wybrano wyłącznie problemy, przy których przez co najmniej dziesięć lat nie udało się osiągnąć przełomu dotyczącego głównego pytania badawczego.
AI wygenerowało dowody, ludzie przygotowali publikacje
Według opisu opublikowanego przez firmę model samodzielnie wygenerował matematyczne argumenty prowadzące do nowych wyników. Następnie badacze, korzystając z tego samego systemu, przekształcili je w klasyczne artykuły naukowe. Kolejnym etapem było zapisanie wszystkich dowodów w języku Lean. Jest to specjalistyczny system służący do formalnego zapisu twierdzeń matematycznych, dzięki któremu komputer może automatycznie sprawdzić poprawność każdego kroku rozumowania. Takie podejście ogranicza ryzyko błędów wynikających z nieprecyzyjnego zapisu.
OpenAI udostępniło również przygotowane przez model opisy procesu dochodzenia do poszczególnych rozwiązań, a także komplet manuskryptów i formalnych certyfikatów Lean.
Interesującym elementem komunikatu jest informacja o skali wykorzystanych zasobów. OpenAI twierdzi, że liczba tokenów potrzebnych do znalezienia wszystkich dziesięciu wyników odpowiadałaby kosztowi około 2 tys. dolarów przy stawkach obowiązujących dla API modelu GPT-5.6 Sol. Jest to stosunkowo mały koszt biorąc pod uwagę ilość obliczeń koniecznych do
Środowisko naukowe dopiero zweryfikuje wyniki
OpenAI zaznacza, że opublikowane materiały powinny zostać dokładnie przeanalizowane przez matematyków specjalizujących się w poszczególnych dziedzinach. Firma deklaruje również, że nie przypisuje autorstwa dowodów ludziom, jeśli zostały one wygenerowane przez system AI. Badacze odpowiadali natomiast za przygotowanie publikacji oraz formalizację dowodów.
Takie podejście ma ułatwić niezależną ocenę wszystkich rezultatów i określenie ich znaczenia dla dalszego rozwoju matematyki.
Astra pozostaje tajemnicą
Sam model Astra pozostaje niemal całkowicie nieznany. OpenAI nie ujawniło jego parametrów technicznych, daty premiery ani miejsca w rodzinie swoich modeli. Nie wiadomo również, czy system zostanie udostępniony jako kolejna wersja GPT-5.6, zupełnie nowa linia produktów czy przyszły GPT-6.
Media zwracają uwagę, że wzmianka o Astrze znalazła się dopiero w trzecim akapicie wpisu poświęconego matematyce, mimo że dla wielu obserwatorów właśnie zapowiedź nowego modelu okazała się najważniejszą informacją całej publikacji.
Jednocześnie warto pamiętać, że deklarowane przełomy pochodzą od samego OpenAI. Ich znaczenie oraz poprawność będą musiały zostać zweryfikowane przez niezależnych matematyków, zanim będzie można mówić o powszechnie uznanych odkryciach.
Czytaj też:
Zdjęcie główne: wygenerowane przez Gemini
Redaktorka Spider's Web specjalizująca się w tematykach sztucznej inteligencji, smartfonów i oprogramowania. Jako sześciolatka powiedziała w wywiadzie dla lokalnej telewizji, że chce zostać dziennikarką. Dzisiaj jest absolwentką dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi. Od dziecka pasjonuje się szeroko pojętymi grami i technologią, a w gimnazjum zapałała miłością do grafiki komputerowej i elektroniki użytkowej. Swoją pasję przekuła w działalność dziennikarską. Prywatnie miłośniczka psów, gotowania i literatury faktu.