obserwacja nieba

Satelita Landsat 9 rejestruje miliony scen Ziemi z orbity, mierzy temperaturę powierzchni nocą i wspiera analizę zmian klimatu, urbanizacji oraz zasobów wodnych. Od ponad 50 lat na orbicie krąży niewidzialny rejestrator stanu planety. Najnowsze ogniwo tej serii, Landsat 9, nie tylko robi zdjęcia Ziemi w świetle dnia, lecz także mierzy jej ciepło w środku nocy,...

Obserwatorium Vera Rubin uruchomiło maszynę do alertów w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Nocne niebo zamienia się w kosmiczny system wczesnego ostrzegania. Komputery astronomów na całym świecie właśnie dostały nową, kosmiczną linię alarmową. Obserwatorium Vera C. Rubin w Chile uruchomiło system, który w ciągu jednej nocy wygenerował aż 800 tys. powiadomień o zmianach na niebie –...

Od ponad 60 lat nasłuchujemy kosmosu w nadziei, że ktoś po drugiej stronie odpowie. Nowe analizy sugerują jednak, że nawet jeśli sygnały obcych już dotarły na Ziemię, bardzo możliwe, że je po prostu przegapiliśmy. Klasyczne poszukiwania inteligencji pozaziemskiej, określane skrótem SETI, opierają się na polowaniu na tzw. technosygnatury. To wszelkie uchwytne ślady działalności technologicznej obcej...

Supermasywne czarne dziury, kosmiczne pola magnetyczne i algorytmy z udziałem Polaków. Właśnie powstała najdokładniejsza radiowa mapa nieba. Wszechświat dostał właśnie nową, rekordowo szczegółową mapę. Tym razem nie w świetle widzialnym, lecz w falach radiowych. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał zarejestrować sygnały z 13,7 mln galaktyk, w tym tych napędzanych supermasywnymi czarnymi dziurami, a wśród autorów tego...

Tajemniczy rozbłysk spoza jądra galaktyki trwał tylko miesiąc, ale może sporo namieszać. Analizy wskazują na rzadką czarną dziurę pośredniej masy, która właśnie pożera gwiazdę. Astronomowie złapali kosmiczną zbrodnię niemal na gorącym uczynku. W odległej o 1,5 mld lat świetlnych galaktyce rozbłysło światło gwiazdy, która wpadła w śmiertelne objęcia czarnej dziury. Już samo takie zdarzenie to...

Dwa lodowe olbrzymy spotykają się pozornie na tle tego samego wycinka nieba. Koniunkcja Saturna i Neptuna to wydarzenie, którego szybko się nie powtórzy. Raz na kilka dekad dwie odległe, zimne olbrzymie planety ustawiają się na niebie tak blisko, że z Ziemi wyglądają niemal jak sąsiedzi. W piątek 20 lutego Saturn i Neptun utworzą rzadką koniunkcję...

Kometa C/2019 Y4 ATLAS spektakularnie rozpadła się w 2020 r. Teraz badacze podejrzewają, że jej trup wciąż krąży po Układzie Słonecznym. Pod koniec 2019 r. astronomowie z systemu ATLAS zauważyli słabą, rozmytą kropkę daleko za orbitą Ziemi. Szybko okazało się, że to nowa kometa, oznaczona jako C/2019 Y4 ATLAS. Wszystko wskazywało na to, że wiosną...

Jeśli w zimny, przejrzysty wieczór podniesiesz wzrok nad południowy horyzont, prawdopodobnie zobaczysz jedną z najbardziej rozpoznawalnych figur na niebie: trzy jasne punkty ułożone w idealnie prostą linię. Zimą powietrze jest zwykle zimniejsze i suchsze niż latem, a to oznacza lepszą przejrzystość. Mniej wilgoci i pyłu przekłada się na bardziej wyraźne gwiazdy, ostrzejsze kontury konstelacji i...

"Mając wolność, kwiaty, książki i księżyc, któż nie byłby w pełni szczęśliwy?" – pisał Oscar Wilde, czym zapewne rozśmieszył niejednego nie tylko współczesnego mu cynika. Bywają przecież dni, kiedy nawet ci bardziej romantycznie nastawieni czują się zmuszeni negocjować z Irlandczykiem i sugerują poszerzenie listy o kilka przyziemnych i błahych, ale jednak istotnych zagadnień. A potem...

Masz teleskop Unistellar? Możesz pomóc w obronie Ziemi przed planetoidami i brać udział w prawdziwych badaniach astronomicznych. Nie trzeba pracować w NASA, żeby pomóc w obronie Ziemi przed asteroidami. Wystarczy teleskop, aplikacja w telefonie i gotowość, by poświęcić kilka wieczorów na patrzenie w niebo. Firma Unistellar, we współpracy z naukowcami z instytutu SETI, zamienia hobbystów...

Sentinel-2A po 10 latach na orbicie robi pierwsze nocne zdjęcia Ziemi. To poligon doświadczalny dla misji Sentinel-2 Next Generation. Gdy w 2015 r. na orbitę trafił Sentinel-2A, miał być przede wszystkim dzienną kamerą Ziemi. Liczyły się wyraźne, kolorowe zdjęcia pól uprawnych, lasów, miast i wybrzeży. Po ponad 10 latach pracy jego rolę w głównym nurcie...

Międzynarodowy rejestr planetoid wzbogacił się o cztery polskie nazwy. To docenienie pracy naukowej, duchowej i sportowej. Polskie nazwiska coraz gęściej rozsiane są po mapie Układu Słonecznego. W najnowszej odsłonie kosmicznego katalogu cztery planetoidy otrzymały imiona związane z naszym krajem. Wśród uhonorowanych znaleźli się astronom, dwie święte zakonnice oraz trener strzelectwa sportowego. Cztery polskie nazwiska w...

Gęste obłoki wodoru, czerwone włókna gazu i pęcherze wydrążone przez młode gwiazdy. Hubble uchwycił dynamiczne serce kosmicznej wylęgarni N159. Na najnowszym zdjęciu z teleskopu Hubble’a kosmos przestaje być abstrakcyjną pustką, a zamienia się w gęstą, dramatycznie rozświetloną scenę. Widać na nim fragment N159 – jednego z najbardziej imponujących obszarów narodzin gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana,...

Najpierw była egzoplanetą. Potem stała się chmurą pyłu. A teraz? Wygląda na to, że całkiem ekscytujące odkrycie. Astronomowie rzadko pozwalają sobie na otwarte emocje, ale Paul Kalas z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley nie kryje ekscytacji. Podczas obserwacji gwiazdy Fomalhaut - jednego z najjaśniejszych punktów na ziemskim niebie - dostrzegł coś nietypowego. W 2023 r. Teleskop...

Udało się zaobserwować supernową tak odległą, że bez pomocy natury byłoby to absolutnie niemożliwe. Eksplodująca 10 mld lat świetlnych od Ziemi supernowa SN 2025wny stała się widoczna dzięki niezwykłemu zjawisku soczewkowania grawitacyjnego. Wyobraźcie sobie próbę dostrzeżenia gwizdka na drugim końcu Ameryki Południowej przez zwykłą lornetkę. Tak właśnie wygląda wyzwanie astronomów, gdy chcą obserwować obiekty sprzed...

Zima to czas rodzinnych spotkań, choinek i sylwestrowych fajerwerków. Ale dla miłośników astronomii grudzień niesie jeszcze jedną atrakcję - niezwykłego gościa spoza naszego Układu Słonecznego. Kometa 3I/ATLAS, trzeci międzygwiezdny obiekt odkryty w historii, właśnie przemierza kosmiczne przestrzenie i 19 grudnia znajdzie się najbliżej Ziemi. Nie dosiądzie się wprawdzie do wigilijnego stołu, ale warto zarezerwować dla...

Najciemniejsze niebo Ziemi jest zagrożone przez wodór. Przenieście projekt INNA, bo ucierpią VLT i ELT. Na pustyni, która od dekad uchodzi za najlepsze okno na Wszechświat, wybuchł konflikt, jakiego nikt nie przewidział. 28 czołowych astronomów, w tym noblista Reinhard Genzel, alarmuje: gigantyczna inwestycja w zielony wodór może zniszczyć najciemniejsze niebo Ziemi i wykastrować najpotężniejsze teleskopy,...

Nowe symulacje pokazują, że ekspansja komercyjnych satelitów grozi zalaniem zdjęć z kosmosu świetlnymi smugami. To cios dla nauki. Do tej pory astronomowie najczęściej pokazywali zdjęcia z ziemskich teleskopów przecięte jasną, ukośną kreską, czyli śladem po przelocie satelity. Uważano, że kosmiczne obserwatoria, orbitujące setki kilometrów nad ziemią, będą przed tym zjawiskiem w dużej mierze chronione. Nowe...

Hubble skierował obiektyw na Zaginioną Galaktykę w Pannie i zobaczył tysiące miejsc, gdzie rodzą się gwiazdy. NGC 4535 staje się mapą dla badań nad kosmosem. Z daleka wygląda jak ledwie widoczna plamka w gwiazdozbiorze Panny, dlatego amatorzy od lat nazywają ją Zaginioną Galaktyką. Kiedy jednak spogląda na nią Hubble, NGC 4535 nagle zmienia się w...

Księżyc osiągnął apogeum w fazie nowiu. To idealna pora na obserwację gwiazd i gromad. Choć większość z nas kojarzy Księżyc jako niezmienne tło nocnego nieba, w rzeczywistości jego ruch wobec Ziemi to niezwykle złożona gra sił grawitacyjnych. Orbita naszego naturalnego satelity nie jest ani kołowa, ani stabilna. To elipsa, na którą nieustannie wpływa obecność Słońca....