obserwacja nieba

Zamiast liczyć pojedyncze galaktyki, zmierzyli całe morze światła, które wypełnia przestrzeń pomiędzy nimi. Dzięki temu odsłonili ukryte, kosmiczne struktury sprzed 10 mld lat, kiedy Wszechświat był w najbardziej burzliwym okresie swojego życia. Nowa mapa powstała z danych zebranych w ramach projektu HETDEX, wykorzystującego ogromny teleskop w Teksasie. Naukowcy nie polowali tu na pojedyncze obiekty, ale...

Jedna mgławica, dwa teleskopy i milion szczegółów. Hubble i Euclid rozebrali Kocie Oko na części pierwsze. Zdjęcie wygląda dosłownie jak portal do innego wymiaru. Mgławica Kocie Oko, jedna z najsłynniejszych pozostałości po umierającej gwieździe, właśnie doczekała się najostrzejszego i najbardziej spektakularnego portretu w swojej historii. Tym razem nie oglądamy jej oczami jednego teleskopu, lecz w...

Teleskop Jamesa Webba po raz kolejny udowadnia, że młody Wszechświat był wszystkim, tylko nie spokojnym miejscem. Astronomowie wypatrzyli rekordowo odległą galaktykę typu meduza. To odkrycie sugeruje, że galaktyczne środowiska potrafiły być brutalne znacznie wcześniej, niż dotąd sądzono. Nowy obiekt nosi katalogową nazwę COSMOS2020-635829 i został znaleziony w danych zebranych przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, który...

Idealny niebieski pierścień na czarnym niebie i jasny punkt w środku. Astronomowie uchwycili mgławicę, która udaje zaćmienie. NASA regularnie publikuje w serii Astronomy Picture of the Day obrazy, które bardziej przypominają twór zręcznego grafika, niż surowe dane z teleskopów. Shapley 1 należy właśnie do tej kategorii. Na ciemnym tle usianym gwiazdami widzimy niemal doskonały niebieskawy...

Już zaraz, tuż po zachodzie Słońca nad Polską ustawi się w łuku aż sześć planet. Podpowiadamy, co faktycznie da się zobaczyć gołym okiem, kiedy wyjść z domu i gdzie patrzeć, żeby nie wrócić rozczarowanym. Planety krążą wokół Słońca mniej więcej w jednej płaskiej, dyskowatej płaszczyźnie. Z naszej perspektywy - siedzących na jednej z tych orbit...

Satelita Landsat 9 rejestruje miliony scen Ziemi z orbity, mierzy temperaturę powierzchni nocą i wspiera analizę zmian klimatu, urbanizacji oraz zasobów wodnych. Od ponad 50 lat na orbicie krąży niewidzialny rejestrator stanu planety. Najnowsze ogniwo tej serii, Landsat 9, nie tylko robi zdjęcia Ziemi w świetle dnia, lecz także mierzy jej ciepło w środku nocy,...

Obserwatorium Vera Rubin uruchomiło maszynę do alertów w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Nocne niebo zamienia się w kosmiczny system wczesnego ostrzegania. Komputery astronomów na całym świecie właśnie dostały nową, kosmiczną linię alarmową. Obserwatorium Vera C. Rubin w Chile uruchomiło system, który w ciągu jednej nocy wygenerował aż 800 tys. powiadomień o zmianach na niebie –...

Od ponad 60 lat nasłuchujemy kosmosu w nadziei, że ktoś po drugiej stronie odpowie. Nowe analizy sugerują jednak, że nawet jeśli sygnały obcych już dotarły na Ziemię, bardzo możliwe, że je po prostu przegapiliśmy. Klasyczne poszukiwania inteligencji pozaziemskiej, określane skrótem SETI, opierają się na polowaniu na tzw. technosygnatury. To wszelkie uchwytne ślady działalności technologicznej obcej...

Supermasywne czarne dziury, kosmiczne pola magnetyczne i algorytmy z udziałem Polaków. Właśnie powstała najdokładniejsza radiowa mapa nieba. Wszechświat dostał właśnie nową, rekordowo szczegółową mapę. Tym razem nie w świetle widzialnym, lecz w falach radiowych. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał zarejestrować sygnały z 13,7 mln galaktyk, w tym tych napędzanych supermasywnymi czarnymi dziurami, a wśród autorów tego...

Tajemniczy rozbłysk spoza jądra galaktyki trwał tylko miesiąc, ale może sporo namieszać. Analizy wskazują na rzadką czarną dziurę pośredniej masy, która właśnie pożera gwiazdę. Astronomowie złapali kosmiczną zbrodnię niemal na gorącym uczynku. W odległej o 1,5 mld lat świetlnych galaktyce rozbłysło światło gwiazdy, która wpadła w śmiertelne objęcia czarnej dziury. Już samo takie zdarzenie to...

Dwa lodowe olbrzymy spotykają się pozornie na tle tego samego wycinka nieba. Koniunkcja Saturna i Neptuna to wydarzenie, którego szybko się nie powtórzy. Raz na kilka dekad dwie odległe, zimne olbrzymie planety ustawiają się na niebie tak blisko, że z Ziemi wyglądają niemal jak sąsiedzi. W piątek 20 lutego Saturn i Neptun utworzą rzadką koniunkcję...

Kometa C/2019 Y4 ATLAS spektakularnie rozpadła się w 2020 r. Teraz badacze podejrzewają, że jej trup wciąż krąży po Układzie Słonecznym. Pod koniec 2019 r. astronomowie z systemu ATLAS zauważyli słabą, rozmytą kropkę daleko za orbitą Ziemi. Szybko okazało się, że to nowa kometa, oznaczona jako C/2019 Y4 ATLAS. Wszystko wskazywało na to, że wiosną...

Jeśli w zimny, przejrzysty wieczór podniesiesz wzrok nad południowy horyzont, prawdopodobnie zobaczysz jedną z najbardziej rozpoznawalnych figur na niebie: trzy jasne punkty ułożone w idealnie prostą linię. Zimą powietrze jest zwykle zimniejsze i suchsze niż latem, a to oznacza lepszą przejrzystość. Mniej wilgoci i pyłu przekłada się na bardziej wyraźne gwiazdy, ostrzejsze kontury konstelacji i...

"Mając wolność, kwiaty, książki i księżyc, któż nie byłby w pełni szczęśliwy?" – pisał Oscar Wilde, czym zapewne rozśmieszył niejednego nie tylko współczesnego mu cynika. Bywają przecież dni, kiedy nawet ci bardziej romantycznie nastawieni czują się zmuszeni negocjować z Irlandczykiem i sugerują poszerzenie listy o kilka przyziemnych i błahych, ale jednak istotnych zagadnień. A potem...

Masz teleskop Unistellar? Możesz pomóc w obronie Ziemi przed planetoidami i brać udział w prawdziwych badaniach astronomicznych. Nie trzeba pracować w NASA, żeby pomóc w obronie Ziemi przed asteroidami. Wystarczy teleskop, aplikacja w telefonie i gotowość, by poświęcić kilka wieczorów na patrzenie w niebo. Firma Unistellar, we współpracy z naukowcami z instytutu SETI, zamienia hobbystów...

Sentinel-2A po 10 latach na orbicie robi pierwsze nocne zdjęcia Ziemi. To poligon doświadczalny dla misji Sentinel-2 Next Generation. Gdy w 2015 r. na orbitę trafił Sentinel-2A, miał być przede wszystkim dzienną kamerą Ziemi. Liczyły się wyraźne, kolorowe zdjęcia pól uprawnych, lasów, miast i wybrzeży. Po ponad 10 latach pracy jego rolę w głównym nurcie...

Międzynarodowy rejestr planetoid wzbogacił się o cztery polskie nazwy. To docenienie pracy naukowej, duchowej i sportowej. Polskie nazwiska coraz gęściej rozsiane są po mapie Układu Słonecznego. W najnowszej odsłonie kosmicznego katalogu cztery planetoidy otrzymały imiona związane z naszym krajem. Wśród uhonorowanych znaleźli się astronom, dwie święte zakonnice oraz trener strzelectwa sportowego. Cztery polskie nazwiska w...

Gęste obłoki wodoru, czerwone włókna gazu i pęcherze wydrążone przez młode gwiazdy. Hubble uchwycił dynamiczne serce kosmicznej wylęgarni N159. Na najnowszym zdjęciu z teleskopu Hubble’a kosmos przestaje być abstrakcyjną pustką, a zamienia się w gęstą, dramatycznie rozświetloną scenę. Widać na nim fragment N159 – jednego z najbardziej imponujących obszarów narodzin gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana,...

Najpierw była egzoplanetą. Potem stała się chmurą pyłu. A teraz? Wygląda na to, że całkiem ekscytujące odkrycie. Astronomowie rzadko pozwalają sobie na otwarte emocje, ale Paul Kalas z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley nie kryje ekscytacji. Podczas obserwacji gwiazdy Fomalhaut - jednego z najjaśniejszych punktów na ziemskim niebie - dostrzegł coś nietypowego. W 2023 r. Teleskop...

Udało się zaobserwować supernową tak odległą, że bez pomocy natury byłoby to absolutnie niemożliwe. Eksplodująca 10 mld lat świetlnych od Ziemi supernowa SN 2025wny stała się widoczna dzięki niezwykłemu zjawisku soczewkowania grawitacyjnego. Wyobraźcie sobie próbę dostrzeżenia gwizdka na drugim końcu Ameryki Południowej przez zwykłą lornetkę. Tak właśnie wygląda wyzwanie astronomów, gdy chcą obserwować obiekty sprzed...