obserwacja nieba

Międzynarodowy rejestr planetoid wzbogacił się o cztery polskie nazwy. To docenienie pracy naukowej, duchowej i sportowej. Polskie nazwiska coraz gęściej rozsiane są po mapie Układu Słonecznego. W najnowszej odsłonie kosmicznego katalogu cztery planetoidy otrzymały imiona związane z naszym krajem. Wśród uhonorowanych znaleźli się astronom, dwie święte zakonnice oraz trener strzelectwa sportowego. Cztery polskie nazwiska w...

Gęste obłoki wodoru, czerwone włókna gazu i pęcherze wydrążone przez młode gwiazdy. Hubble uchwycił dynamiczne serce kosmicznej wylęgarni N159. Na najnowszym zdjęciu z teleskopu Hubble’a kosmos przestaje być abstrakcyjną pustką, a zamienia się w gęstą, dramatycznie rozświetloną scenę. Widać na nim fragment N159 – jednego z najbardziej imponujących obszarów narodzin gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana,...

Najpierw była egzoplanetą. Potem stała się chmurą pyłu. A teraz? Wygląda na to, że całkiem ekscytujące odkrycie. Astronomowie rzadko pozwalają sobie na otwarte emocje, ale Paul Kalas z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley nie kryje ekscytacji. Podczas obserwacji gwiazdy Fomalhaut - jednego z najjaśniejszych punktów na ziemskim niebie - dostrzegł coś nietypowego. W 2023 r. Teleskop...

Udało się zaobserwować supernową tak odległą, że bez pomocy natury byłoby to absolutnie niemożliwe. Eksplodująca 10 mld lat świetlnych od Ziemi supernowa SN 2025wny stała się widoczna dzięki niezwykłemu zjawisku soczewkowania grawitacyjnego. Wyobraźcie sobie próbę dostrzeżenia gwizdka na drugim końcu Ameryki Południowej przez zwykłą lornetkę. Tak właśnie wygląda wyzwanie astronomów, gdy chcą obserwować obiekty sprzed...

Zima to czas rodzinnych spotkań, choinek i sylwestrowych fajerwerków. Ale dla miłośników astronomii grudzień niesie jeszcze jedną atrakcję - niezwykłego gościa spoza naszego Układu Słonecznego. Kometa 3I/ATLAS, trzeci międzygwiezdny obiekt odkryty w historii, właśnie przemierza kosmiczne przestrzenie i 19 grudnia znajdzie się najbliżej Ziemi. Nie dosiądzie się wprawdzie do wigilijnego stołu, ale warto zarezerwować dla...

Najciemniejsze niebo Ziemi jest zagrożone przez wodór. Przenieście projekt INNA, bo ucierpią VLT i ELT. Na pustyni, która od dekad uchodzi za najlepsze okno na Wszechświat, wybuchł konflikt, jakiego nikt nie przewidział. 28 czołowych astronomów, w tym noblista Reinhard Genzel, alarmuje: gigantyczna inwestycja w zielony wodór może zniszczyć najciemniejsze niebo Ziemi i wykastrować najpotężniejsze teleskopy,...

Nowe symulacje pokazują, że ekspansja komercyjnych satelitów grozi zalaniem zdjęć z kosmosu świetlnymi smugami. To cios dla nauki. Do tej pory astronomowie najczęściej pokazywali zdjęcia z ziemskich teleskopów przecięte jasną, ukośną kreską, czyli śladem po przelocie satelity. Uważano, że kosmiczne obserwatoria, orbitujące setki kilometrów nad ziemią, będą przed tym zjawiskiem w dużej mierze chronione. Nowe...

Hubble skierował obiektyw na Zaginioną Galaktykę w Pannie i zobaczył tysiące miejsc, gdzie rodzą się gwiazdy. NGC 4535 staje się mapą dla badań nad kosmosem. Z daleka wygląda jak ledwie widoczna plamka w gwiazdozbiorze Panny, dlatego amatorzy od lat nazywają ją Zaginioną Galaktyką. Kiedy jednak spogląda na nią Hubble, NGC 4535 nagle zmienia się w...

Księżyc osiągnął apogeum w fazie nowiu. To idealna pora na obserwację gwiazd i gromad. Choć większość z nas kojarzy Księżyc jako niezmienne tło nocnego nieba, w rzeczywistości jego ruch wobec Ziemi to niezwykle złożona gra sił grawitacyjnych. Orbita naszego naturalnego satelity nie jest ani kołowa, ani stabilna. To elipsa, na którą nieustannie wpływa obecność Słońca....

Miłośnicy astronomii będą świadkami bardzo rzadkiego zjawiska. Saturn straci swoje słynne pierścienie. To nie katastrofa, lecz wynik specyficznej geometrii kosmicznej, która zdarza się raz na półtorej dekady. Gdy myślimy o Saturnie, to przed oczami mamy kulę otoczoną szerokim, świetlistym dyskiem. Jednak w nocy z niedzieli na poniedziałek taki obraz ulegnie drastycznej zmianie. Planeta będzie wyglądać...

NASA zleciła misję ratunkową teleskopu Swift prywatnej firmie. Start już w 2026 r., z użyciem rakiety Pegasus. Na ratunek spadającemu teleskopowi NASA ruszy prywatna firma Katalyst Space Technologies. W 2026 r. jej statek kosmiczny wystartuje na rakiecie Pegasus zrzuconej z samolotu i podejmie się niecodziennego zadania: uchwycenia i podniesienia obserwatorium Swift, zanim to spłonie w...

Europejska Agencja Kosmiczna dokonała przełomu w astronomii - po raz pierwszy w historii wykorzystano sondę krążącą wokół Marsa do precyzyjnego wyznaczenia trajektorii obiektu międzygwiezdnego. Udało się zwiększyć dokładność przewidywań położenia komety 3I/ATLAS aż dziesięciokrotnie, a to wszystko dzięki misji ExoMars Trace Gas Orbiter badającej atmosferę Czerwonej Planety od 2016 r. To nie tylko imponujące osiągnięcie...

Astronomowie nie musieli lecieć w kosmos, by przeprowadzić prace serwisowe. To sztuczna inteligencja AMIGO uratowała teleskop Webba. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba cierpiał na wadę, której nie dało się naprawić. Z pomocą przyszła sztuczna inteligencja, a konkretniej algorytm AMIGO, który poprawia rozmazane obrazy z odległości nawet 1,5 mln km. Można powiedzieć, że jest to technologiczny przełom,...

To jedno z tych niebiańskich zjawisk, które trafia się raz na całe pokolenia. Kometa Lemmon właśnie przelatuje przez niebo i można ją dostrzec bez żadnego sprzętu optycznego. Jeśli ją przegapisz, kolejna szansa pojawi się dopiero w XXII w. Kometa Lemmon została odkryta w styczniu 2025 r. przez astronomów z Mount Lemmon Survey w Arizonie. Choć...

Można powiedzieć, że wnętrze Czerwonej Planety przypomina geologiczną kapsułę czasu. Nowe badania wykazują, że Mars w swoim płaszczu przechował ślady dawnych zderzeń z obiektami wielkości planetoid, które uformowały jego obecną strukturę. Zespół naukowców ponownie przeanalizował dane sejsmiczne zebrane przez sondę InSight i natrafił na niejednorodności w budowie wewnętrznej Marsa. W obrębie płaszcza tej planety zidentyfikowano...

Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz podczas otwarcia Centrum Kontroli Misji Satelitarnych zapowiedział, kiedy dokładnie na orbitę trafią pierwsze polskie satelity. Mowa o jednostkach z programu PIAST oraz satelitach komercyjnych ICEYE. W listopadzie na orbitę trafią 2 typy urządzeń: opracowane w ramach rodzimego przemysłu obronnego nanosatelity PIAST oraz komercyjne satelity ICEYE, które zostały zakupione w...

Planetarium Śląskie znajduje się w pięknej okolicy, ale wkrótce może wprowadzić się nowy, bardzo duży sąsiad. Społecznicy martwią się, że szykowany wieżowiec nie tylko zdominuje krajobraz, ale i wpłynie na obserwacje kosmosu.

Syriusz to jedna z najbardziej rozpoznawalnych gwiazd na nocnym niebie, ale jednocześnie wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że codziennie mogą ją obserwować gołym okiem. Jest najjaśniejszą gwiazdą naszego nieba, a mimo to często mylona jest z planetami lub nawet… samolotami. Jak więc znaleźć Syriusza i nie pomylić go z niczym innym? Syriusz, najjaśniejsza gwiazda...

Każdy miłośnik obserwowania nocnego rozgwieżdżonego nieba wie, że poza przemieszczającym się po nieboskłonie Księżycem i jasnymi planetami, cała reszta nieba pozostaje zasadniczo niezmienna. Najnowsze nagranie z trwającej już dwanaście lat misji satelity NEOWISE pokazuje, że to tylko złudzenie. Jeżeli ktoś choć trochę interesuje się astronomią to doskonale wie, że wszystkie obiekty we wszechświecie pozostają w...

Krwawy Księżyc lub Pełnia Księżyca Myśliwych to zjawisko, które pojawia się raz w roku - w październiku. Jego nazwy wiążą się z tym, że to właśnie wtedy myśliwi wyruszali na polowania, żeby zdobyć mięso przed zimą. Już w niedzielę, 9 października 2022 roku nocne niebo rozświetli pełnia Księżyca. Tę konkretną pełnię nazywa się Pełnią Księżyca...