Nauka

Księżyc nie zamarł miliardy lat temu. Nowa mapa pęknięć pokazuje, że wciąż się kurczy i może wywoływać trzęsienia. Księżyc nie jest skamieniałą kulą sprzed miliardów lat. Nowa szczegółowa mapa jego powierzchni pokazuje, że wnętrze naszego satelity nadal stygnie, skorupa powoli się kurczy, a na ciemnych równinach powstają świeże pęknięcia. To właśnie tam mogą rodzić się...

Naukowcy zamienili powonienie w narzędzie badawcze. Z lotnych cząstek wokół mumii odtworzyli skład balsamów i różnice między częściami ciała. Ekspozycje w muzeach zwykle skupiają się na tym, co widać na pierwszy rzut oka: bandaże, złote maski, malowane sarkofagi. Specjaliści od konserwacji od dawna wiedzą jednak, że mumie mają też bardzo charakterystyczny, mocny zapach. To wynik...

Od ponad 60 lat nasłuchujemy kosmosu w nadziei, że ktoś po drugiej stronie odpowie. Nowe analizy sugerują jednak, że nawet jeśli sygnały obcych już dotarły na Ziemię, bardzo możliwe, że je po prostu przegapiliśmy. Klasyczne poszukiwania inteligencji pozaziemskiej, określane skrótem SETI, opierają się na polowaniu na tzw. technosygnatury. To wszelkie uchwytne ślady działalności technologicznej obcej...

Pod Antarktydą znajduje się najsłabsza grawitacja na całej planecie. O tym ku zaskoczeniu co poniektórych wiedzieliśmy już od dawna. Tyle że właśnie ustaliliśmy, że anomalia nie tylko istnieje, ale też rośnie. Najnowsze badania opublikowane w Scientific Reports wykazują, że antarktyczna „dziura grawitacyjna” jest efektem długotrwałych procesów we wnętrzu Ziemi, a jej ewolucja zbiega się w...

Jak wygląda Chiński Nowy Rok w kosmosie? Taikonauci nagrali na Tiangong… teledysk. Chińska załoga misji Shenzhou‑21 postanowiła udowodnić, że nawet 400 km nad Ziemią można świętować z rozmachem. Taikonauci Zhang Lu, Wu Fei i Zhang Hongzhang… zdecydowali się zrealizować w mikrograwitacji pełnoprawny, relatywnie profesjonalnie zmontowany klip muzyczny, w którym dowódca misji śpiewa o pięcioramiennej czerwonej...

Saturn mógł stracić cały księżyc w gigantycznym zderzeniu. Skutkiem są nie tylko pierścienie, ale też dziwne orbity jego księżyców. Potężna planeta, jasne pierścienie, gromada księżyców. Coraz więcej wskazuje na to, że Saturn narodził się z czystego chaosu. Zaginiony księżyc o roboczej nazwie Chrysalis mógł dosłownie roztrzaskać się o Tytana, największego saturnowego satelitę, a skutki tego...

Rutynowe tankowanie w porcie Ajos przy fińskim Kemi zakończyło się poważnym skażeniem. Z holownika lodołamacza do basenu portowego wyciekło około 10 tys. litrów oleju opałowego. Większość zanieczyszczeń udało się szybko zebrać, ale o tym, jak długo przyroda będzie odrabiać straty, zadecydują teraz lód, pogoda i czas. Do wypadku doszło podczas przelewania paliwa do holownika obsługującego...

Artemis 2 ma za sobą kluczowy test tankowania. Wyciek wodoru został usunięty, a NASA szykuje się do startu. Może im się uda ogarnąć wszystko do marca. Po kilku miesiącach nerwów i poprawek misja księżycowa Artemis 2 wreszcie nabiera kształtów. Pełna próba tankowania rakiety SLS ciekłym wodorem i tlenem zakończyła się bez wycieków, a odliczanie zatrzymano...

Supermasywne czarne dziury, kosmiczne pola magnetyczne i algorytmy z udziałem Polaków. Właśnie powstała najdokładniejsza radiowa mapa nieba. Wszechświat dostał właśnie nową, rekordowo szczegółową mapę. Tym razem nie w świetle widzialnym, lecz w falach radiowych. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał zarejestrować sygnały z 13,7 mln galaktyk, w tym tych napędzanych supermasywnymi czarnymi dziurami, a wśród autorów tego...

Na samym skraju Układu Słonecznego krąży obiekt, który wygląda jak zlepiony w próżni bałwan. Naukowcy właśnie pokazali, że tę rzeźbę wykonała sama grawitacja, a proces, który za nią stoi, bardziej kojarzy się z rodzeniem gwiazd niż z powstawaniem asteroid. Arrokoth, znany wcześniej jako 2014 MU69, to niewielki obiekt z Pasa Kuipera, czyli rozległego, lodowego pierścienia...

Teleskopy JWST i ALMA znalazły 70 starych, zakurzonych galaktyk tam, gdzie kosmos dopiero powinien raczkować. Modele ewolucji Wszechświata czeka korekta. I to znaczna. Na granicy obserwowalnego Wszechświata, w epokach, w których kosmos według podręczników dopiero uczył się świecić pierwszymi gwiazdami, astronomowie ujrzeli coś niespodziewanego, a mianowicie 70 masywnych, chemicznie zaskakująco dojrzałych galaktyk. Historia narodzin gwiazd...

Debiut Starlinera miał być pokazem siły Boeinga, a stał się studium ryzyka. NASA po cichu uznała pierwszy lot z astronautami za najpoważniejszy typ awarii. Pierwszy lot Boeinga Starlinera z astronautami miał być długo wyczekiwanym wejściem prywatnego giganta do klubu załogowych przewoźników NASA. Dziś agencja sama przyznaje, że tamten rejs w 2024 r. był w rzeczywistości...

Ponad 400 średniowiecznych zabytków, rynek, ulice i fosa głęboka na 5,5 m. Stolzenberg wraca na mapę po kilku stuleciach ciszy. Województwo zachodniopomorskie przyzwyczaiło nas do obecności warowni, grodzisk i ruin zamków, ale tym razem odkrycie jest znacznie ciekawsze. Zespół archeologów z Fundacji Relicta, pracujący w lasach koło osady Zagrody niedaleko Sławoborza, zidentyfikował relikty pełnoprawnego, lokowanego...

Potężny laser powienien stanąć na Księżycu. I nie chodzi tu o zamienienie Srebrnego Globu w Gwiazdę Śmierci, ale urządzenie, które ułatwi dostawy dla kolonii ludzi. Międzynarodowy zespół naukowców, w skład którego wchodzą badacze z NIST oraz słynnego Jet Propulsion Laboratory podlegającego NASA, ogłosił właśnie nieprawdopodobnie wręcz ambitny plan. Badacze chcą umieścić na Księżycu ekstremalnie stabilny...

Tajemniczy rozbłysk spoza jądra galaktyki trwał tylko miesiąc, ale może sporo namieszać. Analizy wskazują na rzadką czarną dziurę pośredniej masy, która właśnie pożera gwiazdę. Astronomowie złapali kosmiczną zbrodnię niemal na gorącym uczynku. W odległej o 1,5 mld lat świetlnych galaktyce rozbłysło światło gwiazdy, która wpadła w śmiertelne objęcia czarnej dziury. Już samo takie zdarzenie to...

Rekordowo energetyczne neutrino z KM3NeT rozpaliło wyobraźnię fizyków. Nowa analiza pokazuje, czy naprawdę mogła je wyemitować czarna dziura. W głębinach Morza Śródziemnego zarejestrowano sygnał, który zwykłym językiem można streścić tak: w Ziemię trafił pocisk z innego zakątka kosmosu, niosący energię, o jakiej trudno nawet myśleć. To pojedyncze neutrino, czyli subatomowa cząstka, miało według szacunków około...

Nowy system druku 3D pozwala wylewać beton pod wodą bez utraty wytrzymałości. To szansa na tańsze i szybsze inwestycje. Podwodne konstrukcje z betonu do tej pory kojarzyły się z ciężkim sprzętem, nurkami i drogą logistyką. Zespół badaczy z Cornell University pokazał jednak coś zupełnie innego, a mianowicie beton, który można drukować warstwa po warstwie bezpośrednio...

Dwie rakiety NASA wystartowały z Alaski prosto w zorzę polarną. Stawką jest zrozumienie tajemniczej czarnej zorzy i lepsza ochrona satelitów oraz astronautów. NASA uruchomiła z ośrodka Poker Flat Research Range niedaleko Fairbanks w stanie Alaska dwie serie suborbitalnych startów. To krótkie loty tzw. rakiet sondujących – smukłych pojazdów, które nie wchodzą na pełną orbitę, tylko...

Gdy górny stopień rakiety Falcon 9 spadał nad Europą, większość z nas widziała w najlepszym razie efektowną kulę ognia na nocnym niebie. Niewidoczny gołym okiem finał był jednak znacznie ciekawszy. W górnej atmosferze pojawił się wyraźny ślad metalu pochodzącego z konstrukcji rakiety. 19 lutego 2025 r. górny stopień Falcona 9 po wykonaniu swojej pracy w...

Nowe badania pokazują, że jedno z najbardziej zagadkowych zjawisk językowych wcale nie jest tylko ludzkie. Efekt buba-kiki przypisywany do tej pory wyłącznie ludzkiemu umysłowi występuje też u innych gatunków. Wyobraź sobie dwa kształty: jeden obły i miękki, drugi ostry i kanciasty. Teraz dwa słowa: „buba” i „kiki”. Które pasuje do którego? Jeśli intuicyjnie przypisaliście „buba”...