OpenAI chwali się przełomem w matematyce. Naukowcy: Ukradli nasz pomysł
OpenAI ogłosiło rozwiązanie jednego z najtrudniejszych problemów matematyki. Szybko okazało się jednak, że historia tego "przełomu" jest znacznie bardziej skomplikowana.
Jeszcze przed premierą GPT-6 Astra OpenAI chwaliło się możliwościami matematycznymi modelu - a to poprzez rzekome odnalezienie przez Astrę odpowiedzi na 10 problemów trapiących matematyków i informatyków teoretycznych. Czemu powątpiewam w to osiągnięcie? Bo OpenAI już raz ogłosiło "przełom", którego nie było, a teraz firma Sama Altmana deklaruje kolejny, który budzi poważne wątpliwości.
OpenAI ogłosiło rozwiązanie jednego z najtrudniejszych problemów matematyki. Jest tylko jedno wielkie ale
OpenAI twierdzi, że jej wewnętrzny system rozwiązał problem istnienia i gładkości równań Naviera-Stokesa, jeden z siedmiu słynnych Problemów Milenijnych. AI miało udać się udowodnić, że w pewnych warunkach płyn może w skończonym czasie osiągnąć osobliwość, czyli sytuację, w której jego prędkość rośnie bez ograniczeń. Firma przygotowała również formalizację dowodu w Lean - specjalnym języku programowania i systemie do zapisywania twierdzeń matematycznych w taki sposób, by komputer mógł automatycznie sprawdzić każdy krok rozumowania.
Problem w tym, że bardzo podobną ścieżką badawczą wcześniej podążyli matematyk, profesor Tristan Buckmaster z Uniwersytetu Nowego Jorku oraz doktor nauk matematycznych Levent Alpöge, związany z Anthropic. I według relacji Buckmastera OpenAI dowiedziało się o ich pracy, zanim uruchomiło model do pracy nad problemem równań Naviera-Stokesa.
"Gdy usłyszałem »wymuszony«, zapaliła mi się czerwona lampka”
Buckmaster i Alpöge od miesięcy rozwijali program badawczy zapoczątkowany przez Diego Córdobę i Luisa Martíneza-Zoroę. Chodziło o znalezienie sposobu na uzyskanie tzw. wybuchu w skończonym czasie przy gładkiej sile wymuszającej.
15 sierpnia matematycy uzyskali wyniki dotyczące równań Boussinesqa i Eulera, a ich dowody zostały następnie sprawdzone w Lean. Podczas pracy korzystali między innymi z Claude'a, OpenAI Codex, GPT-5.6 Sol oraz Astry.
3 września Buckmaster skontaktował się z matematykiem pracującym w OpenAI, ponieważ w kuluarach krążyły już plotki o rzekomym rozwiązaniu dużego problemu matematycznego. Kilka dni później, podczas rozmowy z przedstawicielami firmy, profesor dowiedział się, że wewnętrzny model OpenAI stworzył dowód dla wymuszonych równań Naviera-Stokesa.
Dla Buckmastera był to istotny szczegół. Jak wyjaśnia w dokumencie opublikowanym na stronie internetowej uniwersytetu, właśnie droga przez gładką siłę wymuszającą była kierunkiem, który on i Alpöge wcześniej wybrali. Według jego wiedzy prawdopodobnie nikt inny nie pracował w ten sposób nad tym konkretnym problemem.
Buckmaster zapytał OpenAI, kiedy firma zaczęła pracować nad tym problemem matematycznym. Początkowo nie otrzymał konkretnej odpowiedzi. Później udało mu się ustalić, że pierwszy prompt dotyczący równań Naviera-Stokesa został wysłany do modelu AI przez inżynierów OpenAI zaledwie kilka dni przed rozmową z matematykami. Czyli stało się to już po tym, jak OpenAI dowiedziało się o pracach Buckmastera i Alpöge'a.
Czy OpenAI miało dostęp do ich danych?
Tutaj sprawa robi się jeszcze bardziej problematyczna. Buckmaster i Alpöge korzystali z Codexa, umieszczając w sesjach szkice i materiały dotyczące całego projektu. Buckmaster zapytał więc OpenAI, czy model był trenowany na ich sesjach albo czy miał do nich dostęp. Usłyszał, że model nie przeglądał danych użytkowników. Gdy dopytał o wykorzystanie tych danych podczas trenowania, nie otrzymał odpowiedzi.
OpenAI w poście na blogu zaprzecza, by konkretne dane użytkownika zostały wykorzystane do rozwiązania problemu. Jednocześnie firma przyznaje, że "nie może wykluczyć, iż pozbawione identyfikatorów dane pochodzące z korzystania z jej produktów pomogły w ulepszaniu modeli".
Z kolei sam matematyk bardzo wyraźnie zaznacza, że nie widział dowodu OpenAI, nie wie, jak model doszedł do swojego rezultatu i nie wie, czy ich dane zostały wykorzystane.
OpenAI chciało być pierwsze?
Według Buckmastera podczas rozmów 6 września OpenAI zaproponowało mu dwa rozwiązania. W jednym jego zespół miał opublikować wynik dotyczący Eulera, a OpenAI następnego dnia ogłosić Naviera-Stokesa. W drugim Buckmaster miał sam napisać publikację przedstawiającą rozwiązanie OpenAI.
Matematyk twierdzi również, że przedstawiciel OpenAI dwukrotnie sugerował usunięcie Alpöge z autorstwa ze względu na jego pracę w Anthropic. Buckmaster odrzucił obie propozycje.
OpenAI przedstawia tę rozmowę inaczej. Sam Sam Altman twierdzi, że firma chciała skoordynować publikacje, a nawet proponowała, by matematycy opublikowali swoje wyniki wcześniej.
Na razie nie da się więc stwierdzić, że OpenAI „ukradło” rozwiązanie albo dane. Są jednak konkretne powody, by pytać o źródło pomysłu i kolejność wydarzeń. Sam Buckmaster nie kwestionuje potencjalnego znaczenia wyniku. Podkreśla, że jeśli model faktycznie rozwiązał problem Naviera-Stokesa, byłoby to niezwykłe osiągnięcie. Jego zarzut dotyczy przede wszystkim sposobu przedstawiania historii tego odkrycia.
Niezależnie od tego jak właściwie model OpenAI doszedł do rozwiązania matematycznego problemu, jedno jest pewne - powinieneś zastanowić się dwa razy zanim wrzucisz do chatbota treści, których jesteś autorem. Bo kilka dni później może się okazać, że będziesz musiał walczyć o udowodnienie ich autorstwa.
Czytaj też:
Redaktorka Spider's Web specjalizująca się w tematykach sztucznej inteligencji, smartfonów i oprogramowania. Jako sześciolatka powiedziała w wywiadzie dla lokalnej telewizji, że chce zostać dziennikarką. Dzisiaj jest absolwentką dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi. Od dziecka pasjonuje się szeroko pojętymi grami i technologią, a w gimnazjum zapałała miłością do grafiki komputerowej i elektroniki użytkowej. Swoją pasję przekuła w działalność dziennikarską. Prywatnie miłośniczka psów, gotowania i literatury faktu.