Nauka

NASA opublikowała szczegóły dotyczące swojej bazy na Księżycu, której powierzchnia będzie miała setki kilometrów kwadratowych. Agencja planuje rozpocząć budowę w 2029 r. i już zamówiła lądowniki, łaziki oraz drony. Koszt powstania bazy na Księżycu to 20 mld dol. Baza Księżycowa będzie pierwszą placówką Ameryki i ludzkości na innym globie. Każda misja, załogowa i bezzałogowa, będzie...

Jeziora są naturalnymi filtrami azotu. Ocieplenie zaburza ich sezonowy rytm i może zwiększać dopływ związków azotu do rzek oraz mórz. To bardzo zła wiadomość. Jeziora nie są jedynie miejscem, gdzie spędzamy ciepłe, letnie dni na rowerku wodnym z napojem ochładzającym w ręku. Działają one tak naprawdę jak naturalne oczyszczalnie – wyłapują nadmiar azotu z wody,...

Putin coraz wyraźniej pokazuje, że wojna nie kończy się tylko na lądzie, morzu i w powietrzu. Rosyjskie satelity Kosmos wykonały manewry, które ustawiły je w niemal tej samej płaszczyźnie orbitalnej co ICEYE-X36. Moskwa coraz uważniej patrzy więc na kosmiczne systemy wspierające Ukrainę. Na orbicie każdy manewr kosztuje – i to naprawdę dużo. Satelita nie skręca...

Naukowcy uważają, że wypełniony pyłem pierścień tuż za Jowiszem działał jak kosmiczna fabryka planet, produkując wiele generacji wczesnych skał kosmicznych o bardzo zróżnicowanym składzie. Odkrycie to może ostatecznie wyjaśnić pochodzenie kilku tajemniczych typów meteorytów, które przetrwały od narodzin Układu Słonecznego. Ziemia regularnie obrywa odłamkami z przeszłości. Choć większość meteorytów traktujemy jako kosmiczne ciekawostki, dla astronomów...

Blady strach padł na osoby, które planują zbierać nieswoje butelki i puszki, odbierając kaucję, której sami nie zapłacili. Sprawę postanowił wyjaśnić szef Krajowej Administracji Skarbowej.  "Mówiąc wprost, gdy ktoś dorabia kilkaset złotych dziennie codziennie przez cały rok, to już nie zbieracz-amator, tylko przedsiębiorca, nawet jeśli sam siebie tak nie postrzega" - zauważył w rozmowie z...

Oddajesz cudze puszki i butelki za kaucję? Przy większej skali fiskus może zażądać od ciebie zapłacenia podatku. Kaucja w żadnym razie nie jest nagrodą. To kwota doliczana przy zakupie napoju w opakowaniu objętym systemem. Klient płaci ją przy kasie, a potem odzyskuje po oddaniu pustej butelki albo puszki. W takim przypadku nie ma mowy o...

Marsjańskie jaskinie mogą skrywać lód, skały i ślady dawnego środowiska. Do ich badania mają posłużyć drony inspirowane naturą, bo inne sobie po prostu nie poradzą. Marsjańskie tunele lawowe mogą być jednymi z najciekawszych miejsc na całej Czerwonej Planecie, ale dla klasycznych łazików są niemal pułapką. Są ciemne, strome, nierówne i pełne przeszkód, a sygnał z...

Sklepy przy granicy sprzedawały napoje w puszkach bez kaucji. Teraz sąd uznał, że taka praktyka narusza prawo. System kaucyjny działa dobrze tylko wtedy, gdy jest prosty i szczelny. Klient kupuje napój, płaci dodatkową kwotę za opakowanie, a potem odzyskuje ją po zwrocie pustej butelki lub puszki. W niemiecko-duńskim handlu granicznym przez lata funkcjonował jednak model,...

To nie metafora. Podczas koncertu Metalliki w Chorzowie sejsmograf zanotował drżenie ziemi, szczególnie podczas Creeping Death. Koncert Metalliki na Stadionie Śląskim był tak głośny, tak masywny i tak energetyczny, że sejsmograf w Planetarium Śląskim zarejestrował realne drgania gruntu. Wiem, wiem, trochę brzmi to jak żart z mema o „najcięższym metalu”, ale tym razem to czysta...

Chiny wysłały nową zmianę na astronautów na swoją stację kosmiczną znajdującą się na orbicie Ziemi. Misja jest elementem przygotowań do załogowego lądowania chińczyków na Księżycu w 2030 r. Trzech astronautów na pokładzie chińskiego statku kosmicznego Shenzhou-23 weszło już na pokład stacji kosmicznej Tiangong. Zmienią oni trzyosobową załogę stacji. Jak poinformowała Chińska Agencja ds. Załogowych Misji...

Lublin dołączył do miast ograniczających nocną sprzedaż alkoholu. Pierwsze statystyki są wyraźne, choć na trwały efekt trzeba poczekać. Nowe przepisy zaczęły obowiązywać w Lublinie w nocy z 22 na 23 maja. Ograniczenie dotyczy sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem zakupu, czyli przede wszystkim sklepów, sklepów nocnych i stacji benzynowych. Nie obejmuje restauracji, barów, pubów...

Wygranych bitew o cichszą przestrzeń jest coraz więcej. Można już więc zacząć marzyć o sukcesie w starciu z hałasem?  Polska Agencja Żeglugi Powietrznej we współpracy z Portem Lotniczym Wrocław zaprojektowała nowe ścieżki startów samolotów. Za sprawą procedur, które wejdą w życie najpóźniej na początku 2027 r., maszyny ominą "najgęściej zaludnione osiedla Wrocławia oraz miejscowości położone...

Zapomnij o lodowatych gigantach i płonących światach. TOI-199b to planeta wielkości Saturna, która wymyka się klasyfikacji. Teleskop Webba wreszcie zajrzał w jej nietypową atmosferę. TOI-199b krąży wokół gwiazdy oddalonej od nas o ponad 330 lat świetlnych. Jeden obieg zajmuje jej ok. 100 dni, czyli znacznie dłużej, niż w przypadku wielu egzoplanet badanych metodą tranzytową. Jej...

Polska ma bardzo duży problem z plastikiem. Największa część odpadów z tworzyw sztucznych nie trafia do recyklingu, tylko do spalarni. Palimy go, zamiast odzyskiwać. I to na masową skalę. W 2024 r. w Polsce zebrano 2,089 mln ton poużytkowych odpadów z tworzyw sztucznych. Do recyklingu trafiło 436 tys. ton, czyli 20,9 proc. całości. To oznacza,...

Instalacje fotowoltaiczne umieszczone na zbiornikach wodnych mogą osiągać wyższą sprawność dzięki pasywnemu chłodzeniu przez wodę. To obiecująca alternatywa dla państw dysponujących ograniczonymi zasobami terenów pod naziemne farmy słoneczne. Fotowoltaika kojarzy się nam głównie z dachami domów, polami pełnymi paneli i dużymi farmami stawianymi na obrzeżach miast. Ten model działa, ale potrzebuje przestrzeni. W gęsto zaludnionych...

Ukryta skręcona struktura wewnątrz Drogi Mlecznej może zmienić wiedzę naukowców na temat tego, w jaki sposób utrzymywana jest spójność naszej galaktyki. Od setek lat astronomowie badają nocne niebo, starając się zrozumieć siły kształtujące Wszechświat. Jedną z najważniejszych, a zarazem niewidocznych sił wewnątrz Drogi Mlecznej jest jej pole magnetyczne. Ciche, niewidzialne i rozciągnięte na tysiące lat...

Okazuje się, że skały liczące miliardy lat mogą same produkować wodór. Już wiedzą, gdzie szukać nowego źródła energii. Pod jedną z kopalń w północnym Ontario skały robią coś naprawdę dziwnego. Powoli, stale i bez żadnego udziału człowieka produkują wodór. Naukowcy z Kanady po raz pierwszy tak dokładnie zmierzyli jego wieloletni wypływ z bardzo starych skał...

Przez 30 lat naukowcy spierali się, dlaczego T. Rex miał tak małe, śmieszne łapki. Okazuje się, że nie były one efektem ubocznym rosnącego ciała. Były bronią. Małe łapki Tyrannosaurus rexa to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najczęściej wyśmiewanych elementów anatomii dinozaurów. Przez dekady były źródłem memów, żartów i naukowych sporów. Dlaczego drapieżnik ważący 9 ton,...

Fizycy po raz pierwszy bezpośrednio zobaczyli transfer momentu pędu między drganiami sieci krystalicznej. Kierunek obrotu nagle po prostu się odwrócił. To niesamowite. Fizycy po raz pierwszy bezpośrednio zobaczyli, jak moment pędu przepływa między drganiami atomów w krysztale. Już samo to byłoby mocnym tematem, ale prawdziwe zaskoczenie przyszło dopiero chwilę później, kiedy okazało się, że w...

Europa miała wyrzucać wodę z ukrytego oceanu prosto w kosmos. Dane z Hubble'a pokazują, że wcześniejsze tropy mogły po prostu być zwykłym szumem. Europa od lat rozpalała wyobraźnię planetologów. Trudno się temu dziwić. Jeden z księżyców Jowisza, pod lodową skorupą ocean, a z niego jak sugerowały dane w kosmos tryskają pióropusze pary wodnej. Kusząca wizja,...