Nauka

Za sporem o lodową wyspę stoi coś więcej niż polityka. Grenlandia może okazać się kluczem do technologicznej przyszłości świata. Z zewnątrz to tylko biała plama na mapie. W środku to potencjalna skarbonka współczesnej gospodarki. Z szacunków geologów wynika, że na Grenlandii występuje 25 z 34 surowców uznanych przez Unię Europejską za krytyczne. W świecie, który...

Przyszli koloniści na Marsie będa mogli wyciskać wodę z niegościnnej planety nawet tam, gdzie wcześniej wydawało się to niemożliwe. Pył, mróz i wszechobecna, rdzawa pustynia, tak w zbiorowej wyobraźni maluje się krajobraz czwartej planety od Słońca. Choć wizja kolonizacji Marsa od dekad rozpala umysły naukowców i miliarderów, na drodze do jej realizacji stoi fundamentalna przeszkoda:...

Dla lotnictwa cywilnego, infrastruktury na ziemi i środowiska to realne ryzyko, ale paradoks polega na tym, że wciąż bardzo słabo wiemy, gdzie takie upadki faktycznie następują. Stare satelity, zużyte stopnie rakiet, moduły statków kosmicznych – każdego dnia kilka takich obiektów wraca z orbity na Ziemię, zwykle gdzieś nad oceanem. Problem jednak w tym, że nie...

Robert Francis Prevost to papież kompromisu, centrum, dialogu. Patrząc na kierunek, w którym zmierza świat – tak mocno napędzany przez nowe technologie – trudno o lepszy wybór. Tak jak Leon XIII chciał być papieżem robotników, tak Leon XIV może stać się papieżem prekariatu; papieżem, który chce dać nadzieję wszystkim tym białym kołnierzykom, którym sztuczna inteligencja...

Jesteśmy w przededniu rewolucji – mówi ekspertka. To nie tak, że firmy mogą opisywać swoje produkty jak im się podoba. Ostatnio prezes UOKiK postawił spółkom Bolt, Tchibo i Zara zarzuty dotyczące greenwashingu. - Zielone hasła nie mogą być skrótem myślowym ani grą w domysły: jeśli firma mówi "100 proc.", "bezemisyjne" czy "do recyklingu", musi to...

Artemis 2 nie będzie tylko zwykłym testem rakiety. Astronauci mają wypatrzyć szczegóły dalekiej strony Księżyca, których nie widziały nawet sondy. NASA szykuje misję, która ma być czymś znacznie więcej, niż tylko próbą generalną przed powrotem człowieka na Księżyc. Podczas lotu Artemis 2 czteroosobowa załoga okrąży Srebrny Glob w taki sposób, by po raz pierwszy w...

Satelita zarejestrował fale wysokie na 7 pięter i podwodne pióropusze piasku pod Nazaré. Najnowsza analiza zdjęcia jasno je tłumaczy. Na zdjęciu wykonanym przez satelitę obserwującego Ziemię widać wybrzeże w okolicach Nazaré, niewielkiego miasteczka na zachodzie Portugalii. Z góry linia brzegowa przypomina miejsce uderzenia gigantycznego pędzla: jasne smugi mętnej wody odrywają się od plaży i ciągną...

Woda butelkowana od lat sprzedawana jest jako czystsza i bezpieczniejsza alternatywa dla kranówki. Najnowsze badanie pokazuje, że obraz jest o wiele bardziej złożony. Naukowcy prześwietlili 10 popularnych marek, mierząc dziesiątki związków powstających podczas dezynfekcji wody. W butelkach faktycznie jest ich mniej niż w badanej wodzie z kranu, ale żadna próbka nie była całkowicie wolna od...

Arabia Saudyjska wraca do wielkiego wyścigu o niebo. W nadmorskiej Dżuddzie rośnie Jeddah Tower. To wieżowiec, który po ukończeniu ma przekroczyć 1000 m wysokości i odebrać Dubajowi tytuł gospodarza najwyższego budynku świata. Jeddah Tower powstaje w ramach kompleksu Jeddah Economic City, który ma być wizytówką saudyjskiej modernizacji. Wieżowiec ma mieć około 168 kondygnacji, czyli pełnych...

Zbudowali detektor, który widzi ślad jednego atomu i jednego elektronu. Efekt Migdala przestaje być tylko teorią, a staje się przydatnym w nauce narzędziem. Prawie 90 lat temu Arkadij Migdal opisał zjawisko tak subtelne, że przez kolejne dekady pozostawało jedynie konstrukcją teoretyczną. Teraz chiński zespół fizyków po raz pierwszy wprost zarejestrował efekt Migdala – jednoczesny odskok...

Światowy biznes kosmiczny przestaje być domeną kilku agencji rządowych i kilku wielkich koncernów. Z raportu Agencji Rozwoju Przemysłu wynika, że do 2035 r. globalna gospodarka kosmiczna może osiągnąć wartość nawet 1,8 bln dol., przy średnim rocznym wzroście na poziomie 9 proc. To tempo wyraźnie wyższe od prognoz dla światowego PKB. Oznacza to, że każdy rok...

Fizycy znaleźli sposób na mocne magnesy bez metali ziem rzadkich. To szansa dla energetyki, motoryzacji i elektroniki. Współczesna gospodarka dosłownie stoi na magnesach. Bez nich nie ma silników w samochodach elektrycznych, nowoczesnych turbin wiatrowych, dysków twardych, robotów przemysłowych ani wielu urządzeń medycznych. Problem jednak w tym, że najmocniejsze magnesy stałe opierają się dziś na tzw....

Sentinel-2A po 10 latach na orbicie robi pierwsze nocne zdjęcia Ziemi. To poligon doświadczalny dla misji Sentinel-2 Next Generation. Gdy w 2015 r. na orbitę trafił Sentinel-2A, miał być przede wszystkim dzienną kamerą Ziemi. Liczyły się wyraźne, kolorowe zdjęcia pól uprawnych, lasów, miast i wybrzeży. Po ponad 10 latach pracy jego rolę w głównym nurcie...

Jedna z silniejszych eksplozji słonecznych ostatnich lat uderzyła w okolice Ziemi, wywołując zorze nad Polską i gwałtowny skok poziomu wysokoenergetycznych cząstek. Gdy większość czułych przyrządów sondy IMAP się schowała, polski instrument GLOWS pozostał otwarty na kosmiczną nawałnicę i zarejestrował jej efekty. 18 stycznia na Słońcu doszło do długotrwałego rozbłysku klasy X1.95. Oznaczenie X w tej...

Po raz pierwszy w historii wiatr i słońce dały więcej energii elektrycznej niż wszystkie paliwa kopalne razem wzięte. Nie może być jednak zbyt kolorowo. W 2025 r. ich udział sięgnął około 30 proc., podczas gdy paliwa kopalne spadły do 29 proc. W Polsce węgiel zjechał na historyczne minimum, a wiatr i fotowoltaika przekroczyły 1/4 miksu....

Przykład Krakowa najwyraźniej dodał odwagi innym. Kraków przetarł szlak – radni wprowadzili zakaz odpalania fajerwerków, petard, ogni sztucznych i innych materiałów pirotechnicznych widowiskowych w okresie całorocznym na terenie Gminy Miejskiej Kraków. Podczas dyskusji na sesji Rady Miasta radni podkreślali, że odpalanie materiałów pirotechnicznych, powoduje liczne uciążliwości w postaci hałasu, zanieczyszczeń powietrza oraz zagrożeń dla zdrowia...

Po roku obowiązkowej selektywnej zbiórki tekstyliów gminy już widzą, że nie udźwigną rosnącej góry ciuchów. Właśnie dlatego w Brukseli chcą przerzucić odpowiedzialność. Tylko kto za to zapłaci? Od 1 stycznia 2025 r. zużyte ubrania i inne tekstylia przestały być zwykłym śmieciem wrzucanym do zmieszanych. Gminy dostały obowiązek ich selektywnego zbierania – minimum w PSZOK-ach, a...

Artemis 2, załogowa misja, która na początku lutego ma wyruszyć w lot dookoła Księżyca, zabierze na pokład niesamowite artefakty historyczne. Misja Artemis 2 to nie tylko kolejny krok w technologicznym wyścigu zbrojeń czy naukowa ekspedycja. To moment, w którym Ameryka, świętująca właśnie swoje 250-lecie ogłoszenia niepodległości, postanowiła zabrać w podróż dookoła Księżyca swój najcenniejszy bagaż:...

Jest zima, więc musimy wdychać truciznę? W ostatnich dniach polskie miasta biły niechlubne rekordy, trafiając na listy ośrodków z najgorszym powietrzem na świecie. Kraków nawet przodował pod tym względem. W dawnej stolicy Polski przez smog raz obowiązywała darmowa komunikacja miejska, a następnego dnia już nie, choć wychodzenie z domu odradzał nawet Alert RCB. Miasto tłumaczyło...

Zwykły fragment kości okazał się precyzyjnym młotkiem do krzemienia sprzed 500 tys. lat. Odkrycie pokazuje, że Europa była areną zaawansowanej prehistorii, o której nam się nawet nie śniło. W latach 90. archeolodzy w Boxgrove na południu Anglii wyciągnęli z ziemi pozornie zwykły fragment kości. Trafił do magazynu razem z tysiącami innych znalezisk i przez dekady...