Nauka

Płacą za czytanie książek. Nie, to nie startup od produktywności, tylko państwowy program. Singapur tym samym chce zadbać o przyszłość swoich obywateli - stosując tak „nienowoczesny” pomysł. Gdyby ktoś kilka lat temu powiedział, że rząd będzie wynagradzał obywateli za odłożenie telefonu i spędzenie kwadransa z książką to wielu uznałoby to za satyrę na epokę TikToka....

Zamiast kosztownej matrycy do podczerwieni można najpierw zamienić niewidzialne światło na widzialne. Naukowcy pokazali działający prototyp. Dzisiejsza kamera na podczerwień musi mieć sensor, który rzeczywiście potrafi wykryć fale niewidoczne dla ludzkiego oka. To komplikuje sprawę, bo takie detektory są droższe od zwykłych matryc krzemowych, a część z nich wymaga dodatkowego chłodzenia. Naukowcy z Australii i...

Budynki, wiatr, wilgotność i cień sprawiają, że ten sam upał może być odczuwany zupełnie inaczej kilka ulic dalej. Naukowcy chcą to dokładnie zmapować. Termometr na dworcu autobusowym pokazuje 37 st. C, więc całe miasto ma 37 st. C? Dla lekarza, urbanisty albo osoby próbującej ustalić, gdzie fala upałów wyrządzi największe szkody, już niekoniecznie. Kilka ulic...

Astronomowie zidentyfikowali w Drodze Mlecznej osobliwe źródło fal radiowych, które pozostaje aktywne od ponad dwóch dekad. Ten tajemniczy obiekt przeczy wszystkiemu, co wiemy na temat źródeł promieniowania radiowego. Astronomowie znaleźli w Drodze Mlecznej obiekt, który zachowuje się tak, jakby nie znał zasad obowiązujących większość znanych źródeł promieniowania radiowego. VT J1906+0849 od ponad dwóch dekad pojawia...

Przez setki lat Pacyfik silnie wpływał na Ocean Indyjski. Teraz to sprzężenie słabnie, a wszystko przez globalne ocieplenie. Przez setki lat tropikalny Pacyfik i Ocean Indyjski zachowywały się trochę jak dwie części jednego wielkiego mechanizmu. Zmiany na Pacyfiku uruchamiały reakcję po drugiej stronie Azji, a temperatury i układy wiatrów w obu basenach zwykle poruszały się...

Nie satelita i nie maszt. Latająca stacja bazowa Sceye dawała zwykłym telefonom rozmowy, wiadomości i internet ze stratosfery. Wygląda trochę jak gigantyczny srebrny sterowiec, lata wyżej niż samoloty pasażerskie, a dla telefonu na ziemi ma zachowywać się jak kolejny maszt operatora. Platforma Sceye zakończyła swoją miesięczną podróż z Nowego Meksyku do Japonii i z powrotem,...

Ciemna energia może być bardziej zaskakująca niż wcześniej myślano. Największy jak dotąd katalog eksplodujących białych karłów ujawnił nowe wskazówki na temat ciemnej energii, tajemniczej siły powodującej przyspieszenie rozszerzania się wszechświata. Astronomowie stworzyli największy dotąd katalog supernowych typu Ia. Zawiera on dane o 2884 takich eksplozjach i pozwala znacznie dokładniej odtworzyć historię rozszerzania się Wszechświata. Wyniki...

Przez ponad 20 lat był to tylko model. Teraz mikroskop pokazał dwie helisy DNA zazębiające się niczym elementy zamka błyskawicznego. DNA ma mały problem z prawami elektrostatyki. Jego cząsteczki są naładowane ujemnie, więc dwie podwójne helisy powinny się wzajemnie odpychać. Tymczasem w komórkach potrafią znaleźć podobną sekwencję, zbliżyć się do siebie i ułożyć niezwykle precyzyjnie....

Archeolodzy rozwiązali zagadkę dziwnie startych zębów z Indonezji. Ich właściciele prawdopodobnie przez lata ssali psychoaktywne nasiona. Głębokie, zaokrąglone rowki wyżłobione w zębach dwóch prehistorycznych mieszkańców indonezyjskiej wyspy Sulawesi długo nie pasowały do żadnego znanego sposobu jedzenia ani używania zębów jako narzędzi. Rozwiązanie okazało się znacznie ciekawsze. Badania wskazują, że ludzie ci przez długi czas ssali...

Archeolodzy zbadali porty od strony morza. Okazało się, że statki kotwiczyły daleko poza kamiennymi basenami, zwiększając ich przepustowość. Przez ostatnie dziesięciolecia archeolog patrzący na starożytny port widział przede wszystkim to, co dało się narysować na lądzie: kamienne nabrzeża, baseny, falochrony i mola. Problem jednak w tym, że starożytni żeglarze nie przejmowali się naszymi przyszłymi metodami...

Niewielkie stworzenie z kambru miało ciało bez szkieletu i pierzaste czułki. Jego skamieniałości zmieniają historię krewniaków rozgwiazd. Miała najwyżej 22 mm długości, miękkie ciało przypominające niewielką butelkę i piórkowate czułki wystające z jednego końca. Nie miała kości ani twardego pancerza. Mimo to 518 mln lat później właśnie to niepozorne stworzenie pomaga zajrzeć w okolice jednego...

Wybuchy przeprowadzane przez Koreę Północną mogły obudzić uskoki geologiczne, które przez dziesięciolecia pozostawały nieaktywne. Naukowcy naliczyli 1399 lokalnych trzęsień ziemi, a skutki ostatniej próby atomowej są widoczne nawet osiem lat później. Przez lata wydawało się, że podziemne testy nuklearne zostawiają po sobie głównie polityczne napięcia, radiologiczne obawy i charakterystyczny ślad sejsmiczny rejestrowany przez stacje monitorujące...

Kosmiczny aparat 300 Mpix właśnie otworzył oczy. NASA uruchomiła najważniejszy instrument teleskopu Roman. Przyzwyczailiśmy się już do spektakularnych zdjęć z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Jednak kolejne wielkie obserwatorium NASA dopiero się rozkręca. I właśnie wykonali jeden z najważniejszych kroków na drodze do rozpoczęcia prawdziwej pracy. Teleskop Nancy Grace Roman uruchomił swój główny instrument naukowy, a...

Stanford stworzył wirtualną firmę biotechnologiczną. Jej agenci AI analizują badania, oceniają cele leków i proponują strategie nowych terapii. Wyobraźmy sobie firmę biotechnologiczną z dyrektorem naukowym, wyspecjalizowanymi działami i tysiącami pracowników. Tyle że nikt nie przychodzi rano do biura, nie pobiera pensji i nie idzie na urlop. Gdy potrzeba więcej ludzi, można uruchomić ich dziesiątki tysięcy...

Matematycy przez 18 lat nie mogli pobić rekordu rangi krzywej eliptycznej. Claude pomógł ustanowić dwa kolejne rekordy w ciągu kilku dni. Matematycy potrzebowali 18 lat, aby przesunąć rekord z 28 do 29. Kolejny poziom utrzymał się zaledwie 2 lata. A potem wszystko przyspieszyło: Claude wraz z matematykiem Leventem Alpöge i kryptografką Avą Howell znalazł najpierw...

Burza geomagnetyczna uderzyła w technologię już w XIX wieku. Przez zakłócenia telegrafu pociąg nie mógł odjechać na czas. Pasażerowie czekają na peronie, pociąg nie może ruszyć, a kolejarze próbują zrozumieć, dlaczego system sygnalizacyjny przestał zachowywać się normalnie. Powód znajdował się około 150 mln km dalej. Silne zaburzenie geomagnetyczne wywołane aktywnością Słońca zakłóciło kolejowy telegraf i...

Robot MIT potrafi sam zbudować działający układ laserowy z rozrzuconych elementów. Ma pracować także wtedy, gdy naukowiec opuści laboratorium. Naukowiec wybiera eksperyment, zatwierdza konfigurację i może po prostu odejść od stołu. Dalej do pracy zabiera się robot. Sam znajduje potrzebne elementy, ustawia lustra i soczewki, reguluje je z ogromną precyzją, uruchamia układ, pilnuje jego działania,...

Astronomowie odkryli najmłodszą znaną planetę jaką kiedykolwiek zaobserwowano. Potwierdzili też, że planeta ma mniej milion lat. Elias 2-24 b wciąż wiruje w swoim dysku protoplanetarnym złożonym z pyłu i gazu. Planety poza naszym Układem Słonecznym, zwane też egzoplanetami, rozpalają wyobraźnię wszystkich miłośników kosmosu. Znamy ich już ponad 6000 i właśnie odkryliśmy nową. Nosi uroczą nazwę...

Woda przelewająca się między lądem a oceanami przesuwa środek masy Ziemi względem jej środka geometrycznego. Naukowcy NASA opracowali nową technikę, aby oszacować przemieszczenie z dokładnością milimetrów. Ziemia wydaje się czymś absolutnie nieruchomym. Tymczasem jej środek masy wykonuje w ciągu roku niewielki, ale całkowicie realny taniec. Wystarczą roztopy, deszcze, śnieg, oceany i zmiany ciśnienia atmosferycznego, aby...

Takiego lata w Tatrach jeszcze nie było, co potwierdza Tatrzański Park Narodowy. Rosnąca liczba turystów to jednak poważne utrapienie.  Jak informuje Radio Kraków, w lipcu i sierpniu Tatrzański Park Narodowy odnotował ponad 2,1 mln wejść na szlaki. Było to prawie 250 tys. więcej wejść niż w analogicznym okresie 2025 r.  Od początku roku do końca...