Polski Bałtyk pełen gigantów. Wyprodukują prąd dla 1,5 mln domów

Na polskiej części Bałtyku stanęła właśnie 76. i ostatnia turbina Baltic Power. Tym samym zakończyła się największa dotąd kampania instalacyjna prowadzona na naszych wodach. Teraz rozpoczyna się ostatnia prosta. Turbiny są kolejno uruchamiane, testowane i przyłączane do krajowego systemu, a część z nich już produkuje energię. Po pełnym uruchomieniu Baltic Power ma zapewniać prąd odpowiadający zapotrzebowaniu ponad 1,5 mln gospodarstw domowych.

Skala konstrukcji dobrze pokazuje, jak bardzo morska energetyka wiatrowa różni się od farm znanych z polskiego lądu. Baltic Power składa się z 76 turbin Vestas V236-15 MW. Każda z nich ma moc 15 MW, a pojedyncza łopata mierzy około 115 m.

Wirnik podczas pracy zakreśla powierzchnię około 43 tys. m kw., czyli większą niż 6 boisk piłkarskich. Od poziomu morza do najwyższego punktu łopaty jest ponad 250 m. To konstrukcje, które z powodzeniem mogłyby konkurować wysokością z niejednym wieżowcem.

Cała farma zajmuje około 130 km kw. i znajduje się mniej więcej 23 km od polskiego wybrzeża na wysokości Łeby i Choczewa. Pod turbinami kryją się fundamenty sięgające nawet 100 m długości.

Ich rozmiar przestał już zresztą być czymś abstrakcyjnym dla mieszkańców wybrzeża. Turbiny morskich farm zaczęły być widoczne z polskich plaż wcześniej, niż wielu mieszkańców się spodziewało. Wraz z rozwojem kolejnych projektów takie widoki będą na Pomorzu coraz bardziej normalne.

Postawienie 76 wiatraków wymagało operacji logistycznej, jakiej wcześniej na polskiej części Bałtyku po prostu nie prowadzono. W całym przedsięwzięciu uczestniczyło około 7 tys. osób i 110 jednostek pływających. Specjalistyczne statki transportowały na morze elementy wież, gondole oraz ogromne łopaty, a następnie składały turbiny bezpośrednio na przygotowanych wcześniej fundamentach.

Same statki instalacyjne przypominają ruchome platformy przemysłowe. Podczas pracy unoszą kadłub ponad powierzchnię morza na potężnych nogach opartych o dno, tworząc stabilną podstawę dla dźwigów podnoszących elementy ważące setki ton.

To bardzo ważne, szczególnie na morzu, gdzie o powodzeniu operacji decyduje nie tylko precyzja sprzętu, ale też (a może przede wszystkim) pogoda. Przy zbyt silnym wietrze lub wysokiej fali montaż tak ogromnych części trzeba zwyczajnie przerwać. Teraz ten etap jest zakończony. Na morzu stoją wszystkie 76 turbin, wszystkie fundamenty, dwie morskie stacje elektroenergetyczne, a wcześniej ułożono także setki kilometrów kabli łączących poszczególne elementy farmy z lądem.

Nie trzeba czekać na uruchomienie ostatniego wiatraka, żeby cała farma zaczęła produkować energię. Baltic Power jest uruchamiana etapami. Już w lipcu pierwsza energia wyprodukowana na polskiej morskiej farmie wiatrowej popłynęła do krajowej sieci. Wtedy na morzu stały 54 z planowanych 76 turbin.

Kolejne są teraz uruchamiane i przyłączane do systemu. Zanim pojedyncza maszyna zostanie uznana za gotową do wieloletniej pracy, musi przejść serię sprawdzeń, w tym 240-godzinny test niezawodności. Dopiero po jego zaliczeniu trafia pod opiekę zespołu odpowiedzialnego za normalną eksploatację.

Pełna moc farmy będzie dostępna po zakończeniu całego procesu rozruchowego w najbliższych miesiącach. Docelowo Baltic Power ma osiągać do około 1,2 GW mocy i wytwarzać około 4 TWh energii elektrycznej rocznie. To mniej więcej 3 proc. obecnego krajowego zapotrzebowania na prąd i ilość odpowiadająca zużyciu ponad 1,5 mln gospodarstw domowych.

Warte odnotowania jest to, że Baltic Power nie jest projektem w całości zbudowanym z importowanych elementów. Ponad 1/3 gondoli turbin została dostarczona przez nową fabrykę Vestas w Szczecinie.

Gondola to ogromna obudowa znajdująca się na szczycie wieży, za wirnikiem. W środku mieszczą się najważniejsze elementy odpowiedzialne za zamianę ruchu łopat na energię elektryczną.

Polskie zakłady dostarczały również konstrukcje stalowe, elementy fundamentów i kable. W Gdańsku i Gdyni powstały stalowe części dwóch morskich stacji elektroenergetycznych, które zbierają prąd produkowany przez turbiny i kierują go w stronę lądu.

Łącznie około 21 proc. wydatków ponoszonych w całym cyklu życia Baltic Power ma trafić do polskich firm. Projekt będzie pracował przez około 30 lat, więc nie chodzi wyłącznie o samą fazę budowy. W Łebie działa już baza serwisowa, z której technicy będą wypływać na farmę podczas jej eksploatacji. To doświadczenie przyda się bardzo szybko, bo Baltic Power jest dopiero początkiem.

Polska część Bałtyku w ciągu kilku lat zmieni się jeszcze bardziej. Równolegle trwa budowa kolejnych dużych projektów. Na farmach Bałtyk 2 i Bałtyk 3 zamontowano już pierwsze wielkie fundamenty. Obie instalacje mają składać się łącznie ze 100 turbin o mocy 14,4 MW każda i osiągnąć razem 1,44 GW.

Powstaje również Baltica 2. Tam na dnie Bałtyku stoją już pierwsze z ponad 100 fundamentów przeznaczonych pod turbiny i infrastrukturę energetyczną. Pełne uruchomienie projektu planowane jest na 2027 r.

Baltic Power ma jednak szczególne miejsce w tej układance, bo jest pierwszą farmą, która dotarła tak daleko. Jeszcze niedawno polski offshore składał się przede wszystkim z map, pozwoleń, projektów i zapowiedzi. Dziś kilkadziesiąt kilometrów od brzegu stoi 76 ogromnych turbin, a część z nich już wysyła energię do sieci.

Przeczytaj także:

Po zainstalowaniu ostatniej maszyny pytanie nie brzmi więc już, czy morska energetyka wiatrowa rzeczywiście pojawi się w Polsce. Ona już działa. Teraz pozostaje obserwować, jak szybko Baltic Power i budowane za nią kolejne farmy zaczną zmieniać polski system energetyczny.

*Źródło grafiki wprowadzającej: Gül Işık, Pexels / Canva Pro