Kosmos

Eksplozja New Glenna nie jest tylko problemem Blue Origin. NASA rozważa odpięcie lądownika Blue Moon od rakiety Bezosa, by ratować harmonogram Artemis. Eksplozja New Glenna nie jest tylko problemem firmy Blue Origin i Amazona. Pożar na stanowisku LC-36 mocno uderzył tak naprawdę w jeden z najczulszych punktów programu Artemis: lądowniki Blue Moon, które mają pomóc...

Astronomowie zajrzeli do kosmicznej fabryki planet i zobaczyli coś, czego wcześniej nie udało się uchwycić. Dysk AB Aurigae wiruje, rzuca tajemnicze cienie i może skrywać rodzące się gazowe olbrzymy. Planety powstają w dyskach gazu i pyłu otaczających młode gwiazdy. To właśnie tam materia tworzy zagęszczenia, spirale i inne struktury, z których z czasem mogą wyłonić...

Nie każda wielka gwiazda zostawia czarną dziurę. SN 2023vbw mogła być eksplozją tak silną, że po gwieździe nie został żaden rdzeń. SN 2023vbw została zauważona w 2023 r. na obrzeżach niewielkiej galaktyki karłowatej oddalonej o ok. 1,3 mld lat świetlnych. Początkowo wyglądała jak kolejna supernowa typu II, czyli eksplozja masywnej gwiazdy, której jądro zapadło się...

Astronomowie natrafili na prawdziwą kopalnię fal grawitacyjnych. Dzięki zastosowaniu niezwykle czułych detektorów zaobserwowali 161 zderzeń czarnych dziur i gwiazd neutronowych. Nowe odkrycie już określa się mianem czarnego złota. Naukowcy właśnie otworzyli jedną z najcenniejszych baz danych współczesnej nauki. Nie chodzi o zdjęcia galaktyk, mapy planet ani katalog nowych gwiazd. Chodzi o coś znacznie trudniejszego do...

Matematycy proponują model, w którym przyspieszona ekspansja Wszechświata wynika z równań Einsteina, bez dokładania ciemnej energii. Ciemna energia miała być odpowiedzią na jedno z największych pytań współczesnej kosmologii: dlaczego Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. Nowa praca matematyków związanych z Uniwersytetem Kalifornijskim w Davis sugeruje jednak, że być może nie trzeba dopisywać do kosmosu tajemniczego składnika....

Supermasywne czarne dziury od dekad budzą w nas lęk i fascynację, jawiąc się jako ostateczne niszczyciele materii. Te giganty, rezydujące w sercach większości dużych galaktyk, kojarzą się głównie z horyzontem zdarzeń, z którego nic nie może uciec, oraz z brutalnym rozrywaniem gwiazd, które zbytnio się do nich zbliżą. Najnowsze doniesienia ze świata nauki sugerują jednak,...

Kilka lat temu astronomowie odkryli tajemniczy sygnał pochodzący z odległej części Drogi Mlecznej. Było to coś czego nigdy wcześniej nie widziano, a źródlo jego pochodzenia pozostawało nieznane. Teraz udało się wreszcie wyjaśnić tę zagadkę. Przez lata wyglądało to jak jeden z tych kosmicznych przypadków, które bardziej mnożą pytania, niż dają odpowiedzi. Radioteleskopy wykrywały krótkie, powtarzające...

Okazuje się, że supernowa sprzed tysięcy lat nadal wpływa na otoczenie wokół. LHAASO pokazało, że jej fala uderzeniowa może rozpędzać protony do ogromnych energii. Gwiazda eksplodowała tysiące lat temu, ale śmierć wcale nie zakończyła jej pracy. Pozostałość po supernowej IC 443, znanej jako Mgławica Meduza, nadal działa jak potężny naturalny akcelerator cząstek. Obserwatorium LHAASO wykryło...

Kolonia ludzi na Marsie będzie musiała być samowystarczalna. Nie da się bez końca dostarczać jedzenia z Ziemi. Naukowcy dowodzą jednak, że jałową i nieprzyjazną glebę Czerwonej Planety będzie można zamienić w pola uprawne. Trzeba będzie wykorzystać do tego grzyby. Film Marsjanin nie kłamał. Marsjański regolit może być glebą, w której wyrosną rośliny uprawne. Nie będzie...

Człowiek Lodu, znany całemu światu jako Ötzi, od ponad trzech dekad dostarcza naukowcom bezcennych danych o życiu w epoce miedzi. Wydawałoby się, że o ciele odnalezionym w alpejskim lodowcu wiemy już wszystko. Najnowsze badania pokazują jednak zupełnie inny, mikroskopijny wymiar tej historii. Zamarznięte zwłoki kryją w sobie złożony mikrobiom, a Ötzi nie jest wyłącznie martwym...

Satelity ESA pomogły wykryć zaskakującą zmianę w przepływie płynnego żelaza w jądrze zewnętrznym Ziemi. Na szczęście zjawisko nie zagraża ludziom, ale bardzo dużo mówi o polu magnetycznym. Głęboko pod Pacyfikiem wydarzyło się coś, czego naukowcy nie potrafią jeszcze do końca wyjaśnić. Szeroki strumień ciekłego, bogatego w żelazo materiału w jądrze zewnętrznym Ziemi w okolicach 2010...

Oto historia jak z kryminału. Młode gwiazdy pożerają własne planety, ale zostawiają po sobie ślad, który astronomowie potrafią odczytać miliony lat później. Astronomowie znaleźli jeden z najsilniejszych jak dotąd dowodów na to, że gwiazdy mogą pożerać własne planety. Nowe badanie, opublikowane w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, potwierdza wieloletnie podejrzenia, że młode gwiazdy...

TESS wykrył rzadki układ potrójny TIC 295741342, w którym trzy gwiazdy ustawiają się tak, że zasłaniają się nawzajem. To prawdziwy ewenement. Kosmiczny teleskop TESS został wysłany przede wszystkim po to, by szukać planet przechodzących przed tarczami gwiazd. Tym razem trafił jednak na coś zupełnie z innej bajki, a mianowicie na układ trzech gwiazd, które z...

Wczesny Układ Słoneczny przypominał gigantyczne, kosmiczne pole bitwy. Miliardy lat temu wokół młodego Słońca krążyły światy, których próżno dziś szukać na współczesnych mapach nieba. Jeden z takich obiektów, planeta wielkości Marsa, zakończył swój żywot w gwałtownym zderzeniu z innym ciałem niebieskim. Została starta w proch, a pamięć o nim zaginęła na całe eony. Aż do...

Astronomowie wreszcie rozszyfrowali tajemniczy sygnał z kosmosu. Za zagadkowe impulsy może odpowiadać gwiazda zombie, która pożera swojego sąsiada. Astronomowie od kilku lat rejestrują z kosmosu sygnały, których pochodzenie pozostawało bardzo zagadkowe. Powtarzają się znacznie rzadziej niż impulsy typowych pulsarów, a jednocześnie wykazują regularność trudną do wyjaśnienia przypadkowymi procesami. Teraz jeden z takich obiektów został dokładnie...

Kometa 3I/Atlas przyleciała z przestrzeni międzygwiezdnej, minęła Słońce i właśnie oddala się od nas na zawsze. Zanim jednak zniknie w ciemności, Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zdążył wykonać coś wyjątkowego. Pobrał jej chemiczny odcisk palca w średniej podczerwieni. Wynik jest zaskakujący. Układ Słoneczny co jakiś czas odwiedzają goście z najdalszych zakątków galaktyki. Obiekty międzygwiezdne, bo o...

Na Śnieżce wojskowi łącznościowcy testowali radiostacje w trudnym terenie. Pomagali im naukowcy wyjaśniający wpływ pogody kosmicznej. Łączność wojskowa może przegrać nie tylko z zakłócaniem przeciwnika. Czasem wystarczy trudny teren, gwałtowna pogoda albo aktywność Słońca, która zmienia warunki rozchodzenia się fal radiowych. Żołnierze 10 Wrocławskiej Brygady Łączności ćwiczyli na Śnieżce, gdzie wojskowe radiostacje musiały zmierzyć się...

U wybrzeży Massachusetts w USA eksplodował meteor. Huk była tak głośny, że słychać go było w odległości setek kilometrów. Eksplozję miała miejsce w środku dnia o godz. 14:11 czasu lokalnego. Dźwięk dochodził z miejsca na morzu, gdzie rozpadł się meteor. Świadkowie opisali go jako głęboki grzmot, po którym nastąpił głośniejszy huk. Ludzie relacjonowali, że budził...

NASA szuka twórców, którzy pomogą opowiadać o misjach Artemis, napędzie jądrowym, lotnictwie i planach budowy obecności na Księżycu. Zgłaszasz się? NASA nie szuka astronautów, inżynierów ani dostawców rakiet. Tym razem szuka filmowców, dokumentalistów, poetów, autorów piosenek i ludzi, którzy potrafią przekuć trudne misje kosmiczne w opowieści trafiające do masowej wyobraźni. A wszystko to w momencie,...

Astronomowie znaleźli 77 ukrytych kwazarów zasłoniętych pyłem. Astronomowie znaleźli właśnie aż 77 ukrytych kwazarów, które mogą pokazywać jeden z najkrótszych i najbardziej gwałtownych etapów życia galaktyk. To moment, w którym supermasywna czarna dziura rośnie wyjątkowo szybko, ale jednocześnie zaczyna wypychać z otoczenia pył i gaz. Właśnie ten pył, zamiast tylko przeszkadzać w obserwacjach, stał się...