Kosmos

Jedno uderzenie sondy wystarczyło, by skutecznie przesunąć orbitę asteroidy wokół słońca. System może nas w przyszłości dosłownie uratować. NASA właśnie potwierdziła, że kontrolowane uderzenie sondy w asteroidę nie tylko zmieniło orbitę jej małego księżyca, ale delikatnie przesunęło cały podwójny układ wokół Słońca. To pierwszy raz w historii, kiedy ludzkie urządzenie w zauważalny sposób zmodyfikowało tor...

Po prawie 14 latach na orbicie sonda Van Allen Probe A wraca w atmosferę. I to znacznie szybciej, niż powinna. Część elementów może w niekontrolowany sposób spaść na Ziemię. Duża sonda naukowa, która latami krążyła w jednym z najbardziej nieprzyjaznych rejonów wokół Ziemi, zaczyna swój ostatni manewr – niekontrolowane wejście w atmosferę. Van Allen Probe...

Smartfon w kieszeni daje złudzenie, że cały świat mieści się w jednym urządzeniu. Wystarczy jednak silna burza słoneczna, żeby okazało się, jak bardzo jest to iluzoryczne. Jeszcze kilka lat temu temat burz słonecznych wielu osobom kojarzył się głównie z zorzą polarną i efektownymi zdjęciami nieba. Dziś brzmi już inaczej. Jesteśmy w maksimum 25. cyklu słonecznego...

Hydroksylowy gigamaser pobił wszystkie dotychczasowe rekordy jasności. Ten kosmiczny laser zdradza, jak gwałtownie rodziły się gwiazdy w młodym Wszechświecie. Nowe źródło, oznaczone katalogowo HATLAS J142935.3-002836, znajduje się tak daleko, że jego światło (a właściwie fale radiowe) wędrowało do nas około 8 mld lat. Oznacza to, że obserwujemy z epoki, gdy Wszechświat miał mniej niż połowę...

Pył, który dziś kojarzy się nam głównie z problemem dla astronautów, jutro może stać się fundamentem ich domów. Zespół inżynierów pokazał, że symulowany księżycowy grunt można stopić laserem i zamienić w twarde, odporne struktury. Od lat plany stałych baz na Księżycu rozbijają się o proste równanie: masa = pieniądze. Każdy kilogram stali, betonu czy gotowych...

Wreszcie wiemy, co tam się naprawdę dzieje a jest to możliwe dzięki wyjątkowej pomysłowości i przenikliwości uczonych i ogromnej mocy obliczeniowej zapewnionej przez… śmiertelnych rywali. Czarne dziury mają w sobie coś bardzo nieuczciwego. Cały show kradnie horyzont zdarzeń, ten mityczny punkt bez powrotu, a tymczasem najciekawsze rzeczy dzieją się tuż obok - w wirującym dysku...

Wyobraź sobie, że między Słońcem a Jowiszem wepchamy nie jedną, ale kilka gwiazd. Właśnie tak wygląda nowo opisany system TIC 120362137: 3 gwiazdy tańczą w ciasnym uścisku bliżej siebie, niż Merkury krąży wokół Słońca, a 4. okrąża tę gromadkę mniej więcej w odległości jowiszowej. Architektura nowego układu robi wrażenie nawet na zawodowych astronomach. W środku...

Zamiast wertować dziesiątki zdjęć satelitarnych i raportów, dyżurny w sztabie kryzysowym ma dostać jedną, prostą odpowiedź: gdzie jest woda, gdzie płonie las, gdzie wał jest najbardziej zagrożony. Temu właśnie ma służyć Civil Security Hub Poland. Civil Security Hub Poland to część projektu Europejskiej Agencji Kosmicznej, tworzona pod hasłem Space Resilience Nodes. Chodzi o sieć wyspecjalizowanych...

Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej od miesięcy leżą, zamknięte w niewielkich pakietach, polskie leki. Nie czekają na chorego astronautę, ale na promieniowanie kosmiczne, próżnię i upływ czasu. Badacze z Zabrza i Warszawy chcą sprawdzić, czy ukrycie substancji czynnych w biodegradowalnych matrycach polimerowych pozwoli zbudować znacznie trwalszą, kosmiczną apteczkę i przy okazji poprawić terapie na Ziemi. Pierwsze...

Zamiast liczyć pojedyncze galaktyki, zmierzyli całe morze światła, które wypełnia przestrzeń pomiędzy nimi. Dzięki temu odsłonili ukryte, kosmiczne struktury sprzed 10 mld lat, kiedy Wszechświat był w najbardziej burzliwym okresie swojego życia. Nowa mapa powstała z danych zebranych w ramach projektu HETDEX, wykorzystującego ogromny teleskop w Teksasie. Naukowcy nie polowali tu na pojedyncze obiekty, ale...

Wyobraź sobie Ziemię, z której znika absolutnie wszystko, co żywe – od bakterii w oceanach po ostatnie drzewo w Amazonii. Najnowsze symulacje pokazują, że taki martwy świat nadal mógłby być ciepły, błękitny i zdatny do zamieszkania przez miliardy lat. Zazwyczaj, gdy mówimy o świecie bez ludzi, myślimy o zarastających miastach i dzikiej przyrodzie wracającej na...

Tajemnicze pasy radiowe pulsara Kraba wreszcie dostały wyjaśnienie. To efekt kosmicznej przeciąganki między grawitacją a materią. Od 20 lat astronomowie patrzą na pulsar Kraba i widzą coś, czego nie pokazuje żaden inny obiekt we Wszechświecie – idealne radiowe paski, jasne i ciemne jak futro zebry. Teraz świeża analiza pokazuje, że za tym wzorem stoi kosmiczna...

Nigdy wcześniej nie widzieliśmy, by Słońce tak mocno uderzyło w Marsa. Nowe pomiary pokazują, jak w kilka minut spuchła cała górna atmosfera. Słońce zachowało się wobec Marsa dosłownie jak taran. Potężny rozbłysk i towarzysząca mu burza kosmiczna uderzyły w planetę tak mocno, że górne warstwy jej atmosfery dosłownie spuchły. Nowe analizy sond orbitujących Marsa pokazują,...

Na północy Brazylii geolodzy znaleźli coś, co wygląda jak porozrzucane przypadkiem, ciemne kamyki. Gdy wzięli je pod mikroskop, okazało się, że to szkło – i to nie byle jakie, bo uformowane w ogniu uderzenia meteorytu sprzed około 6,3 mln lat. Północ Minas Gerais jeszcze niedawno kojarzyła się raczej z rolnictwem, niż z kosmiczną archeologią. A...

Jedna mgławica, dwa teleskopy i milion szczegółów. Hubble i Euclid rozebrali Kocie Oko na części pierwsze. Zdjęcie wygląda dosłownie jak portal do innego wymiaru. Mgławica Kocie Oko, jedna z najsłynniejszych pozostałości po umierającej gwieździe, właśnie doczekała się najostrzejszego i najbardziej spektakularnego portretu w swojej historii. Tym razem nie oglądamy jej oczami jednego teleskopu, lecz w...

Teleskop Jamesa Webba po raz kolejny udowadnia, że młody Wszechświat był wszystkim, tylko nie spokojnym miejscem. Astronomowie wypatrzyli rekordowo odległą galaktykę typu meduza. To odkrycie sugeruje, że galaktyczne środowiska potrafiły być brutalne znacznie wcześniej, niż dotąd sądzono. Nowy obiekt nosi katalogową nazwę COSMOS2020-635829 i został znaleziony w danych zebranych przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, który...

Idealny niebieski pierścień na czarnym niebie i jasny punkt w środku. Astronomowie uchwycili mgławicę, która udaje zaćmienie. NASA regularnie publikuje w serii Astronomy Picture of the Day obrazy, które bardziej przypominają twór zręcznego grafika, niż surowe dane z teleskopów. Shapley 1 należy właśnie do tej kategorii. Na ciemnym tle usianym gwiazdami widzimy niemal doskonały niebieskawy...

Dlaczego kosmos wciąż milczy, skoro powinien tętnić życiem? Nowe badania fizyków nie pozostawiają złudzeń: zaawansowane cywilizacje mają przerażająco krótki termin przydatności, a my właśnie wkraczamy w najgroźniejszy etap naszego istnienia. Nasz wszechświat ma około 13 mld lat. Sama Droga Mleczna składa się z setek miliardów gwiazd, a wokół ogromnej części z nich krążą planety. Wiele...

To, że Wszechświat się rozszerza, wiadomo od prawie stu lat, ale jak szybko? Dokładne tempo tej ekspansji pozostaje przedmiotem gorących dyskusji i stanowi wyzwanie dla standardowego modelu kosmologii. Mamy dwa sposoby żeby to zmierzyć i każdy podaje inny wynik. Pojawiła się jednak trzecia metoda. Zespół badawczy z Politechniki Monachijskiej (TUM), Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana (LMU)...

Słońce, jonosfera i pęknięta skała. Nowy model pokazuje, jak burze słoneczne mogą pchnąć Ziemię do trzęsienia. Burza słoneczna kojarzy się z zorzą polarną i proble­mami z GPS-em, a nie z trzęsieniem ziemi. Zespół fizyków z Kyoto University proponuje jednak model, który pokazuje, że silne zaburzenia w jonosferze mogą dobić i tak już osłabiony uskok i...