Układ Słoneczny

Naukowcy połączyli średniowieczne japońskie zapiski z pomiarami w drzewach i odkryli dawny, groźny epizod pogody kosmicznej. Piękna czerwona zorza to na Ziemi widok efektowny, czasem wręcz romantyczny. Ale ta sama aktywność Słońca, która maluje niebo nad biegunami, poza ochroną ziemskiego pola magnetycznego może zamienić się w śmiertelne zagrożenie. Zespół z Okinawa Institute of Science and...

To miała być tylko technologiczna rozgrzewka, a skończyło się na największym jednorazowym wysypie astronomicznych odkryć minionego roku. Obserwatorium im. Very C. Rubin jeszcze na dobre nie rozpoczęło swojej głównej misji, a już zdążyło zidentyfikować ponad 11 tys. nieznanych wcześniej planetoid. Zebrane w ramach wczesnych testów optymalizacyjnych dane zostały właśnie oficjalnie potwierdzone przez Minor Planet Center...

Od ponad stulecia ludzkość zachowuje się jak nierozważny turysta, który w samym środku ciemnego, nieznanego lasu decyduje się odpalić stertę głośnych fajerwerków. Nasze sygnały radiowe, telewizyjne i radarowe mkną przez kosmos z prędkością światła, bezpowrotnie zdradzając naszą pozycję. Profesor Avi Loeb, jeden z najbardziej rozpoznawalnych i nieszablonowych astronomów naszych czasów, w swoim najnowszym wpisie zwraca...

Wyobraź sobie kamień wielkości niewielkiej góry, który obraca się tak szybko, że przeczy temu, co wiemy o kosmicznej grawitacji. I mimo to wciąż się nie rozpada. Nowo odkryta asteroida 2025 MN45 właśnie trafiła na listę kosmicznych rekordzistów: ma około 710 metrów średnicy i wykonuje pełen obrót w mniej więcej 1,88-1,9 minuty. To najszybciej wirujący znany...

Zwykła, spokojna gwiazda nagle zaczęła zachowywać się tak, jakby ktoś co chwilę przysłaniał ją firanką, a potem podkręcił grzejniki w całym układzie. Światło widzialne spadało, za to podczerwień rosła, jakby coś świeciło gorącą materią. W systemie mogło dojść do zderzenia dwóch planet. W archiwach obserwacji astronomicznych doktorant Anastasios Tzanidakis z Uniwersytetu w Washingtonie trafił na...

Wyobraź sobie, że między Słońcem a Jowiszem wepchamy nie jedną, ale kilka gwiazd. Właśnie tak wygląda nowo opisany system TIC 120362137: 3 gwiazdy tańczą w ciasnym uścisku bliżej siebie, niż Merkury krąży wokół Słońca, a 4. okrąża tę gromadkę mniej więcej w odległości jowiszowej. Architektura nowego układu robi wrażenie nawet na zawodowych astronomach. W środku...

Idealny niebieski pierścień na czarnym niebie i jasny punkt w środku. Astronomowie uchwycili mgławicę, która udaje zaćmienie. NASA regularnie publikuje w serii Astronomy Picture of the Day obrazy, które bardziej przypominają twór zręcznego grafika, niż surowe dane z teleskopów. Shapley 1 należy właśnie do tej kategorii. Na ciemnym tle usianym gwiazdami widzimy niemal doskonały niebieskawy...

Już zaraz, tuż po zachodzie Słońca nad Polską ustawi się w łuku aż sześć planet. Podpowiadamy, co faktycznie da się zobaczyć gołym okiem, kiedy wyjść z domu i gdzie patrzeć, żeby nie wrócić rozczarowanym. Planety krążą wokół Słońca mniej więcej w jednej płaskiej, dyskowatej płaszczyźnie. Z naszej perspektywy - siedzących na jednej z tych orbit...

W najbliższą sobotę, 28 lutego 2026 r., na nocnym niebie rozegra się prawdziwe astronomiczne show. Będziemy świadkami wielkiej parady sześciu planet Układu Słonecznego. Choć w tym prestiżowym gronie zabraknie Marsa, widowisko zapowiada się fascynująco. Zanim zaczniemy skanować wzrokiem horyzont, trzeba wziąć sobie do serca kluczowe ostrzeżenie ekspertów. Pod żadnym pozorem nie wolno kierować instrumentów optycznych,...

Na samym skraju Układu Słonecznego krąży obiekt, który wygląda jak zlepiony w próżni bałwan. Naukowcy właśnie pokazali, że tę rzeźbę wykonała sama grawitacja, a proces, który za nią stoi, bardziej kojarzy się z rodzeniem gwiazd niż z powstawaniem asteroid. Arrokoth, znany wcześniej jako 2014 MU69, to niewielki obiekt z Pasa Kuipera, czyli rozległego, lodowego pierścienia...

Dwa lodowe olbrzymy spotykają się pozornie na tle tego samego wycinka nieba. Koniunkcja Saturna i Neptuna to wydarzenie, którego szybko się nie powtórzy. Raz na kilka dekad dwie odległe, zimne olbrzymie planety ustawiają się na niebie tak blisko, że z Ziemi wyglądają niemal jak sąsiedzi. W piątek 20 lutego Saturn i Neptun utworzą rzadką koniunkcję...

Tajemniczą górną atmosferę Urana oglądać możemy na zapierających dech w piersiach, nowych zdjęciach wykonanych przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. To jeden z cudów Układu Słonecznego. Jonosfera Urana skąpana jest w zorzach polarnych ukształtowanych przez jej pochyłe pole magnetyczne. Webb po raz pierwszy wykonał zdjęcie zapewniające pionowy widok planety, na którym widzimy to zjawisko w pełnej...

Ten obiekt może być widać gołym okiem w samo południe. Kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi na spotkanie ze Słońcem i za niespełna dwa miesiące rozstrzygnie się jej los. Astronomowie wstrzymali oddech, a miłośnicy nieba już zaznaczają daty w kalendarzach. Nowo odkryta kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca po ekstremalnej orbicie. Scenariusze są dwa:...

Nowe modele klimatyczne pokazują, że życie może istnieć także poza klasyczną strefą zamieszkiwalną. Astronomowie piszą zasady od nowa. Strefa zamieszkiwalna to obszar wokół gwiazdy, w którym na powierzchni planety może utrzymywać się ciekła woda. W Układzie Słonecznym tę złotą strefę rozciąga się mniej więcej od orbity Wenus po okolice Marsa.  Od lat to właśnie takie...

W świecie astronomii rzadko zdarza się odkrycie, które elektryzuje naukowców tak mocno, jak to. Nowa kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca i wszystko wskazuje na to, że należy do legendarnej rodziny obiektów, które w przeszłości stawały się najjaśniejszymi widowiskami na niebie. Pytanie brzmi: czy czeka nas powtórka z historii, czy kosmiczne rozczarowanie? Wszystko...

Kometa 3I/Atlas nie musi być wyjątkowym gościem. Mamy dwie opcje: albo Układ Słoneczny jest gigantycznym gruzowiskiem pełnym 10 bln skał, o których nie mieliśmy pojęcia, albo właśnie odwiedziła nas sonda obcych. Tak przynajmniej twierdzi Avi Loeb, który przeanalizował najnowsze dane z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Avi Loeab, astrofizyk z Harvardu i popularyzator idei, że kometa 3I/Atlas...

Sonda Juno właśnie wprawiła w ekscytację nawet najbardziej sędziwych uczonych. Jowisz po 50 latach okazuje się znacznie bardziej spłaszczony, niż sądziliśmy. Niby patrzymy na ten sam obiekt, ale nagle widzimy go wyraźniej, ostrzej, pełniej. Tak właśnie wygląda historia najnowszych pomiarów Jowisza - planety, którą ludzkość obserwuje od tysięcy lat, a mimo to dopiero teraz zaczyna...

Kometa 3I/Atlas to skarbnica wiedzy, a dane z obserwacji, które cały czas spływają będą teraz analizowane przez naukowców na całym świecie. Pierwsze wyniki tych fascynujących badań już się pojawiają, a nauka kolejny raz pokazuje swoje oszałamiające możliwości. Kiedy w sierpniu 2025 r. teleskop SPHEREx po raz pierwszy skierował swoje instrumenty na kometę 3I/Atlas, obiekt znajdował...

Czy trzy dżety komety 3I/Atlas, rozstawione co 120 stopni, to znak rozpoznawczy technologii? - pyta znany naukowiec. Jedni uwielbiają jego hipotezy o obcych i ich statkach pędzących przez nasze kosmiczne podwórko, inni patrzą na to raczej z politowaniem. Niewątpliwie jednak Avi Loeb, profesor z Harwardu i astrofizyk, sprawił, że więcej osób zainteresowało się astronomią. Jego...

Kometa 3I/Atlas miała sesję fotograficzną Kosmicznym Teleskopem Hubble'a. Nowe zdjęcia są więcej niż ciekawe. Najnowsze obrazy z Komicznego Teleskopu Hubble’a ujawniły istnienie gigantycznego halo, świecącej aury otaczającej jądro komety 3I/Atlas. Ta świetlista otoczka rozciąga się na dystansie ponad 130 tys. km w kierunku Słońca! Aby uzmysłowić sobie skalę tego zjawiska, warto wspomnieć, że to jedna...