Nauka

Roman jest już w kosmosie. Nowy flagowy teleskop NASA będzie mapował miliardy galaktyk i może znaleźć około 100 tys. nowych planet. NASA właśnie wysłała w kosmos swoje kolejne flagowe obserwatorium. Nancy Grace Roman Space Telescope wystartował na szczycie Falcona Heavy i rozpoczął podróż około 1,5 mln km od Ziemi. Ma lustro wielkości lustra Hubble’a, ale...

Tak źle nie było od lat, a wiele wskazuje na to, że to dopiero początek bicia niechlubnych rekordów na Wiśle.  Na stacji Warszawa-Bulwary na Wiśle odnotowano w sobotę nowy rekord niskiego stanu wody: 100 cm. IMGW przestrzega, że widoków na poprawę sytuacji póki co nie ma. "W ciągu najbliższych dni stan wody będzie jeszcze opadać"...

Polacy coraz częściej zwracają butelki i puszki - również te, za które sami nie zapłacili kaucji. Z czysto teoretycznego zagadnienia zaczyna się robić realny temat: jak patrzeć na pozyskane pieniądze za znalezione opakowania?  To pytanie padło całkiem niedawno, kiedy system kaucyjny nabrał już rozpędu. "Mówiąc wprost, gdy ktoś dorabia kilkaset złotych dziennie codziennie przez cały...

Polscy badacze skatalogowali 267 białek decydujących, co komórka usuwa. 93 są już powiązane z dziedzicznymi chorobami. Dosłownie każda nasza komórka przez całą dobę produkuje białka, wykorzystuje je, naprawia i w końcu po prostu cynicznie usuwa. Nie może pozwolić na to, żeby zużyte albo niepotrzebne cząsteczki piętrzyły się bez końca. Ma więc własny system znakowania odpadów...

SpaceX zainwestuje 100 mld dol. w Starbase Louisiana. Powstanie aż 10 stanowisk startowych dla Starshipów i przeogromne zaplecze techniczne. SpaceX przestał już myśleć o Starshipie tylko jak o rakiecie, która od czasu do czasu poleci w kosmos. Firma przygotowuje właśnie infrastrukturę dla świata, w którym takie pojazdy startują tysiące razy w ciągu roku. W Luizjanie...

W masowym grobie pod Wiedniem znaleziono bardzo nietypową koncentrację urazów miednicy. Badacze podejrzewają świadome atakowanie słabiej chronionej strefy. Pod boiskiem piłkarskim w Wiedniu leżały szczątki ludzi, którzy blisko 2000 lat temu zginęli podczas gwałtownego starcia. Dopiero szczegółowe badanie ich kości ujawniło, że obrażenia nie są rozmieszczone przypadkowo. Wyjątkowo często skupiają się wokół miednicy, czyli w...

Teleskop fotografował zupełnie inny fragment Wszechświata. W kadr przypadkiem weszła znana kometa znajdująca się ponad 10 razy dalej od Słońca niż Ziemia. Teleskop nie miał obserwować żadnej komety. Robił kolejne zdjęcia w ramach ogromnego przeglądu nieba, a niewielki punkt po prostu znalazł się przypadkowo w kadrze. Dopiero po latach naukowcy przeszukali publiczne archiwum i zorientowali...

Dzisiejsze oczyszczalnie zużywają energię, żeby pozbyć się azotu. Japończycy chcą odwrócić proces i odzyskiwać go jako surowiec. W typowej oczyszczalni azot ze ścieków ma przede wszystkim zniknąć. Bakterie mozolnie przerabiają jego związki, aż ostatecznie powstaje gazowy azot ulatujący do atmosfery. Japońscy naukowcy uznali, że to trochę jak spalanie pieniędzy. Zmienili więc warunki życia mikroorganizmów tak,...

Polaryzatory terahercowe kosztują tysiące dolarów. Australijczycy wykonali działający odpowiednik z folii aluminiowej w zaledwie 15 sekund. Fizycy potrzebowali elementu optycznego, który kosztowałby tysiące dolarów. Zamiast go zamówić, wzięli kawałek zwykłej folii aluminiowej i po prostu zaczęli strzelać w niego laserem. Po miesiącach dopracowywania parametrów doszli do momentu, w którym wykonanie działającego polaryzatora terahercowego zajmuje około...

Metalowcy naprawdę są gruboskórni? Nowe badania sugerują, że tak - choć nie w sensie metaforycznym, tylko całkiem dosłownie. W serii eksperymentów przeprowadzonych podczas Wacken Open Air 2023 naukowcy z Max Planck Institute sprawdzili, czy intensywne doświadczenie festiwalowe wpływa na to, jak długo człowiek jest w stanie wytrzymać fizyczny dyskomfort. Wyniki są zaskakująco jednoznaczne: metalowcy może...

Trump chce własne West Point, ale dla kosmosu. Co naprawdę oznacza pomysł stworzenia U.S. Space Academy? Próbuję odszyfrować nowy kaprys amerykańskiego prezydenta, co łatwe nie jest. Kiedy Donald Trump mówi, że coś jest „big deal”, to zwykle oznacza to, że zaraz wydarzy się coś głośnego, kontrowersyjnego albo przynajmniej medialnie efektownego. Tym razem padło na kosmos....

Tak wyraźnych zdjęć Betlegezy, ogromnej gwiazdy, która szykuje się do wybuchu, nigdy wcześniej nie widzieliśmy. Betelgeza od lat należy do najbardziej charakterystycznych gwiazd widocznych na nocnym niebie. Ten czerwony nadolbrzym w gwiazdozbiorze Oriona jest tak ogromny, że gdyby znalazł się w miejscu Słońca, jego zewnętrzne warstwy sięgałyby w okolice orbity Jowisza. Teraz astronomowie pokazali jednak...

Norwegowie chcą otoczyć stałym nadzorem podwodną infrastrukturę. Sonar Aegir57 pracuje z boi, drona nawodnego albo instalacji na morzu. Na powierzchni wystarczy niepozorna boja. Kilkadziesiąt centymetrów pod nią pracuje sonar, który bez światła obserwuje wszystko dookoła: nurka, bezzałogowiec, przesuwający się obiekt czy coś zbliżającego się do kabla. Norweski Kongsberg pokazał Aegir SSA, nową rodzinę systemów stworzoną...

Kropla powinna szybko powstać i jeszcze szybciej zniknąć. Naukowcy znaleźli sposób, by oba te procesy pogodzić na jednej powierzchni. Pewnie się tego nie spodziewasz, ale zaparowana szyba i zimna puszka wyjęta z lodówki mają dużo wspólnego z elektrownią, odsalaniem wody i chłodzeniem elektroniki. Wszędzie zachodzi kondensacja, a sposób, w jaki para zamienia się w krople,...

Nie trzeba czekać na trzęsienie ziemi ani odpalać materiałów wybuchowych. Właśnie udowodniono, że do badania podłoża może wystarczyć burza. Grzmot nie kończy swojego życia w chwili, gdy dociera do naszych uszu. Fala ciśnienia uderza również w powierzchnię Ziemi i przekazuje jej część swojej energii. Powstają drgania tak słabe, że człowiek ich nie poczuje, ale dla...

Śmigło fleXer zaprojektowane w Polsce z myślą o motoparalotniach stało się początkiem historii, która dziś sięga znacznie dalej niż sportowe latanie. Mielecka firma Aeroplan rozwija technologie dla dronów wojskowych, a jej konstrukcje wzbudziły zainteresowanie specjalistów NASA pracujących nad przyszłymi pojazdami latającymi na Marsie. Mielec od dziesięcioleci związany jest z przemysłem lotniczym, a wiedza dotycząca projektowania...

Internet kwantowy wcale nie musi kończyć się razem ze światłowodem. Amerykanie przesłali splątane fotony przez 21 km atmosfery i szykują znacznie dłuższy test. Światłowód się kończy, ale foton leci dalej. Naukowcy z Brookhaven National Laboratory i Stony Brook University uruchomili 21-kilometrowe optyczne łącze kwantowe prowadzące przez otwartą atmosferę. Nocą przesłali nim splątane fotony, a całość...

Astronauci nie mają pralki, więc po prostu wyrzucają zużyte ubrania w przestrzeń kosmiczną. Teraz testują pistolet z zimną plazmą, który zabija bakterie bez detergentów. Na ISS nie ma oczywiście pralki. Używane ubrania nie są więc prane, tylko noszone wielokrotnie, a następnie pakowane razem z odpadami. Ostatecznie trafiają do statków transportowych, które po odłączeniu od stacji...

Polska jest krajem zbiórek, więc nic dziwnego, że system kaucyjny szybko wpisał się w taką chęć pomagania innym. Ci, którzy nie chcą oddawać opakowań w butelkomacie, mogą przekazać je na szczytny cel.  Strażacy z OSP Dąbrowa chcą uzbierać 100 tys. butelek i w ten sposób kupić quada dla swojej jednostki - informuje TVP Opole.  Na...

Jeśli ktoś w Polsce przegapił ostatnie zaćmienia, nie oznacza to wcale, że musi czekać dziesiątki lat na kolejną okazję. W ciągu najbliższych miesięcy i lat na polskim niebie pojawi się kilka interesujących zjawisk. Najbliższe zaćmienie Księżyca widoczne w Polsce nastąpi w nocy z 20 na 21 lutego 2027 r. Będzie to jednak zaćmienie półcieniowe, czyli...