Odkrycia naukowe

Uczniowie przez lata mówili, że pod szkołą coś jest. Archeolodzy potwierdzili: to fragment luksusowego domu z czasów cesarstwa. W Rzymie nawet zwykła szkolna plotka może okazać się wiadomością z głębi starożytności. Pod salą gimnastyczną jednego z liceów odkryto świetnie zachowane pozostałości rzymskiej domus, czyli miejskiego domu należącego do zamożnych mieszkańców. Przez lata uczniowie powtarzali, że...

Przez ponad pięćdziesiąt lat astrofizycy zachodzili w głowę, dlaczego supermasywna czarna dziura w centrum naszej galaktyki zachowuje się inaczej niż wszystkie inne. Według żelaznych zasad fizyki, pochłanianiu materii powinien towarzyszyć potężny wiatr. Tymczasem wokół Sagittarius A* panowała zastanawiająca cisza. Naukowcy udowodnili właśnie, że wiatr jednak tam jest. Musieliśmy tylko dowiedzieć się, w jaki sposób na...

Astronomowie natrafili na prawdziwą kopalnię fal grawitacyjnych. Dzięki zastosowaniu niezwykle czułych detektorów zaobserwowali 161 zderzeń czarnych dziur i gwiazd neutronowych. Nowe odkrycie już określa się mianem czarnego złota. Naukowcy właśnie otworzyli jedną z najcenniejszych baz danych współczesnej nauki. Nie chodzi o zdjęcia galaktyk, mapy planet ani katalog nowych gwiazd. Chodzi o coś znacznie trudniejszego do...

Supermasywne czarne dziury od dekad budzą w nas lęk i fascynację, jawiąc się jako ostateczne niszczyciele materii. Te giganty, rezydujące w sercach większości dużych galaktyk, kojarzą się głównie z horyzontem zdarzeń, z którego nic nie może uciec, oraz z brutalnym rozrywaniem gwiazd, które zbytnio się do nich zbliżą. Najnowsze doniesienia ze świata nauki sugerują jednak,...

Kilka lat temu astronomowie odkryli tajemniczy sygnał pochodzący z odległej części Drogi Mlecznej. Było to coś czego nigdy wcześniej nie widziano, a źródlo jego pochodzenia pozostawało nieznane. Teraz udało się wreszcie wyjaśnić tę zagadkę. Przez lata wyglądało to jak jeden z tych kosmicznych przypadków, które bardziej mnożą pytania, niż dają odpowiedzi. Radioteleskopy wykrywały krótkie, powtarzające...

Kolonia ludzi na Marsie będzie musiała być samowystarczalna. Nie da się bez końca dostarczać jedzenia z Ziemi. Naukowcy dowodzą jednak, że jałową i nieprzyjazną glebę Czerwonej Planety będzie można zamienić w pola uprawne. Trzeba będzie wykorzystać do tego grzyby. Film Marsjanin nie kłamał. Marsjański regolit może być glebą, w której wyrosną rośliny uprawne. Nie będzie...

Naukowcy odkryli nowy sposób kontrolowania niezwykłego zjawiska kwantowego, który w przyszłości może umożliwić zasilanie urządzeń elektronicznych bez użycia baterii. Kluczem do nowej technologii jest tak zwany nieliniowy efekt Halla (NLHE). Aby zrozumieć jego wyjątkowość, warto przypomnieć sobie klasyczną fizykę. W tradycyjnym efekcie Halla napięcie elektryczne powstaje prostopadle do płynącego prądu, ale wymaga to obecności silnego...

Pod pokrywą lodową Antarktydy Wschodniej odkryto tajemniczą strukturę. Składa się ona z sieci gigantycznych basenów ukrytych pod lodem, którego grubość w niektórych miejscach przekracza trzy kilometry. Biała plama na mapie świata skrywa tajemnicę, która całkowicie zmienia nasze rozumienie przeszłości Ziemi. Międzynarodowy zespół naukowców, badający niegościnne rejony Antarktydy Wschodniej, dokonał przełomowego odkrycia. Pod lodową skorupą o...

Prawie 50 lat temu zagadkowe trzęsienie ziemi wstrząsnęło wiedzą naukowców na temat funkcjonowania Ziemi. Przez lata uważano, że to błąd, bo na głębokości, na której miało miejsce epicentrum skały raczej płyną, a nie pękają. Teraz udało się wyjaśnić tę tajemnicę. Przez blisko pół wieku naukowcy byli przekonani, że to, co zarejestrowały sejsmografy w Utah, było jedynie...

Człowiek Lodu, znany całemu światu jako Ötzi, od ponad trzech dekad dostarcza naukowcom bezcennych danych o życiu w epoce miedzi. Wydawałoby się, że o ciele odnalezionym w alpejskim lodowcu wiemy już wszystko. Najnowsze badania pokazują jednak zupełnie inny, mikroskopijny wymiar tej historii. Zamarznięte zwłoki kryją w sobie złożony mikrobiom, a Ötzi nie jest wyłącznie martwym...

Naukowcy stworzyli nową globalną mapę pokazującą, gdzie znajdują się niezwykłe skały wulkaniczne zawierające pierwiastki ziem rzadkich. Odkryli oni uderzające powiązanie z najstarszymi i najgrubszymi częściami kontynentów Ziemi. Międzynarodowy zespół, kierowany przez naukowców z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Cambridge, odkrył, że te bogate w pierwiastki ziem rzadkich skały magmowe są silnie związane ze zmianami w...

Wykorzystując najnowocześniejszy system czujników, który śledził ruchy klawiszy fortepianu z prędkością 1000 klatek na sekundę, naukowcy odkryli, że wybitni pianiści subtelnie manipulują klawiszami w sposób, który słuchacze mogą autentycznie usłyszeć, nawet jeśli nigdy wcześniej nie grali na fortepianie. Badanie, w którym udział wzięło Sony, wykracza daleko poza sale koncertowe. Od pokoleń pianiści i nauczyciele muzyki...

Oto historia jak z kryminału. Młode gwiazdy pożerają własne planety, ale zostawiają po sobie ślad, który astronomowie potrafią odczytać miliony lat później. Astronomowie znaleźli jeden z najsilniejszych jak dotąd dowodów na to, że gwiazdy mogą pożerać własne planety. Nowe badanie, opublikowane w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, potwierdza wieloletnie podejrzenia, że młode gwiazdy...

Kometa 3I/Atlas przyleciała z przestrzeni międzygwiezdnej, minęła Słońce i właśnie oddala się od nas na zawsze. Zanim jednak zniknie w ciemności, Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zdążył wykonać coś wyjątkowego. Pobrał jej chemiczny odcisk palca w średniej podczerwieni. Wynik jest zaskakujący. Układ Słoneczny co jakiś czas odwiedzają goście z najdalszych zakątków galaktyki. Obiekty międzygwiezdne, bo o...

Truskawki od producenta odkurzaczy? To nie jest żart, ale efekt wieloletniej pracy inżynierów firmy, która do tej pory kojarzyła się głównie z urządzeniami do sprzątania. Dyson, a konkretnie jego oddział rolniczy Dyson Farming, postanowił przenieść precyzję znaną z elektroniki użytkowej na grunt – dosłownie i w przenośni. W hrabstwie Lincolnshire powstała instalacja, która pokazuje, że...

Badacze natrafili na morski organizm, którego amputowane fragmenty potrafią przetrwać, a wręcz rozwijać się, w surowym środowisku przez lata. To tajemnicze stworzenie nazywali "prawdziwym zombie". W nowym badaniu naukowcy udokumentowali, że amputowana tkanka strzykwy morskiej zachowuje żywotność przez ponad trzy lata. To pierwszy znany przypadek długotrwałego przeżycia i dalszego wzrostu odrzuconej tkanki poza ściśle kontrolowanym,...

Przez ponad trzy dekady fizycy zderzali się ze ścianą, próbując podnieść temperaturę, w której materiały przewodzą prąd bez żadnych strat przy standardowym ciśnieniu. Zespół z Uniwersytetu w Houston dokonał właśnie historycznego wyłomu. Nowy rekord przybliża nas do rewolucji, która całkowicie zmieni sposób, w jaki zasilamy nasze miasta i projektujemy elektronikę. Naukowcy z Uniwersytetu w Houston...

Międzynarodowa Unia Astronomiczna oficjalnie zatwierdziła nowe nazwy dla obiektów krążących w naszym układzie planetarnym. W najnowszych biuletynach WGSBN, organu zajmującego się katalogowaniem i nazewnictwem ciał niebieskich, znalazły się dwa wyraźne polskie akcenty. Jedna z planetoid nosi od teraz imię duchownego z przełomu XVI i XVII wieku, a druga upamiętnia współczesnych popularyzatorów nauki, którzy na co...

Naukowcy uważają, że wypełniony pyłem pierścień tuż za Jowiszem działał jak kosmiczna fabryka planet, produkując wiele generacji wczesnych skał kosmicznych o bardzo zróżnicowanym składzie. Odkrycie to może ostatecznie wyjaśnić pochodzenie kilku tajemniczych typów meteorytów, które przetrwały od narodzin Układu Słonecznego. Ziemia regularnie obrywa odłamkami z przeszłości. Choć większość meteorytów traktujemy jako kosmiczne ciekawostki, dla astronomów...

Ukryta skręcona struktura wewnątrz Drogi Mlecznej może zmienić wiedzę naukowców na temat tego, w jaki sposób utrzymywana jest spójność naszej galaktyki. Od setek lat astronomowie badają nocne niebo, starając się zrozumieć siły kształtujące Wszechświat. Jedną z najważniejszych, a zarazem niewidocznych sił wewnątrz Drogi Mlecznej jest jej pole magnetyczne. Ciche, niewidzialne i rozciągnięte na tysiące lat...