Nowa broń dosłownie usmaży drony. Testują mikrofalową tarczę
Armia USA przetestowała mobilny system mikrofalowy, który neutralizuje drony bez amunicji. System Alecto firmy ThinKom zmieścił się na zwykłej ciężarówce.
Na pace zwykłego pickupa, gdzieś na pustynnym poligonie w Nowym Meksyku, stoi oliwkowozielona antena, która nie strzela, nie wyrzuca pocisków i nie potrzebuje amunicji. Potrzebuje tylko prądu. W zamian generuje impulsy mikrofalowe o mocy rzędu gigawatów – wystarczającej, żeby w ułamku sekundy spalić elektronikę drona w locie. Armia Stanów Zjednoczonych właśnie przetestowała ten system w warunkach zbliżonych do bojowych. Jeśli technologia dojrzeje, może rozwiązać jedno z najbardziej palących zagadnień współczesnego pola walki: jak bronić się przed tanimi dronami, nie wydając na każdą obronę więcej niż kosztuje sam atak.
Antena z satelitów, która stała się bronią na pickupie
System, który armia USA przetestowała podczas ćwiczeń Cross Domain Fires na trzech poligonach jednocześnie (Fort Sill w Oklahomie, White Sands Missile Range w Nowym Meksyku i Yuma Proving Ground w Arizonie) nosi wewnętrzną nazwę Alecto. Jego twórcą jest ThinKom Solutions z Hawthorne w Kalifornii – firma, która przez ponad 20 lat budowała anteny łączności satelitarnej dla samolotów pasażerskich i wojskowych, a w sierpniu 2025 r. ogłosiła wejście na rynek broni mikrofalowej.
Serce całego systemu to opatentowana architektura antenowa VICTS (Variable Inclination Continuous Transverse Stub), czyli mechanicznie sterowana antena fazowa, która łączy zwinność typową dla anten elektronicznie skanowanych z możliwością przenoszenia ekstremalnie wysokich mocy. To duża przewaga nad konwencjonalnymi antenami fazowymi, które przy mocach rzędu gigawatów generują ogromne ilości ciepła i wymagają kolosalnych systemów chłodzenia. VICTS radzi sobie z tym problemem dzięki mechanicznemu sterowaniu wiązką, co przekłada się na mniejsze wymagania termiczne i energetyczne przy zachowaniu precyzji celowania.
To właśnie te mikrofale smażą drona
Zagłuszanie (jamming) polega na emitowaniu sygnału radiowego, który zakłóca łączność drona z operatorem lub interferuje z sygnałem GPS. W efekcie dron traci kontrolę, nie wie, gdzie jest, i albo zawraca, albo ląduje, albo leci dalej po wcześniej zaprogramowanej trasie. Problemem jest to, że nowoczesne drony coraz częściej latają autonomicznie, korzystając z nawigacji inercyjnej, wizyjnej lub z wcześniej wgranej mapy terenu. Zagłuszanie ich po prostu nie zatrzyma.
Broń mikrofalowa HPM działa zupełnie inaczej. Emituje krótkie, niezwykle intensywne impulsy energii elektromagnetycznej, które wnikają do wnętrza drona przez anteny, okablowanie, czujniki, szczeliny w obudowie i każdy inny punkt, przez który może się przedostać fala elektromagnetyczna. Energia indukuje w obwodach drona skoki napięcia i prądów, które uszkadzają lub niszczą kontroler lotu, odbiornik GPS, łącze danych, regulatory mocy, sterowniki silników i elektronikę ładunku bojowego. W efekcie dron nie traci łączności. Traci zwyczajnie zdolność do lotu. Platforma przestaje funkcjonować fizycznie, nawet jeśli nie została trafiona pociskiem.
Radar, który widzi drona wielkości piłki nożnej na dystansie kilometrów
Każda broń tak naprawdę jest skuteczna tylko wtedy, gdy wie, w co celować. Właśnie dlatego drugą połową systemu Alecto jest radar EchoShield firmy Echodyne – softwareowo definiowany, kognitywny radar 4D w paśmie Ku (15,7-16,6 GHz), wyposażony w odpowiednik ponad 500 modułów nadawczo-odbiorczych i zdolny do jednoczesnego śledzenia około tysiąca obiektów.
Specyfikacje publiczne mówią o zasięgu wykrywania od 2,7 do 11,4 km (w zależności od wielkości drona) z dokładnością śledzenia 0,5 stopnia w azymucie i elewacji. Radar dostarcza dane śledzenia z częstotliwością 10 Hz, a wbudowane modele sztucznej inteligencji klasyfikują obiekty w czasie rzeczywistym, odróżniając drona wielowirnikowego od ptaka, drona skrzydłowego od śmigłowca, zmniejszając liczbę fałszywych alarmów i pomagając operatorowi priorytetyzować zagrożenia.
Pojedynczy radar EchoShield pokrywa sektor 130 stopni w azymucie i 90 stopni w elewacji. Kilka radarów na jednej platformie lub w konfiguracji sieciowej może zapewnić pełne pokrycie hemisferyczne (360 stopni) z możliwością pracy w ruchu. To oznacza, że jadący pickupem system może nieprzerwanie obserwować niebo dookoła siebie i naprowadzać wiązkę mikrofalową na najbardziej niebezpieczny cel.
Tej warstwy brakowało armii USA
Armia USA buduje dziś wielowarstwowy model obrony przed dronami, w którym żadna pojedyncza broń nie jest wystarczająca. Broń kinetyczna (karabiny maszynowe, automatyczne armaty 30 mm z amunicją odłamkową, rakiety) pozostaje niezbędna, ale napotyka problem wyczerpywania się magazynu i kosztów. Lasery, jak system DE-SHORAD na podwoziu Stryker, oferują precyzję i niski koszt strzału, ale wymagają czasu ekspozycji na cel, są wrażliwe na warunki pogodowe (mgła, deszcz, pył), a ich skuteczność zależy od właściwości powierzchni celu.
Mikrofale uzupełniają tę mozaikę w sposób, jakiego nie zapewnia żaden inny efektor. HPM może oddziaływać na wiele celów jednocześnie, bo wiązka ma pewną szerokość i może objąć kilka blisko lecących dronów naraz. Działa niezależnie od pogody. Nie wymaga utrzymywania wiązki na celu przez sekundy i nie zużywa amunicji. Dopóki system ma prąd i radzi sobie z odprowadzaniem ciepła, może strzelać w nieskończoność.
Przeczytaj także:
Entuzjazm nie powinien jednak przesłaniać nam ograniczeń. Skuteczność HPM zależy od zasięgu, linii widzenia, orientacji celu (jak elektronika drona jest osłonięta), stopnia zabezpieczenia elektroniki drona przed impulsami elektromagnetycznymi (niektóre konstrukcje są bardziej odporne niż inne) i od bezpieczeństwa własnych systemów. Impuls mikrofalowy o mocy gigawatów nie jest selektywny: może zakłócić lub uszkodzić własne radia, czujniki, systemy nawigacyjne i drony sojusznicze, jeśli znajdą się w strefie rażenia.
*Grafika wprowadzająca: armyrecognition.com, Canva Pro
