Odkrycia naukowe

W województwie lubelskim odnaleziono szczątki walenia sprzed około 38 mln lat. Nie był to gigant znany z filmów przyrodniczych, lecz zwierzę wielkości dzisiejszego delfina. Mimo skromnych rozmiarów ma ogromne znaczenie, bo to pierwsze znalezisko eoceńskiego walenia z terenu Polski. Do tej pory takie skamieniałości znano w naszej części Europy przede wszystkim z Ukrainy i Niemiec....

Naukowcy wynaleźli nową, potężną cząsteczkę magazynującą energię słoneczną, która zatrzymuje światło słoneczne niczym akumulator i uwalnia je później w postaci ciepła.  Słońce daje nam więcej energii, niż potrafimy sensownie wykorzystać. Problem zaczyna się wtedy, gdy zachodzi. Panele fotowoltaiczne przestają produkować prąd, dom nadal trzeba ogrzać, wodę nadal trzeba podgrzać, a energia z południa nie czeka...

Tajemniczy krater Hapcheon w Korei Południowej może okazać się czymś więcej niż pamiątką po kosmicznej katastrofie. Miejsce może kryć wskazówki dotyczące jednego z największych punktów zwrotnych w historii Ziemi - wzrostu zawartości tlenu.  Koreański Instytut Geologii i Zasobów Mineralnych (KIGAM) opublikował właśnie wyniki badań, które nieoczekiwanie połączyły ze sobą kosmiczne uderzenia, pradawne mikroorganizmy i pytanie...

Przez setki lat wyglądało to jak osobliwy zapis w starym dzienniku. Japoński poeta i dworzanin Fujiwara no Teika opisał przerażające czerwone światła widoczne na północnym niebie. Dla ludzi żyjących w średniowieczu musiał to być widok niepokojący, niebo wyglądało tak, jakby daleko na horyzoncie płonęły góry. Dziś naukowcy czytają takie relacje zupełnie inaczej. Nie jako literacką...

Naukowcy przeprowadzili zdumiewający eksperyment kwantowy, który brzmi wręcz nieprawdopodobnie. Wykazali, że maleńkie cząsteczki metalu, zbudowane z tysięcy atomów, mogą istnieć w wielu miejscach jednocześnie. Fizycy udowodnili, że nawet maleńkie kawałki metalu mogą zachowywać się zgodnie z dziwnymi zasadami mechaniki kwantowej, istniejąc w stanach rozproszonych w wielu miejscach jednocześnie. W niezywkłym badaniu, którego wyniki opublikowano w...

Ziemia przemieszcza się przez obłok starożytnych gwiezdnych szczątków, pozostawiony przez dawno eksplodującą gwiazdę. Dowody na to znaleziono podczas badań lodu antarktycznego, który uformował się dziesiątki tysięcy lat temu. Naukowcy wykryli w nim ślady żelaza-60, rzadkiej radioaktywnej formy żelaza powstającej podczas eksplozji supernowych.  Ziemia po cichu zbiera radioaktywne odłamki z dawnej eksplozji gwiezdnej, a nasz Układ...

Czas wydaje się najpewniejszym elementem naszej rzeczywistości, ale fizycy właśnie pokazali, że nawet on może mieć fundamentalną granicę dokładności. Nowe badania sugerują, że w głębi mechaniki kwantowej, grawitacji i samego upływu czasu może kryć się związek, którego dopiero zaczynamy szukać. Mechanika kwantowa słynie z dziwnych i często sprzecznych z intuicją idei. W bardzo małych skalach...

Przez lata poszukiwanie życia poza Ziemią przypominało polowanie na pojedyncze ślady: aminokwasy, związki organiczne, metan, nietypowe proporcje izotopów. Prawdziwa wskazówka może być znacznie subtelniejsza. Życie może zdradzać się nie tylko tym, jakie cząsteczki produkuje, ale tym, jak są one między sobą uporządkowane. Od dziesięcioleci poszukiwania życia poza Ziemią krążą wokół kluczowego pytania: jakich cząsteczek naukowcy...

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zaprezentował właśnie najdokładniejszą w historii mapę ukrytej sieci kosmicznej Wszechświata, sięgającą niemal początków czasu.Astronomowie, korzystając z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba NASA, stworzyli najdokładniejszą mapę kosmicznej sieci, ogromnej struktury łączącej galaktyki w całym wszechświecie. Zespół kierowany przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside prześledził historię tej rozległej sieci aż do czasów, gdy...

Kometa 3I/Atlas powstała w zimnym, odizolowanym zakątku Drogi Mlecznej, który jeszcze nie utworzył własnego układu słonecznego. Najnowsze badania ujawniają też, że jej skład nie przypomina niczego, co do tej pory zaobserwowaliśmy w innych układach planetarnych i kometach. Kometa 3I/Atlas przeleciała przez naszą część kosmosu i już ucieka w stronę międzygwiezdnej pustki. Nie była niestety efektownym...

Najcięższe czarne dziury wykrywane dziś przez obserwatoria fal grawitacyjnych najpewniej nie powstały w prosty sposób, po śmierci pojedynczej gwiazdy. Nowe badanie sugeruje coś znacznie ciekawszego. Te obiekty są kosmicznymi składakami, które rosły etapami, po kolejnych zderzeniach w zatłoczonych gromadach gwiazd. To ważna zmiana w myśleniu o czarnych dziurach. Przez lata wyobrażaliśmy sobie, że wiele z...

Wewnątrz naszej Drogi Mlecznej odnaleziono resztki starożytnej galaktyki Loki. Wygląda na to, że została ona dosłownie pożarta przez naszą własną, a ślady tej kosmicznej katastrofy znajdują się stosunkowo blisko Ziemi. Wszechświat po raz kolejny udowadnia, że najciekawsze tajemnice kryją się tuż pod naszym nosem. Grupa astronomów wzięła pod lupę jedne z najstarszych gwiazd znajdujących się...

Czy futro kota stepowego może pomóc ograniczyć rachunki za ogrzewanie, a sierść niedźwiedzia polarnego zainspirować nową generację materiałów dla wojska? Badacze z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie dowodzą, że to już się dzieje. Zespół kierowany przez Urszulę Stachewicz odtwarza w laboratorium nanostruktury znane z natury, tworząc lekkie, wydajne i energooszczędne materiały przyszłości. Matka natura miała miliony...

Największa astrofizyczna zagadka z początków misji teleskopu Webba została właśnie rozwiązana dzięki danym, które od ponad dekady leżały zapomniane na serwerach NASA. Odkąd Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) rozpoczął swoje epokowe obserwacje, astronomowie nie mogli spać spokojnie przez jeden fascynujący fenomen. W najdalszych zakątkach wczesnego wszechświata zaczęli masowo odkrywać tajemnicze małe czerwone kropki. Przez lata...

Określenie, gdzie kończy się Droga Mleczna, zawsze stanowiło wyzwanie. Jej dysk nie znika gwałtownie w pewnym miejscu, a stopniowo zanika w przestrzeni kosmicznej. Teraz, po raz pierwszy, międzynarodowy zespół astronomów precyzyjnie określił granicę dysku naszej galaktyki. Naukowcy odkryli prawdziwą granicę obszaru gwiazdotwórczego Drogi Mleczne. Znaleźli charakterystyczny wzór w kształcie litery U, pokazujący, że proces formowania...

W Jaskini Stajnia na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej dokonano niezwykłego odkrycia zębów neandertalczyków. Międzynarodowy zespół naukowców odczytał ukrytą w prastarych szczątkach historię, która rzuca zupełnie nowe światło na wędrówki naszych wymarłych krewnych. To, co znaleźli badacze ze znaczącym udziałem ekspertów z Uniwersytetu Wrocławskiego, udowadnia, że ziemie dzisiejszej Polski były tętniącym życiem, prehistorycznym węzłem komunikacyjnym. Wyniki najnowszych badań,...

Dzięki przełomowemu badaniu jaja z embrionem lystrozaura, ostatecznie poznaliśmy niezwykły sekret ewolucyjnego sukcesu naszych praprzodków. Nowe odkrycie rzuca światło na jedną z największych tajemnic w dziejach Ziemi i rozwiązuje zagadkę naukową sprzed dziesięcioleci. Wyobraźcie sobie świat, w którym temperatury biją absolutne rekordy, a przedłużające się susze zamieniają planetę w wypalone piekło. Dokładnie tak wyglądała Ziemia...

Najnowsze badania komety 3I/Atlas ujawniają fascynujący proces. Ten kosmiczny wędrowiec dosłownie zmienia się na naszych oczach, zdradzając sekrety narodzin obcych światów. Astronomowie mają niezwykle rzadko okazję zajrzeć w przeszłość innych układów planetarnych. Kometa 3I/Atlas to dopiero trzeci zarejestrowany obiekt, który narodził się przy innej gwieździe, a teraz z ogromną prędkością przecina nasz Układ Słoneczny. Taka...

Kosmiczne skały skrywają wiele fascynujących tajemnic, ale tego badacze zupełnie się nie spodziewali. Analizując fragmenty marsjańskich meteorytów wypożyczonych z renomowanego ośrodka NASA, europejscy naukowcy dokonali odkrycia, które na pierwszy rzut oka brzmi jak ponury żart. Na powierzchni próbek z Czerwonej Planety zidentyfikowano bowiem tusz ze zwykłych długopisów. Analiza materii pozaziemskiej to sterylne pomieszczenia, naukowców w...

Gdzie przebiega granica między gwiazdami a najmasywniejszymi planetami? Problem ten od dawna spędzał sen z powiek astronomom. Najnowsze obserwacje przeprowadzone za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba w końcu rzucają światło na ten fascynujący problem. Badacze wzięli pod lupę obiekt 29 Cygni b, giganta wielokrotnie masywniejszego od Jowisza, i dokonali odkrycia, które zmienia nasze postrzeganie narodzin...