Droga Mleczna

Kilka lat temu astronomowie odkryli tajemniczy sygnał pochodzący z odległej części Drogi Mlecznej. Było to coś czego nigdy wcześniej nie widziano, a źródlo jego pochodzenia pozostawało nieznane. Teraz udało się wreszcie wyjaśnić tę zagadkę. Przez lata wyglądało to jak jeden z tych kosmicznych przypadków, które bardziej mnożą pytania, niż dają odpowiedzi. Radioteleskopy wykrywały krótkie, powtarzające...

Ukryta skręcona struktura wewnątrz Drogi Mlecznej może zmienić wiedzę naukowców na temat tego, w jaki sposób utrzymywana jest spójność naszej galaktyki. Od setek lat astronomowie badają nocne niebo, starając się zrozumieć siły kształtujące Wszechświat. Jedną z najważniejszych, a zarazem niewidocznych sił wewnątrz Drogi Mlecznej jest jej pole magnetyczne. Ciche, niewidzialne i rozciągnięte na tysiące lat...

Kometa 3I/Atlas powstała w zimnym, odizolowanym zakątku Drogi Mlecznej, który jeszcze nie utworzył własnego układu słonecznego. Najnowsze badania ujawniają też, że jej skład nie przypomina niczego, co do tej pory zaobserwowaliśmy w innych układach planetarnych i kometach. Kometa 3I/Atlas przeleciała przez naszą część kosmosu i już ucieka w stronę międzygwiezdnej pustki. Nie była niestety efektownym...

Wewnątrz naszej Drogi Mlecznej odnaleziono resztki starożytnej galaktyki Loki. Wygląda na to, że została ona dosłownie pożarta przez naszą własną, a ślady tej kosmicznej katastrofy znajdują się stosunkowo blisko Ziemi. Wszechświat po raz kolejny udowadnia, że najciekawsze tajemnice kryją się tuż pod naszym nosem. Grupa astronomów wzięła pod lupę jedne z najstarszych gwiazd znajdujących się...

Zapomnijcie o ekspansji, czas na galaktyczną stagnację. Astronomowie odkryli, że peryferia Drogi Mlecznej stały się sterylne. Nasza galaktyka ma co najmniej 100 tys. lat świetlnych średnicy, ale nowe gwiazdy rodzą się tylko w obrębie 40 tys. lat świetlnych od centrum. Za tą granicą narodziny gwiazd praktycznie ustają, a te, które tam widzimy, przybyły skądinąd. Międzynarodowy...

Określenie, gdzie kończy się Droga Mleczna, zawsze stanowiło wyzwanie. Jej dysk nie znika gwałtownie w pewnym miejscu, a stopniowo zanika w przestrzeni kosmicznej. Teraz, po raz pierwszy, międzynarodowy zespół astronomów precyzyjnie określił granicę dysku naszej galaktyki. Naukowcy odkryli prawdziwą granicę obszaru gwiazdotwórczego Drogi Mleczne. Znaleźli charakterystyczny wzór w kształcie litery U, pokazujący, że proces formowania...

Astronomowie odkryli, że galaktyki karłowate nie rodzą się z gotowym kształtem, lecz ewoluują ku jednej wspólnej formie. Za tym procesem stoją niewidzialne grudki ciemnej materii. Galaktyki karłowate sferoidalne od lat stawiały astronomom pytanie, na które nie potrafili odpowiedzieć. Dlaczego ich wnętrza wyglądają zupełnie inaczej, niż przewidują modele ciemnej materii? Nowe badanie dwóch astronomów z Uniwersytetu...

To nie po prostu bardzo stara gwiazda. Jej skład może mówić o tym, jak rodziły się pierwsze małomasywne gwiazdy po narodzinach Wszechświata. Grupa studentów z Uniwersytetu w Chicago pracując na danych z przeglądu Sloan Digital Sky Survey namierzyła gwiazdę tak ubogą w cięższe pierwiastki, że astronomowie uznali ją za najbardziej pierwotną z dotąd poznanych. Wszystko...

Kometa 3I/Atlas może mieć nawet od 10 do 12 mld lat. Jest tak stara, że układ, z którego pochodzi, już nie istnieje. Gdy w 2025 r. po raz pierwszy wyłowiono ten obiekt z mroków kosmosu, naukowcy natychmiast zorientowali się, że mają do czynienia z czymś wyjątkowym. Kometa 3I/Atlas wpadła do Układu Słonecznego z oszałamiającą prędkością...

Droga Mleczna zachowała ślady dawnych rozerwań gromad gwiazd. Nowe badanie pokazuje, że takich kosmicznych blizn może być znacznie więcej. Droga Mleczna nie jest gładką, spokojną spiralą, jak często pokazują ją wizualizacje. Jest pełna starych śladów po kosmicznym rozrywaniu mniejszych układów gwiazd. Astronomowie z Uniwersytetu Michigan właśnie dorzucili do tej historii potężny, nowy rozdział. Znaleźli 87...

Słońce mogło spędzić swoje dzieciństwo znacznie bliżej środka Drogi Mlecznej, a potem wraz z ogromną falą podobnych gwiazd przenieść się dalej na galaktyczne obrzeża. Taki obraz wyłania się z dwóch nowych prac zespołów kierowanych przez Daisuke Taniguchiego i Takuji Tsujimoto, które wykorzystały dane z europejskiej misji Gaia do zbadania tysięcy tzw. słonecznych bliźniaków. Wynik jest...

Astronomowie uchwycili tajemniczy i niezwykły region naszej Drogi Mlecznej na nowym, zachwycającym zdjęciu, ukazując złożoną sieć włókien gazu kosmicznego z niespotykaną dotąd szczegółowością. Ten bogaty zbiór danych, uzyskany za pomocą Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) pozwoli astronomom zbadać życie gwiazd w najbardziej ekstremalnym regionie naszej galaktyki, tuż obok supermasywnej czarnej dziury w jej centrum. To...

Tajemniczy rozbłysk spoza jądra galaktyki trwał tylko miesiąc, ale może sporo namieszać. Analizy wskazują na rzadką czarną dziurę pośredniej masy, która właśnie pożera gwiazdę. Astronomowie złapali kosmiczną zbrodnię niemal na gorącym uczynku. W odległej o 1,5 mld lat świetlnych galaktyce rozbłysło światło gwiazdy, która wpadła w śmiertelne objęcia czarnej dziury. Już samo takie zdarzenie to...

Szukali obcych cywilizacji, ale odkryli coś zupełnie niezwykłego. Astronomowie z Uniwersytetu Columbia oraz programu Breakthrough Listen natrafili na ślad obiektu, którego poszukiwano od dekad. W bezpośrednim sąsiedztwie supermasywnej czarnej dziury w centrum naszej galaktyki namierzono potencjalny pulsar milisekundowy. Jeśli odkrycie się potwierdzi, czeka nas ostateczny test teorii względności Alberta Einsteina. Centrum Drogi Mlecznej to jedno...

Myśleliśmy, że wiemy, co drzemie w sercu naszej galaktyki. Tymczasem astronomowie zrzucili właśnie bombę: to wcale nie musi być czarna dziura. Podręczniki do astronomii mogą wymagać pilnej aktualizacji. Od lat żyjemy w przekonaniu, że grawitacyjnym sercem naszej galaktyki jest supermasywna czarna dziura o nazwie Sagittarius A*. Tymczasem międzynarodowy zespół naukowców rzucił właśnie wyzwanie tej teorii....

Czarne dziury kojarzą się z czymś odległym i abstrakcyjnym, ale wpływają na działanie GPS w twoim telefonie. Także kształt galaktyk i historię całego kosmosu. Jak w ogóle mogły powstać pierwsze supermasywne czarne dziury, kiedy Wszechświat dopiero się rodził? Na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos nie mówi się tylko o inflacji, sztucznej inteligencji i polityce. W...

Gigantyczną, tajemniczą strukturę z czystego żelaza odkryto w samym centrum mgławicy Mgławicy Pierścień. Jej masa jest równa masie Marsa. Naukowcy nie wiedzą jeszcze z czym dokładnie mają do czynienia. Mgławica Pierścień, znana również jako M57, to jeden z najbardziej ikonicznych obiektów na nocnym niebie. Od lat zachwyca amatorów astronomii i profesjonalistów swoimi barwami oraz niemal...

Superkomputer Fugaku i głębokie uczenie pozwoliły zasymulować 300 miliardów cząstek. To pierwsza w historii symulacja Drogi Mlecznej gwiazda po gwieździe. To największa i najdokładniejsza cyfrowa symulacja naszej galaktyki, jaką kiedykolwiek stworzono. Japońscy naukowcy użyli algorytmów, by przełamać barierę, która przez dekady spowalniała postępy w astrofizyce. Dzięki nowemu podejściu, eksplozje supernowych przestały być problemem, a Droga...

Czarne dziury mogą wydmuchiwać gorący gaz. Teraz wykryto taki wiatr w centrum naszej galaktyki. Po dekadach bezowocnych poszukiwań naukowcy w końcu znaleźli ślady niewidzialnego, ale potężnego zjawiska: wiatru wydobywającego się wprost z serca naszej galaktyki. Przez ostatnie lata czarnej dziurze Sagittarius A*, wokół której krąży cały nasz Układ Słoneczny, udało się ukrywać swoją aktywność. Teraz...

Nasza galaktyka, Droga Mleczna, nigdy nie stoi w miejscu, ale bez prezerwy obraca się i kołysze. Jednak teraz dane z teleskopu kosmicznego Gaia Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA ujawniają, że nasza galaktyka również ma gigantyczną falę rozchodzącą się od jej centrum i przetaczającą się przez skupiska gwiazd. Misją sondy Gaia było przede wszystkim sporządzenie najdokładniejszej trójwymiarowej...