Nauka

Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii 2026 otrzymali naukowcy Henri Kagan i Kenso Soai. Komitet nagrodził ich za rozwiązanie zagadki asymetrycznych cząsteczek będących lustrzanym odbiciem. Ich praca przełoży się m.in. na nowe leki i materiały. Wyglądają niemal identycznie, mają te same atomy i wiązania, a mimo to mogą działać zupełnie inaczej. Henri B. Kagan i Kenso...

Bezprzewodowe zasilanie ma przestać niebawem oznaczać tylko ładowanie baterii. Nowa koncepcja pozwala zmieniać przesłaną energię bezpośrednio w światło, ciepło i ruch. Dzisiejsze bezprzewodowe ładowanie kończy się zazwyczaj na baterii. Naukowcy chcą pójść znacznie dalej i stworzyć sieć, która dostarczy energię urządzeniu w takiej postaci, jakiej w danej chwili potrzebuje. Lampa mogłaby więc dostać światło bez...

OpenAI odsłania najnowszych efekty swoich prac nad sztuczną inteligencją dla matematyków. Firma właśnie opublikowała setki opracowań, w których AI rozwiązuje lub rozwija problemy matematyczne badane od lat. Firma Sama Altmana poinformowała na swoim blogu o publikacji garści matematycznych osiągnięć badawczych dokonanych przez AI. Nowo opublikowane materiały obejmują 722 manuskrypty pogrupowane w 372 rodziny wyników, czyli...

Układ Słoneczny jest skazany na zagładę, a za jego koniec będzie odpowiadać nasze własne Słońce. Nowe badanie nie daje większej nadziei. Za około 5 mld lat Słońce zacznie umierać. Przez długi czas astronomowie zakładali, że jego śmierć będzie oznaczała przede wszystkim koniec Ziemi i pozostałych planet znajdujących się blisko gwiazdy. Jowisz, Saturn, Uran i Neptun...

Nagrodę Nobla z fizyki w 2026 r. otrzymał Francis Halzen z University of Wisconsin–Madison w USA. 82-letni, belgijsko-amerykański fizyk cząstek elementarnych, został wyróżniony za pracę nad stworzeniem obserwatorium, które będzie wykrywać niektóre z najbardziej nieuchwytnych cząstek we wszechświecie, neutrina wysokoenergetyczne, oraz za ustalenie, w jaki sposób powstają. Królewska Szwedzka Akademia Nauk przyznała Halzenowi nagrodę za...

Oto fascynująca historia jak z prawdziwego kryminału. Mamy tu i śmierć i śledztwo, jednak bohaterami są nie ludzie, ale gwiazda i planeta. I to nie byle jaka, ale planeta drugiej generacji. Sensacja w świecie astronomii. Pierwszy raz odkryliśmy planetę drugiej generacji. Planety drugiej generacji (często nazywane planetami-feniksami) to egzoplanety, które powstają z materiału odrzuconego przez...

O fakty można się wręcz potknąć, ale najlepszą odpowiedzią wcale nie jest ta najprostsza - susza to według opinii niektórych efekt kombinacji z pogodą. "Bieszczadzkie Morze" odsłania dno, jak donosi portal esanok.pl. Lokalny serwis opisuje, że jezioro Solińskie "wyraźnie zmieniło swój wygląd". Jak możemy przeczytać, w rejonie Wołkowyi "różnica jest wręcz uderzająca", bo "zamiast tafli...

Drakonidy 2026 to niespodzianka, jaką przyszykowało do nas niebo w październiku. Jesienią nocne niebo zaczyna robić się naprawdę ciekawe. Już za kilka dni nad Polską pojawi się rój meteorów, który potrafi zachować się zupełnie nieprzewidywalnie. Drakonidy osiągną maksimum w nocy z 8 na 9 października 2026 r., a tym razem warunki do obserwacji będą wyjątkowo...

Badania zaczęły się od obserwacji glonów, a doprowadziły do możliwości sterowania neuronami w żywym mózgu. Twórcy optogenetyki otrzymali Nagrodę Nobla 2026. Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za odkrycia, dzięki którym światło stało się niezwykle precyzyjnym narzędziem do badania mózgu. Opracowana na ich fundamentach optogenetyka pozwala...

Nie tylko dyskonty i sklepy spożywcze stają się częścią systemu kaucyjnego - butelki i puszki oddasz także w dużej sieci z elektroniką. Jak poinformowała firma Kaucja.pl - Krajowy System Kaucyjny, sieć Media Expert dołączyła do systemu kaucyjnego. Operator zwraca uwagę, że dzięki temu zwiększa się dostępność automatów, bowiem "kolejne punkty zwrotu to większa wygoda dla...

Na otwarcie trzeba było długo czekać, emocji nie brakowało, ale już jest - dwa brzegi zostały połączone i przejście z jednej strony Wisły na drugą jest wygodniejsze. W niedzielny wieczór otwarto kładkę, która łączy Bulwar Inflancki po stronie Kazimierza z Bulwarem Wołyńskim po stronie Ludwinowa. Konstrukcja ma ok. 130 m długości i 13,60 m szerokości....

W tej grze nie wystarczy liczyć ruchów. Trzeba blefować i zgadywać zamiary rywala. Nowa AI robi to lepiej od najlepszych ludzi. Komputer już od bardzo dawna potrafi ograć człowieka w szachy, ale tam wszystkie figury leżą na stole. W Stratego przeciwnik ukrywa tożsamość swoich pionów, więc dobra gra wymaga nie tylko planowania, lecz także wyciągania...

Astronauci po misjach trwających ponad 90 dni częściej doznawali złamań biodra. Problem może ujawniać się dopiero długo po powrocie. Astronauta wraca na Ziemię, przechodzi rehabilitację, odzyskuje siłę i po pewnym czasie znów funkcjonuje normalnie. Tyle że jego kości mogą pamiętać pobyt w mikrograwitacji znacznie dłużej niż mięśnie czy błędnik. Nowa analiza danych amerykańskich astronautów pokazuje,...

Szwajcarskie lodowce mają za sobą drugi najgorszy rok w historii pomiarów. W ciągu pięciu lat straciły niemal jedną piątą lodu. 2,2 bln litrów wody – tyle od lipca do września wypłynęło z topniejących lodowców Szwajcarii. To ilość ponad czterokrotnie większa od rocznego zużycia wody pitnej przez wszystkie szwajcarskie gospodarstwa domowe. Na pierwszy rzut oka można...

Astronomowie przeanalizowali ponad sto lat obserwacji 70 Ophiuchi. Okazuje się, że sygnał przypominający obecność planet pochodził od samych gwiazd. Pierwszej planety szukano tam jeszcze zanim ktokolwiek wiedział, czy planety poza Układem Słonecznym w ogóle istnieją. 70 Ophiuchi od 1855 r. regularnie podsuwał astronomom powody do sporych podejrzeń. Teraz naukowcy przeanalizowali ponad sto lat obserwacji i...

NASA wyznaczyła nowe okno startowe Starlinera. Kapsuła poleci na ISS w grudniu 2026 lub styczniu 2027 r. Tym razem jednak jeszcze bez ludzi. Boeing wreszcie dostał konkretną odpowiedź na pytanie, co dalej ze Starlinerem. Kapsuła ma ponownie polecieć na Międzynarodową Stację Kosmiczną już w grudniu 2026 r. lub styczniu 2027 r. Na pokładzie nie będzie...

Urząd kupuje wodę, płaci kaucję, a butelka ląduje w koszu. Tak niepozorna sytuacja może wejść na grunt dyscypliny finansów publicznych. Pracownik urzędu wypija wodę i wyrzuca butelkę, uczeń dostaje napój na szkolnej wycieczce i zabiera puste opakowanie do domu, na festynie organizowanym przez gminę setki puszek rozpływają się między uczestnikami. Dla zwykłego klienta oznacza to...

Heisenberg twierdził, że reaktorowi III Rzeszy zabrakło naprawdę niewiele. Współczesne symulacje pokazują zupełnie inny obraz. Przez dziesięciolecia prężnie żyła opowieść, że pod koniec wojny niemieccy fizycy byli już bardzo blisko uruchomienia reaktora jądrowego. Sam Werner Heisenberg przekonywał po wojnie, że zabrakło im właściwie tylko trochę uranu. Nowe obliczenia pokazują zupełnie inny obraz. B8, ostatni i...

To tani i modułowy filtr, który zatrzymuje mikroplastik znajdujący się w wodzie. Najlepsza konfiguracja zatrzymała 90 proc. tego rodzaju zanieczyszczeń. Okazuje się, że nie potrzeba skomplikowanej membrany ani gigantycznej instalacji. Naukowcy związani z University of Waterloo w Kanadzie zbudowali filtr złożony z niewielkich dysków wydrukowanych w 3D. Gdy ułożyli ich 20 jeden na drugim, konstrukcja...

NASA stworzyła nowy materiał dla przyszłych baz na Księżycu i Marsie. To plastik produkowany przez bakterie. Naukowcy z NASA Glenn Research Center w Cleveland opracowali nowy materiał kompozytowy, który może być produkowany z wykorzystaniem tworzywa wytwarzanego biologicznie oraz materiału przypominającego pył z Księżyca lub Marsa. To może być jeden z tych pomysłów, które na pierwszy...