Wojsko będzie widzieć przez chmury. Ludzkie oko zobaczy tylko szum, a ten system czołg

Polskie satelity wojskowe potrafią obserwować Ziemię nawet nocą i przy pełnym zachmurzeniu. Tyle że obraz z radaru nie przypomina fotografii, którą można po prostu powiększyć i zobaczyć na niej czołg. Żeby wyciągnąć z niego użyteczne informacje, potrzeba czasu i doświadczonego analityka. Krakowski SATIM ma ten proces przyspieszyć za pomocą sztucznej inteligencji.

Spółka podpisała z resortem obrony umowę na oprogramowanie do automatycznej analizy zobrazowań SAR. Jej wartość to ponad 15 mln zł, a rozwiązanie ma wspierać program MikroSAR, czyli własne satelitarne rozpoznanie polskiego wojska.

W maju polska armia odebrała system MikroSAR oparty na czterech satelitach radarowych ICEYE. To zupełnie inny sposób obserwowania powierzchni Ziemi niż w zwykłych satelitach optycznych. Zamiast korzystać ze światła słonecznego, radar wysyła fale mikrofalowe i rejestruje ich odbicia od terenu.

Dzięki temu może prowadzić obserwacje po zmroku i przez zachmurzenie, które skutecznie zasłania widok aparatom fotograficznym. Tak powstają zobrazowania pozwalające dostrzegać m.in. pojazdy, okręty i infrastrukturę. Na jednym z obrazów ICEYE dało się zobaczyć rosyjską bazę okrętów podwodnych.

Sęk w tym, że obraz radarowy to nie zdjęcie z Google Maps. Różne obiekty odbijają fale w odmienny sposób, a ich rozpoznanie wymaga interpretacji charakterystycznych kształtów, jasnych punktów i cieni radarowych. Im więcej satelitów i zobrazowań, tym trudniej nadążyć z ręcznym przeglądaniem wszystkiego, co przysyłają.

Tutaj wchodzi SATIM, firma rozwijająca w Krakowie oprogramowanie do analizy danych radarowych. Jej algorytmy mają automatycznie wykrywać i klasyfikować obiekty: od statków i samolotów po pojazdy na lądzie. W praktyce system może wskazać analitykowi miejsca warte dokładniejszego sprawdzenia, zamiast zmuszać go do przeglądania całego obrazu.

Oprogramowanie potrafi również generować alerty i raporty, a wyniki przekazywać w formacie, który można wykorzystać w kolejnych systemach informatycznych. Jest to istotne zwłaszcza wtedy, gdy dane płyną nie z jednego satelity, ale z różnych źródeł i konstelacji. SATIM podkreśla, że rozwija technologię działającą z wieloma sensorami SAR.

Nie oznacza to jednak, że algorytm bezbłędnie rozpozna każdy czołg albo sam podejmie decyzję wojskową. Identyfikacja automatyczna może się oczywiście pomylić, a jej wyniki wymagają oceny w kontekście innych informacji. Nowa technologia ma przede wszystkim skrócić drogę od odebrania zobrazowania do jego analizy.

Komunikat o współpracy opublikowano 12 listopada, ale dokumenty przetargowe pokazują, że umowę podpisano już 28 października. Zwycięzcą postępowania prowadzonego przez 2. Regionalną Bazę Logistyczną został SATIM Monitoring Satelitarny. Wartość kontraktu wynosi dokładnie 15 073 650 zł. Do przetargu wpłynęła jedna oferta.

Przedmiotem zamówienia jest serwerowa wersja oprogramowania z 30 interfejsami klienckimi oraz osobny symulator danych radarowych, przeznaczony do tworzenia sygnatur sprzętu wojskowego. Licencje na oba rozwiązania są bezterminowe, a umowa obejmuje również 12 miesięcy wsparcia technicznego. Dostawę przewidziano do końca listopada.

Zakup realizowany jest na potrzeby Agencji Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych (ARGUS). W uzasadnieniu przyspieszenia przetargu wojskowi powołali się m.in. na zagrożenia przy wschodniej granicy. Zależy im na szybszym rozpoznawaniu obiektów, zmian w terenie i aktywności obserwowanej z orbity.

Już wcześniej pisaliśmy o współpracy polskiej firmy z Rheinmetallem, który wykorzystuje jej technologię w niemieckim programie rozpoznania satelitarnego SPOCK-1. Na początku listopada rozwiązanie weszło tam w fazę testów operacyjnych.

Kontrakt z MON oznacza więc, że narzędzia rozwijane w Krakowie będą wspierały także polskie zdolności rozpoznawcze. Polska inwestowała dotąd setki milionów złotych w satelity, które potrafią zajrzeć przez chmury. Teraz dokłada do nich system, który ma pomóc szybciej zrozumieć, co właściwie widać na uzyskanych obrazach.

Przeczytaj także:

Bo samo dostrzeżenie obiektu na radarowym zobrazowaniu nie wystarcza. Dopiero rozpoznanie, czy jest to statek, samolot lub pojazd, może zamienić piksele w informację przydatną dowódcom. Właśnie za ten etap polskie wojsko zapłaci krakowskiej spółce ponad 15 mln zł.

*Źródło grafiki wprowadzającej: Tom Fisk, Pexels / Canva Pro