Wojsko odbiera potężny sprzęt. Czołgi nie będą miały już barier
Żołnierze 9. Braniewskiej Brygady Kawalerii Pancernej odebrali kolejny już most towarzyszący Daglezja MS-20. To sprzęt, który uniesie nawet najcięższy czołg NATO.
Batalion saperów 9. Braniewskiej Brygady Kawalerii Pancernej odebrał dziesiąty most towarzyszący MS-20 Daglezja – mobilną przeprawę, którą dwóch żołnierzy może rozłożyć w niecałe 10 minut i po której bezpiecznie przejedzie 77-tonowy czołg. To kolejny krok w realizacji największego w historii polskiej armii kontraktu na mosty przeprawowe i sprzęt, bez którego współczesne pole walki jest nie do pokonania.
Po co armii mosty, które jeżdżą razem z czołgami?
Współczesne pole walki to nie tylko broń, amunicja i pancerz. To przede wszystkim mobilność – zdolność do szybkiego przemieszczania się z punktu A do punktu B, bez zatrzymywania się na przeszkodach, które w zwykłych warunkach wymagałyby godzin lub dni pracy inżynieryjnej. Rzeki, kanały, rowy przeciwpancerne, zniszczone fragmenty dróg – każda taka przeszkoda zatrzymuje kolumnę pancerną i zamienia ją w łatwy cel.
Most towarzyszący rozwiązuje ten problem. To mobilny system przeprawowy, który jedzie razem z jednostką bojową i jest gotowy do natychmiastowego użycia. W odróżnieniu od budowy stałej przeprawy wymagającej ciężkiego sprzętu inżynieryjnego i wielu godzin pracy, Daglezja MS-20 pozwala na pokonanie przeszkody o szerokości do 20 m w tempie, które nie spowalnia marszu kolumny. Obsługa składa się z zaledwie dwóch osób: kierowcy i operatora.
Kontrakt, który robi wrażenie
Historia obecnych dostaw zaczyna się 11 października 2023 r., kiedy to Agencja Uzbrojenia podpisała z konsorcjum Polskiej Grupy Zbrojeniowej i gliwickiego OBRUM umowę na dostawę 43 mostów towarzyszących MS-20 Daglezja-S wraz z pakietami szkoleniowym i logistycznym. Wartość kontraktu wynosiła około 767 mln zł brutto. Dostawy rozłożono na lata 2025-2028, ale produkcja w zakładach OBRUM w Gliwicach przyspieszyła – pierwsze dwa egzemplarze trafiły do wojska już w grudniu 2024 r., wyprzedzając tym samym założony harmonogram.
Od tego czasu dostawy następują sukcesywnie. Mosty trafiły do 4. Pułku Saperów w Dęblinie (który otrzymał aż cztery sztuki), 16. Pułku Saperów w Orzyszu, 18. Pułku Saperów w Nisku, 1. Pułku Saperów w Brzegu, 3. Pułku Saperów w Chełmnie, 5. Pułku Inżynieryjnego w Szczecinie, 1. Brygady Pancernej w Białej Podlaskiej, a teraz do batalionu saperów 9. Braniewskiej Brygady Kawalerii Pancernej. Na czwarty kwartał 2026 r. zaplanowano dostawę kolejnych 10 egzemplarzy. Do końca roku Wojsko Polskie będzie dysponować 22 mostami z bieżącej umowy plus 12 dostarczonymi wcześniej w ramach kontraktu z 2017 r. – łącznie 34 sztuki.
Polska myśl techniczna, która uniesie Abramsa
Za Daglezją stoi Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Urządzeń Mechanicznych OBRUM z Gliwic – spółka wchodząca w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Prace nad programem Daglezja rozpoczęły się w 2003 r., a pierwsze egzemplarze serii wdrożeniowej trafiły do armii w 2012 r. Od tamtej pory system był rozwijany, testowany i modyfikowany. Cztery mosty w zmienionej wersji trafiły też do armii Wietnamu.
Zestaw Daglezja składa się z ciągnika siodłowego Jelcz C662D.43 z napędem 6x6, specjalistycznej naczepy mostowej z napędem hydraulicznym (również 6x6), układacza mostowego oraz przęsła mostowego PM-20. W pozycji transportowej szerokość przęsła wynosi 3 m – wystarczająco mało, żeby poruszać się po drogach publicznych z prędkością do 80 km/h bez specjalnych zezwoleń. Masa całkowita zestawu to około 50 ton, ale na utwardzonej nawierzchni Daglezja porusza się z prędkością porównywalną z komercyjnym zestawem ciągnik-naczepa.
Po rozłożeniu na przeszkodzie jezdnia poszerza się do 4 m. To wystarczająco, żeby przejechał najcięższy czołg w arsenale NATO. I tu dochodzimy do kluczowego parametru. W marcu 2025 r. przęsło PM-20 uzyskało certyfikat na podwyższoną nośność według standardu NATO Military Load Classification: MLC 85 dla pojazdów gąsienicowych (do 77 ton) i MLC 133 dla pojazdów kołowych (do 120,5 tony). Wcześniej nośność wynosiła MLC 70/110, czyli do około 63,5 tony.
Co to oznacza w praktyce? Ano to, że po moście Daglezja bezpiecznie przejedzie czołg M1A2 Abrams, a także zestaw niskopodwoziowy przewożący ciężki sprzęt. To parametr, który stawia polski most towarzyszący w czołówce tego typu systemów na świecie.
W grze jest nie tylko 20 metrów
Program Daglezja nie kończy się tylko na wersji 20-metrowej. OBRUM prowadzi również prace nad wariantem szturmowym na podwoziu gąsienicowym – MG-20 Daglezja-G – zaprojektowanym z myślą o integracji z nowoczesnymi platformami, takimi jak koreański K2. W 2024 r. Agencja Uzbrojenia przeprowadziła wstępne konsultacje rynkowe na pozyskanie do 120 takich mostów szturmowych. Zainteresowanie zgłosiły OBRUM, Hyundai Rotem oraz konsorcjum Rheinmetall Polska i Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych.
Równolegle trwają prace nad dłuższym mostem MS-40, zdolnym do pokonywania przeszkód o szerokości 40 m. Zakłady Hipolita Cegielskiego z Poznania informowały w marcu 2025 r., że pozytywnie zakończono próby zdawczo-odbiorcze dwóch prototypów zmodernizowanej wersji tego mostu o zwiększonej nośności.
Przeczytaj także:
Wraz z mostami do armii trafiają symulatory S-MS-20. To urządzenia, które pozwalają szkolić operatorów bez zużywania i narażania na uszkodzenia właściwego sprzętu. Pierwszą partię dostarczono w 2025 r., kolejne są w przygotowaniu. Łącznie kontrakt przewiduje 30 symulatorów. To istotny element całego pakietu, bo rozstawianie przęsła mostowego to operacja wymagająca precyzji i doświadczenia, a każdy błąd może oznaczać uszkodzenie sprzętu wartego miliony lub zagrożenie dla załogi.
