Kosmos

Kometa 3I/Atlas to dosłownie kula alkoholu. Naukowcy wycelowali w nią najpotężniejsze radioteleskopy i odkryli chemiczną anomalię, która właśnie zdradza nam największe sekrety narodzin planet wokół zupełnie obcych gwiazd. Kiedy kometa 3I/Atlas zaczęła zbliżać się do naszej gwiazdy, promienie słoneczne ogrzały jej lodową powierzchnię. W efekcie kometa zaczęła intensywnie uwalniać gaz i pył, tworząc wokół swojego...

Kosmiczne śmieci pędzą nad Ziemią z prędkością około 28 tys. km/h. Co da się obserwować z Polski i jakich narzędzi do tego używać? Nad naszymi głowami trwa nieustanny ruch. Przelatują satelity, Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, człony rakiet, nieaktywne platformy orbitalne i mnóstwo innych mniejszych fragmentów, których bez specjalistycznych instrumentów nigdy nie zobaczymy. Europejska Agencja Kosmiczna podaje,...

Nad zachodnimi Niemcami ludzie najpierw zobaczyli oślepiająco jasną kulę na wieczornym niebie, a chwilę później usłyszeli huk. W kilku miejscach spadły odłamki, uszkadzając dachy domów. Za tym widowiskiem nie stało jednak nic nadprzyrodzonego, tylko całkiem zwyczajny z punktu widzenia kosmosu kamień. To był zwykły marcowy wieczór w zachodnich landach Niemiec, kiedy około 18:50 niebo nagle...

Słońce mogło spędzić swoje dzieciństwo znacznie bliżej środka Drogi Mlecznej, a potem wraz z ogromną falą podobnych gwiazd przenieść się dalej na galaktyczne obrzeża. Taki obraz wyłania się z dwóch nowych prac zespołów kierowanych przez Daisuke Taniguchiego i Takuji Tsujimoto, które wykorzystały dane z europejskiej misji Gaia do zbadania tysięcy tzw. słonecznych bliźniaków. Wynik jest...

Chiński program księżycowy przestał wyglądać jak zestaw ambitnych deklaracji, a zaczął przypominać konkretny plan. Naukowcy właśnie wskazali rejon, który wyrasta na jednego z głównych kandydatów dla pierwszego załogowego lądowania Chin na Księżycu. Najnowsza praca naukowa koncentruje się na obszarze Rimae Bode i sąsiednim Sinus Aestuum na widocznej stronie Księżyca. Zespół pod kierunkiem Maoshenga Yanga, Juna...

Maleńki teleskop SPARCS właśnie zaliczył swój moment pierwszego światła, czyli pierwszy zestaw zdjęć potwierdzających, że instrument działa na orbicie zgodnie z planem. Misja ma odpowiedzieć na jedno z najtrudniejszych pytań współczesnej astronomii: nie tylko gdzie są skaliste planety, ale które z nich w ogóle mają szansę pozostać przyjazne życiu. SPARCS należy do klasy CubeSatów, czyli...

Astronomowie wykryli pierwszą supernową z sygnałem przypominającym ćwierkanie. To może być najmocniejszy ślad, że jej wnętrzem rządzi magnetar. Zaczęło się od obiektu, który miał być po prostu kolejną bardzo jasną supernową. Tymczasem Joseph Farah z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara, pracujący z zespołem Las Cumbres Observatory, zauważył w danych coś, czego w takich wybuchach jeszcze...

Zwykła, spokojna gwiazda nagle zaczęła zachowywać się tak, jakby ktoś co chwilę przysłaniał ją firanką, a potem podkręcił grzejniki w całym układzie. Światło widzialne spadało, za to podczerwień rosła, jakby coś świeciło gorącą materią. W systemie mogło dojść do zderzenia dwóch planet. W archiwach obserwacji astronomicznych doktorant Anastasios Tzanidakis z Uniwersytetu w Washingtonie trafił na...

Zderzenia czarnych dziur z martwymi gwiazdami już zdążyły wejść do katalogu kosmicznych ekstremów. Teraz okazało się, że jedna z takich par przed finałowym krachem wcale nie krążyła po okręgu, tylko po wyraźnie owalnej orbicie. Bohaterem tej historii jest układ oznaczony GW200105 – sygnał fal grawitacyjnych zarejestrowany 5 stycznia 2020 r. przez detektory LIGO i Virgo....

Skały w okolicach Valles Marineris kryją ślad minerału, jakiego nie znamy z natury na Ziemi. To może zmienić historię marsjańskiej geologii. Mars, choć dziś wydaje się martwą pustynią, po raz kolejny udowadnia, że w jego skałach zapisano zadziwiająco żywą historię. Naukowcy znaleźli tam ślad minerału, który może nie występować naturalnie nigdzie na Ziemi. Ta niepozorna,...

Astronomowie w maleńkiej, ukrytej w ogromnym strumieniu gazu, galaktyce znaleźli ślad zderzenia gwiazd neutronowych. To odkrycie może wyjaśnić aż dwie zagadki kosmosu jednocześnie. Przez ostatnie lata astronomowie nauczyli się wiązać zderzenia gwiazd neutronowych głównie z większymi lub średnimi galaktykami. Taki scenariusz wydawał się dla nich naturalny. To właśnie tam najłatwiej dostrzec gwiazdy, ich pozostałości i...

Polska uruchamia 10-letni Program Badań Kosmicznych za 2,4 mld zł. W grze są satelity, rakiety i ładunki użyteczne rozwijane w 22 instytutach. Polska od lat produkuje komponenty dla europejskich misji kosmicznych, ale dotąd robiła to raczej w tle. Teraz stara się przeskoczyć poziom wyżej. Ruszył 10-letni Program Badań Kosmicznych, który ma spiąć rozproszone kompetencje w...

Europejsko-chińska sonda Smile dotarła do kosmodromu w Gujanie Francuskiej. Za chwilę ruszy misja, która pokaże nam żywą granicę pola magnetycznego Ziemi. Po dwóch tygodniach powolnego rejsu przez Atlantyk kontener z sondą Smile wreszcie stanął na betonie europejskiego kosmodromu w Kourou. Teraz inżynierowie z ESA i chińskiej akademii nauk mają kilka tygodni, by sprawdzić, czy statek...

Jedno uderzenie sondy wystarczyło, by skutecznie przesunąć orbitę asteroidy wokół słońca. System może nas w przyszłości dosłownie uratować. NASA właśnie potwierdziła, że kontrolowane uderzenie sondy w asteroidę nie tylko zmieniło orbitę jej małego księżyca, ale delikatnie przesunęło cały podwójny układ wokół Słońca. To pierwszy raz w historii, kiedy ludzkie urządzenie w zauważalny sposób zmodyfikowało tor...

Po prawie 14 latach na orbicie sonda Van Allen Probe A wraca w atmosferę. I to znacznie szybciej, niż powinna. Część elementów może w niekontrolowany sposób spaść na Ziemię. Duża sonda naukowa, która latami krążyła w jednym z najbardziej nieprzyjaznych rejonów wokół Ziemi, zaczyna swój ostatni manewr – niekontrolowane wejście w atmosferę. Van Allen Probe...

Smartfon w kieszeni daje złudzenie, że cały świat mieści się w jednym urządzeniu. Wystarczy jednak silna burza słoneczna, żeby okazało się, jak bardzo jest to iluzoryczne. Jeszcze kilka lat temu temat burz słonecznych wielu osobom kojarzył się głównie z zorzą polarną i efektownymi zdjęciami nieba. Dziś brzmi już inaczej. Jesteśmy w maksimum 25. cyklu słonecznego...

Hydroksylowy gigamaser pobił wszystkie dotychczasowe rekordy jasności. Ten kosmiczny laser zdradza, jak gwałtownie rodziły się gwiazdy w młodym Wszechświecie. Nowe źródło, oznaczone katalogowo HATLAS J142935.3-002836, znajduje się tak daleko, że jego światło (a właściwie fale radiowe) wędrowało do nas około 8 mld lat. Oznacza to, że obserwujemy z epoki, gdy Wszechświat miał mniej niż połowę...

Pył, który dziś kojarzy się nam głównie z problemem dla astronautów, jutro może stać się fundamentem ich domów. Zespół inżynierów pokazał, że symulowany księżycowy grunt można stopić laserem i zamienić w twarde, odporne struktury. Od lat plany stałych baz na Księżycu rozbijają się o proste równanie: masa = pieniądze. Każdy kilogram stali, betonu czy gotowych...

Wreszcie wiemy, co tam się naprawdę dzieje a jest to możliwe dzięki wyjątkowej pomysłowości i przenikliwości uczonych i ogromnej mocy obliczeniowej zapewnionej przez… śmiertelnych rywali. Czarne dziury mają w sobie coś bardzo nieuczciwego. Cały show kradnie horyzont zdarzeń, ten mityczny punkt bez powrotu, a tymczasem najciekawsze rzeczy dzieją się tuż obok - w wirującym dysku...

Wyobraź sobie, że między Słońcem a Jowiszem wepchamy nie jedną, ale kilka gwiazd. Właśnie tak wygląda nowo opisany system TIC 120362137: 3 gwiazdy tańczą w ciasnym uścisku bliżej siebie, niż Merkury krąży wokół Słońca, a 4. okrąża tę gromadkę mniej więcej w odległości jowiszowej. Architektura nowego układu robi wrażenie nawet na zawodowych astronomach. W środku...