Kosmos

Europa ma swój historyczny sukces. Niemiecka firma Isar Aerospace wystrzeliła na orbitę rakietę Spectrum. Start miał miejsce z norweskiego Andøya Spaceport. To pierwszy przypadek, gdy prywatna europejska rakieta dotarła na orbitę z terytorium kontynentalnej Europy. Dwustopniowa rakieta Spectrum ma 28 m długości i około 2 m średnicy. Wyniosła na orbitę pięć niewielkich satelitów oraz eksperyment...

Stany Zjednoczone lubią ostatnio modyfikować mapy, ale najnowsza propozycja nie przypadła im do gustu.  Zmianę zaproponowało Togo, które zostało poparte przez państwa Unii Afrykańskiej. Chodzi o rezygnację ze stosowanej od XVI w. mapy Merkatora. Alternatywą jest z kolei opracowana w 2018 r. mapa Equal Earth. https://twitter.com/AFP/status/2096020484357836866 Dobrze znana nam mapa, stworzona w 1569 r. przez...

Załamania, odnogi i dziury w strumieniach gwiazd nie muszą być podpisem ciemnej materii. Okazuje się, że Droga Mleczna potrafi wytworzyć podobne struktury zupełnie sama. Astronomowie mają naprawdę spory problem z ciemną materią: nie mogą jej po prostu zobaczyć, więc próbują obserwować skutki jej grawitacji. Jednym z najbardziej obiecujących sposobów miały być długie, wąskie strumienie gwiazd...

Nie trzeba widzieć szczegółów satelity. Model AI uczy się jego krzywej blasku i rozpoznaje m.in. obrót, koziołkowanie oraz nietypowe zachowanie. Satelita znajdujący się setki albo tysiące kilometrów nad nami często nie wygląda jak jakaś bardzo skomplikowana maszyna z antenami i panelami słonecznymi. Dla teleskopu może być po prostu pojedynczym jasnym punktem. Naukowcy pokazali jednak, że...

Pierwsza sonda skierowana do innej gwiazdy może wystartować już w 2029 r. Jej podróż do Alfa Centauri potrwa jednak tak długo, że finał misji zobaczą dopiero ludzie żyjący w odległej przyszłości. Organizacja non-profit Fermi Explorer Mission ogłosiła plan misji, która ma zapisać się złotymi zgłoskami w historii podboju kosmosu. Celem jest wystrzelenie przed końcem 2029...

Wenus jest jednym z najmniej oczywistych miejsc do poszukiwania życia w Układzie Słonecznym. Jej powierzchnia jest piekielnie gorąca, a atmosfera składa się z gazów i chmur zawierających stężony kwas siarkowy. Nowe badania sugerują jednak, że w jej atmosferze mogą istnieć warunki, w których cząsteczki potrzebne do powstania życia zachowują swoją strukturę. Wenus pod wieloma względami...

Składniki potrzebne do budowy planet skalistych mogły pojawić się już 100 mln lat po Wielkim Wybuchu. To oznaczałoby, że proces prowadzący do powstawania skalistych światów rozpoczął się znacznie wcześniej, niż zakładały dotychczasowe modele. Co więcej, młody Wszechświat mógł dysponować nie tylko odpowiednią ilością ciężkich pierwiastków, ale również wodą. Pierwsze chwile po Wielkim Wybuchu wyglądały zupełnie...

BepiColombo po ośmiu latach podróży wreszcie dobija do Merkurego. ESA i JAXA szykują się na najbardziej wymagający etap misji. Po ośmiu latach krążenia po wewnętrznym Układzie Słonecznym, dziewięciu przelotach koło planet i ponad 10 mld przebytych kilometrów, europejsko-japońska misja BepiColombo wchodzi w finałowy zakręt przed wejściem na orbitę Merkurego. To moment, na który naukowcy czekali...

Spotkanie z Saturnem zepchnęło 450P/LONEOS bliżej Słońca. Po latach ogrzewania wokół obiektu zaczęła powstawać koma. 450P/LONEOS przez większą część czasu przypomina niewielką, zamarzniętą bryłę krążącą daleko od Słońca. Teraz coraz wyraźniej otacza ją jednak chmura gazu i pyłu. Obserwacje Teleskopu Jamesa Webba i Gemini North pozwalają astronomom zajrzeć w wyjątkowo rzadki etap życia małego ciała...

Tajemnicze fale grawitacyjne mogą zawierać ślad prastarych wydarzeń, które rozpoczęły się ponad 13 mld lat temu. Naukowcy sprawdzili, czy za część tego kosmicznego sygnału mogą odpowiadać czarne dziury powstałe z niezwykłych gwiazd napędzanych przez ciemną materię. Wszechświat ma około 13,8 mld lat, a mimo to astronomowie wciąż próbują odtworzyć jego pierwsze etapy. Jedną z największych...

Badacze odtworzyli w laboratorium reżim przepływu przewidywany we wnętrzach szybko obracających się gwiazd i planet. Kluczem był ciekły gal. Do wnętrza gwiazdy nie wyślemy sondy, nie zrobimy mu zdjęcia i nie pobierzemy próbki. Możemy jednak spróbować odtworzyć rządzącą nim fizykę na Ziemi. Międzynarodowy zespół właśnie coś takiego zrobił. W obracającym się cylindrze z ciekłym galem...

Między planetami z atmosferą może istnieć kosmiczna dolina światów pozbawionych powietrza. Kluczem do zagadki są oceany magmy. Im bliżej gwiazdy znajduje się skalista planeta, tym trudniej powinno jej być utrzymać atmosferę. Tyle mówi intuicja i przez lata całkiem dobrze zgadzały się z nią modele. Problem jednak w tym, że Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zaczął znajdować...

Osiem lat po starcie misja BepiColombo wchodzi w decydującą fazę. W czwartek orbitery odłączyły się od modułu transferowego, który przez całą podróż zapewniał napęd i energię. Na pokładzie znajduje się również instrument współtworzony przez naukowców z Polski. BepiColombo wystartowała 20 października 2018 r. z europejskiego kosmodromu w Gujanie Francuskiej. Rakieta Ariane 5 wyniosła wówczas w...

Nowa sieć ma przesyłać zdjęcia, dane naukowe i informacje nawigacyjne. NASA szykuje infrastrukturę przed przyszłymi wyprawami na Marsa. NASA chce zbudować wokół Marsa coś, co można nazwać internetem planetarnym. Blue Origin Jeffa Bezosa dostało kontrakt o maksymalnej wartości około 700 mln dol. na Mars Telecommunications Network – system przekaźnikowy, który ma łączyć łaziki, orbitery i...

Metalowe warstwy na wysokości 100 km mogą zakłócać radio, radar i zwiększać błędy GPS. NASA po raz pierwszy zajrzała do jednej z kilku miejsc naraz. Około 100 km nad naszymi głowami nie ma już zwykłych chmur, ale czasami pojawia się coś znacznie dziwniejszego. Cienkie warstwy jonów żelaza, magnezu i innych metali tworzą tam niewidzialne skupiska...

Saturn od dziesięcioleci kojarzy się nie tylko z charakterystycznymi pierścieniami, ale również z niezwykłym układem chmur wokół północnego bieguna. Słynny sześciokąt jest jedną z najbardziej osobliwych struktur w atmosferze planety. Teraz teleskop Hubble'a dostrzegł coś, co może być jego południowym odpowiednikiem. Problem w tym, że nowa formacja ma dziesięć boków. Astronomowie obserwują Saturna od wielu...

Ponad kilometr pod ziemią naukowcy mogli zobaczyć ślad jednej z najbardziej tajemniczych substancji we Wszechświecie. Detektor LUX-ZEPLIN zarejestrował pojedyncze zdarzenie pasujące do tego, czego fizycy spodziewają się po cząstce ciemnej materii. Polowanie fizyków na cząstki ciemnej materii trwa od dekad, ale właśnie mogliśmy zbliżyć się do rozwiązanie tej tajemnicy. Eksperyment LUX-ZEPLIN zarejestrował pojedyncze zdarzenie, którego...

W jaki sposób wczesna Ziemia utrzymywała wystarczająco wysoką temperaturę? Taką, żeby mogła istnieć woda w stanie ciekłym, w czasach gdy Słońce świeciło znacznie słabiej. Dwa badania sfinansowane przez NASA odsłoniły tajemnicę niezwykłego wpływu Słońca na klimat naszej planety. Klimat Ziemi zmieniał się dramatycznie przez dziesiątki milionów lat. W różnych momentach główne epoki lodowcowe tymczasowo obniżały...

Wrzesień przyniesie kilka ciekawych okazji do obserwacji nocnego nieba. W Polsce zobaczymy między innymi bliskie spotkania Księżyca z Marsem, Jowiszem i Wenus, równonoc jesienna, nadejście astronomicznej jesieni oraz pełnię nazywaną Księżycem Żniwiarzy lub Kukurydzianym Księżycem. Dobra wiadomość jest taka, że większość ciekawych zjawisk na niebie we wrześniu 2026 r. będzie widoczna gołym okiem, choć w...

Roman jest już w kosmosie. Nowy flagowy teleskop NASA będzie mapował miliardy galaktyk i może znaleźć około 100 tys. nowych planet. NASA właśnie wysłała w kosmos swoje kolejne flagowe obserwatorium. Nancy Grace Roman Space Telescope wystartował na szczycie Falcona Heavy i rozpoczął podróż około 1,5 mln km od Ziemi. Ma lustro wielkości lustra Hubble’a, ale...