Kosmos

Chińscy naukowcy opracowali plan, który zakłada wysadzenie planetoidy za pomocą ładunku jądrowego. Chcą też przeprowadzić test w kosmosie i to już za trzy lata. Od lat naukowcy zastanawiają się, jak skutecznie ochronić Ziemię przed uderzeniem dużej planetoidy. Zagrożenie jest realne, co może potwierdzić historia dinozaurów. Dotychczas największą uwagę poświęcano metodzie kinetycznej, czyli zderzeniu statku kosmicznego...

Sierpień 2026 r. będzie bez wątpienia najciekawszym miesiącem w tym roku, jeśli chodzi o obserwację nieba. Natura przygotowała dla nas aż trzy wspaniałe widowiska - zaćmienie Słońca, zaćmienie Księżyca i deszcz Perseidów. Wszystkie te zjawiska będą doskonale widoczne z Polski. Oto, kiedy i o której godzinie będzie można je zobaczyć. Zaćmienie Słońca zobaczymy 12 sierpnia...

Planetoida Nysa może składać się z trzech połączonych brył. Astronomowie znaleźli też krążący wokół niej mały księżyc. Nysa przez blisko 170 lat figurowała w katalogach kosmicznych jako jedna duża planetoida. Jej nietypowy blask i wydłużony kształt od dawna sugerowały jednak, że coś się tutaj nie zgadza. Najnowsze zdjęcia pokazują obiekt z dwoma głębokimi przewężeniami, jakby...

Żywiec ma kolejny ślad w pasie planetoid. Tym razem uhonorowano autora bezcennej kroniki miasta i okolic. Żywiecki kronikarz potrzebował lat, by zapisać ponad 300 lat historii miasta i okolic. Kosmiczna skała nosząca jego nazwisko potrzebuje natomiast 5,2 roku, by okrążyć Słońce. Międzynarodowa Unia Astronomiczna oficjalnie zatwierdziła nazwę (709844) Komoniecki. Komoniecki przestał być ciągiem cyfr i...

Astronomowie w końcu mają niezbite dowody na to, że Betelgeza, jedna z najsłynniejszych gwiazd nocnego nieba, nie jest sama. Korzystając z Bardzo Dużego Teleskopu Europejskiego Obserwatorium Południowego (VLT), zespół kierowany przez francuskiego badacza Miguela Montargèsa uzyskał najwyraźniejszy w historii obraz tego, co prawdopodobnie jest Betelgezą B, gwiazdą krążącą wokół Betelgezy. To zwieńczenie stuletnich poszukiwań. Wykazaliśmy,...

Księżyc przechował zapis, który na Ziemi dawno zniknął. Próbki z jego drugiej strony mocno mieszają w kosmicznej chronologii. Przez dekady bardzo wygodnie było nam wyobrażać sobie młody Układ Słoneczny jako scenę jednego wielkiego kosmicznego ostrzeliwania – krótkiego, gwałtownego okresu, w którym planetoidy spadały jedna po drugiej, a potem wszystko nagle się uspokoiło i zaczęło przypominać...

Eksperyment AstroDesmus wyśle na orbitę odporne mikroglony. W przyszłości mogą oczyszczać wodę i wspierać kosmiczne górnictwo. W kosmicznej probówce będzie zielono, ciasno i toksycznie. Na Międzynarodową Stację Kosmiczną mają polecieć mikroglony, które potrafią przetrwać w wodzie pełnej związków szkodliwych dla większości organizmów, a przy okazji wychwytują metale ciężkie. Teraz naukowcy dołożą im dwa kolejne problemy:...

Naukowcy zaobserwowali niezwykle rzadkie zjawisko, supermasywną czarną dziurę oddaloną o ponad 30 tys. lat świetlnych od centrum swojej galaktyki, która właśnie rozerwała i pochłonęła nieszczęsną gwiazdę. To pierwszy tak wyraźnie potwierdzony przypadek tego typu. Odkrycie nie tylko dostarcza nowych informacji o ewolucji galaktyk, ale także otwiera zupełnie nową metodę poszukiwania niewidocznych dotąd czarnych dziur przemierzających...

Andromeda nie jest już tak aktywna jak dawniej. Największy spadek formowania gwiazd widać w pierścieniu oddalonym od centrum. Andromeda imponuje rozmiarami i klasyczną strukturą spiralną, jednak szczegółowa analiza danych z Teleskopu Hubble'a ujawnia odstępstwo od tego obrazu. Od około 500 mln lat galaktyka wykazuje stopniowy spadek tempa formowania nowych gwiazd, przy czym najsilniejszy regres odnotowano...

Okazuje się, że ten kosmiczny wybuch w galaktyce karłowatej może być śladem gwiazdy rozerwanej przez czarną dziurę pośredniej masy. Szybko pojaśniał w świetle widzialnym, a potem wrócił z ogromną mocą w radiu. AT2019ijn został zauważony 31 maja 2019 r. w centrum galaktyki karłowatej. W astronomii miejsce wybuchu często mówi prawie tyle samo, co sam wybuch....

Teleskop Swift opada ku atmosferze, a wysłany na ratunek robot utracił właśnie stabilizację. Inżynierowie próbują odzyskać kontrolę, chociaż może to być trudne. Kosmiczny holownik LINK wystartował dokładnie 3 lipca, by dogonić opadający teleskop Swift, chwycić go swoimi trzema ramionami i wynieść z powrotem na bezpieczną orbitę. Po niespełna miesiącu sytuacja się odwróciła. To ratownik stracił...

Zimne chmury, ciepłe otoczenie i niestabilne warstwy pomiędzy nimi. Tak wygląda pierwsza mapa kosmicznej pogody. Przestrzeń między Słońcem a sąsiednimi gwiazdami nie jest pusta i spokojna. Wypełnia ją gaz, który chłodzi się, nagrzewa, zagęszcza i ponownie rozprasza. Astronomowie po raz pierwszy rozrysowali ten układ w trzech wymiarach. Okazało się, że najbliższa część Drogi Mlecznej przypomina...

Nie każde naukowe odkrycie rodzi się podczas kosztownej misji kosmicznej czy dzięki nowoczesnemu teleskopowi. Czasami wystarczy wrócić do danych, które przez lata leżały zapomniane w archiwum. Tak właśnie stało się z obserwacjami Wenus wykonanymi jeszcze w 2010 r. na Wyspach Kanaryjskich. Międzynarodowy zespół badaczy ponownie przeanalizował materiał i natrafił na coś, czego wcześniej nikt nie...

Polska naukowczyni pracuje nad budową przyszłych ludzkich kolonii na Księżycu i na Marsie. Wykorzystać chce do tego grzyby. Dr inż. Monika Brandić Lipińska z Uniwersytetu w Innsbrucku pracuje nad technologiami, które w przyszłości mogłyby pozwolić tworzyć habitaty z wykorzystaniem miejscowych zasobów oraz organizmów żywych. Badaczka specjalizuje się w projektowaniu dla środowisk ekstremalnych. Wraz z zespołem...

Io wyrzuca materię, Jowisz robi z niej plazmowy pierścień. Okazuje się, że da się przewidzieć jego zmiany. Io, najbardziej wulkaniczny księżyc Jowisza, nie musi efektownie wybuchać, żeby zatrząść całym otoczeniem Jowisza. Wystarczy, że jego wulkany wyrzucą więcej materii, a ta zacznie stopniowo zasilać jowiszowy obieg plazmy, w którym cząstki są przechwytywane przez pole magnetyczne i...

Końcówka sierpnia przyniesie widowisko, którego miłośnicy nocnego nieba nie powinni przegapić. Nad Polską będzie można obserwować bardzo głębokie częściowe zaćmienie Księżyca. Choć nasz naturalny satelita nie zanurzy się całkowicie w cieniu Ziemi, aż 96 proc. jego tarczy znajdzie się w cieniu właściwym, przez co Księżyc przybierze charakterystyczny czerwonawy odcień. Uwaga miłośnicy astronomii, gwiazd i nocnego...

ESA chce małej sondy, którą będzie można zbudować w kilka miesięcy i wysłać do planetoidy zagrażającej Ziemi. Demonstrator ma powstać do 2030 r. Astronomowie odkrywają planetoidę, która za kilka lat może uderzyć w Ziemię. Wiemy, dokąd leci, ale nie wiemy, czy jest litą skałą, luźnym rumowiskiem, czy tylko obracającą się stertą gruzu. Słabo, prawda? Od...

Chiński satelita wraca nad ten sam cel w kilka godzin i widzi wszystko. Sekret to potężne wzmacniacze z azotku galu i gigantyczna, rozkładana antena. Na wysokości około 36 tys. km krąży chiński satelita, który nie musi czekać kilku dni na kolejny przelot nad interesującym obszarem. Przez znaczną część doby ma dostęp do ogromnego fragmentu Azji...

Próbki z niewidocznej strony Księżyca pokazały, że magnetosfera Ziemi działa jak naturalny regulator wiatru słonecznego. Księżyc przez miliardy lat był bombardowany przez wiatr słoneczny, ale nie wszędzie w taki sam sposób. Ten nieustanny strumień naładowanych cząstek, wyrzucanych przez Słońce działa trochę jak kosmiczny papier ścierny – powoli, lecz skutecznie zmienia powierzchnię naszego naturalnego satelity. Przez...

Najbardziej zaawansowany kosmiczny serwisant świata właśnie ruszył do pracy. Może zmienić cały kosmiczny sektor. W świecie elektroniki użytkowej przywykliśmy do tego, że sprzęt da się serwisować. Wymiana akumulatora, naprawa gniazda, aktualizacja modułu - to wszystko brzmi jak codzienność. Ale w kosmosie? Tam przez dekady obowiązywała zasada „wystrzel i zapomnij”. Satelita działa, aż przestanie, a potem...