Kosmos

Kosmiczny Teleskop Hubble'a widział już wiele, ale zachowanie komety 41P/Tuttle–Giacobini–Kresak (41P/TGK) zaskoczyło nawet weteranów astronomii. Nowa analiza danych pokazuje coś, co wydaje się niemożliwe w skali makro: obiekt ten wyhamował swój obrót do zera, by następnie zacząć wirować w przeciwną stronę. Ten gwałtowny manewr może być jednak dla komety wyrokiem śmierci. Komety z rodziny Jowisza...

Elon Musk na spotkaniu xAI opowiada o orbitalnych centrach danych, księżycowych katapultach i wizjach obcych cywilizacji. Bez ironii, tak całkiem na serio. Że kosmici. Do Internetu trafiło 45‑minutowe nagranie ze spotkania all‑hands z pracownikami xAI. Miało to być rutynowe omówienie reorganizacji po przejęciu firmy przez SpaceX. W praktyce - Musk przeszedł od struktury organizacyjnej do...

Kiedy wojskowe satelity rejestrują błysk nad oceanem, armia szuka rakiet wroga. Ale Avi Loeb szuka tam przybyszów z głębokiego kosmosu. I właśnie ich znalazł. Słynny astronom przekopał rządowe raporty i wyliczył, że tuż pod naszym nosem ukrywają się miliony ton międzygwiezdnej materii, a dowody na to spadają nam dosłownie na głowy z siłą bomby atomowej....

Kometa C/2019 Y4 ATLAS spektakularnie rozpadła się w 2020 r. Teraz badacze podejrzewają, że jej trup wciąż krąży po Układzie Słonecznym. Pod koniec 2019 r. astronomowie z systemu ATLAS zauważyli słabą, rozmytą kropkę daleko za orbitą Ziemi. Szybko okazało się, że to nowa kometa, oznaczona jako C/2019 Y4 ATLAS. Wszystko wskazywało na to, że wiosną...

Szukali obcych cywilizacji, ale odkryli coś zupełnie niezwykłego. Astronomowie z Uniwersytetu Columbia oraz programu Breakthrough Listen natrafili na ślad obiektu, którego poszukiwano od dekad. W bezpośrednim sąsiedztwie supermasywnej czarnej dziury w centrum naszej galaktyki namierzono potencjalny pulsar milisekundowy. Jeśli odkrycie się potwierdzi, czeka nas ostateczny test teorii względności Alberta Einsteina. Centrum Drogi Mlecznej to jedno...

W ramach polskiej misji IGNIS przeprowadzono eksperyment, który udowodnił, że w stanie nieważkości można skutecznie wydawać polecenia maszynom bez użycia mięśni, a za pomocą myśli. Wyniki eksperymentu PhotonGrav są zaskakujące. Sygnał z mózgu w kosmosie był nawet silniejszy niż na Ziemi. Wizja sterowania technologią za pomocą samej myśli od lat rozgrzewa wyobraźnię fanów science-fiction. Jednak...

Ten obiekt może być widać gołym okiem w samo południe. Kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi na spotkanie ze Słońcem i za niespełna dwa miesiące rozstrzygnie się jej los. Astronomowie wstrzymali oddech, a miłośnicy nieba już zaznaczają daty w kalendarzach. Nowo odkryta kometa C/2026 A1 (MAPS) pędzi w stronę Słońca po ekstremalnej orbicie. Scenariusze są dwa:...

Naukowcy odsłuchali kosmiczny gong po zderzeniu czarnych dziur i wykorzystali go do najdokładniejszego testu teorii względności. Einstein znów miał rację. Cóż za zaskoczenie. Wszechświat znów jest po stronie Einsteina. Rekordowo wyraźny sygnał fal grawitacyjnych z kolizji dwóch czarnych dziur (zdarzenia oznaczonego jako GW250114) pozwolił fizykom zajrzeć w ostatnie chwile tego kosmicznego starcia z precyzją, o...

Rosjanie odeszli z CERN i zabrali ze sobą wiedzę, bez której Wielki Zderzacz Hadronów mógł stanąć w miejscu. W tym momencie na scenę weszli polscy inżynierowie i naukowcy. Kiedy CERN definitywnie zakończył współpracę z Rosją, inżynierowie zostali z rosyjskim sprzętem, do którego brakowało pełnej dokumentacji. Wyłączenie urządzeń groziło paraliżem kluczowego eksperymentu ALICE. Wtedy do gry...

SpaceX konstruuje własny akcelerator cząstek. Gigantyczny cyklotron na Florydzie pozwoli inżynierom bombardować czipy cząstkami pędzącymi niemal tak szybko jak światło. Wszystko po to, by bezpiecznie dotrzeć na Księżyc i Marsa. Słońce potrafi zachwycić, malując na niebie spektakularne zorze polarne, ale dla inżynierów w SpaceX nasza gwiazda jest przede wszystkim bezlitosnym niszczycielem elektroniki. Firma Elona Muska...

To już nie są tylko teoretyczne dywagacje. Matematyka jest bezlitosna: zostaliśmy ostrzelani przez gości z innej gwiazdy. Nowa analiza danych NASA ujawnia dwa meteory międzygwiezdne, które prześlizgnęły się przez systemy wczesnego ostrzegania. Jeden spoczywa na dnie Pacyfiku, drugi czeka na odkrycie w skutym lodem Morzu Barentsa. Profesor z Harvardu znów miesza w świecie astronomii. Avi...

Nowe mapy ruchów Tybetu pokazują, że kontynenty bardziej płyną, niż pękają. Skutki sięgają daleko poza Himalaje. Tybet od dawna nazywany jest dachem świata, ale dopiero teraz widzimy, jak bardzo ten dach pracuje. Zespół geofizyków z kilku krajów wykorzystał dziesiątki tysięcy zdjęć radarowych z satelitów Sentinel-1 i pomiary GNSS, by stworzyć najdokładniejszą w historii mapę ruchów...

Jeśli w zimny, przejrzysty wieczór podniesiesz wzrok nad południowy horyzont, prawdopodobnie zobaczysz jedną z najbardziej rozpoznawalnych figur na niebie: trzy jasne punkty ułożone w idealnie prostą linię. Zimą powietrze jest zwykle zimniejsze i suchsze niż latem, a to oznacza lepszą przejrzystość. Mniej wilgoci i pyłu przekłada się na bardziej wyraźne gwiazdy, ostrzejsze kontury konstelacji i...

Szybkie błyski radiowe (FRB) to jedna z największych zagadek współczesnej astrofizyki. Trwają milisekundy, niosą potężną energię i nikt do końca nie wie, co je tworzy. Teraz międzynarodowy zespół badaczy zrobił ogromny krok w stronę rozwiązania tej tajemnicy. Kluczową rolę w tym sukcesie odegrał radioteleskop pod Toruniem. Kosmos wciąż do nas mruga, a my wciąż próbujemy...

Zapomnijcie o Marsie, przynajmniej na razie. Elon Musk właśnie wykonał gwałtowny zwrot i wywrócił stolik z planami SpaceX. Kolonizacja Czerwonej Planety schodzi na drugi plan, a nowym absolutnym priorytetem staje się miasto na Księżycu. Przez lata słyszeliśmy, że celem SpaceX jest kolonizacja Czerwonej Planety. "Make humanity multiplanetary" było hasłem, które napędzało wyobraźnię fanów i inwestorów....

Kometa 3I/Atlas przez miliardy lat podróżowała w lodowatej ciszy, by eksplodować tuż pod nosem NASA. Mamy dowody: przybysze z innych układów gwiezdnych nie przychodzą do nas z pustymi rękami. Kiedy w grudniu 2025 r. teleskop kosmiczny SPHEREx skierował swoje oko na kometę 3I/Atlas, naukowcy wstrzymali oddech. To, co zobaczyli, potwierdza, że przestrzeń międzygwiezdna tętni materią,...

W filmach o podboju kosmosu prędzej czy później przychodzi moment, kiedy załoga zaczyna się rozsypywać psychicznie. Tymczasem pierwsze naukowe dane z polskiej misji IGNIS pokazują zupełnie inny obraz. Podróże kosmiczne kojarzymy z przeciążeniami, promieniowaniem i skomplikowaną aparaturą. Znacznie rzadziej myślimy o tym, że jedynym instrumentem, którego nie da się wymienić w locie, jest ludzka psychika....

Wielkie plany kolonizacji Księżyca i Marsa zwykle kojarzą się z rakietami, habitatami i systemami podtrzymywania życia. Tymczasem w cieniu kryje się pytanie znacznie bardziej fundamentalne: czy człowiek w ogóle może bezpiecznie się rozmnażać poza Ziemią?  Międzynarodowy zespół specjalistów od medycyny reprodukcyjnej, bioetyki i medycyny kosmicznej opublikował właśnie raport w Reproductive BioMedicine Online. Eksperci mówią wprost:...

"Mając wolność, kwiaty, książki i księżyc, któż nie byłby w pełni szczęśliwy?" – pisał Oscar Wilde, czym zapewne rozśmieszył niejednego nie tylko współczesnego mu cynika. Bywają przecież dni, kiedy nawet ci bardziej romantycznie nastawieni czują się zmuszeni negocjować z Irlandczykiem i sugerują poszerzenie listy o kilka przyziemnych i błahych, ale jednak istotnych zagadnień. A potem...

Naukowcy sprawdzili hipotezę, która miała wyjaśnić największą zagadkę fizyki, ciemną materię. W tym celu zbudowano specjalne kompasy kwantowe. Eksperyment okazał się ważnym krokiem w drodze do poznania tajemnicy ciemnej materii. Międzynarodowy zespół fizyków, w skład którego wchodzi prof. Szymon Pustelny z Uniwersytetu Jagiellońskiego, opublikował w prestiżowym Nature wyniki polowania na jedną z największych zagadek Wszechświata....