Kosmos

Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej od miesięcy leżą, zamknięte w niewielkich pakietach, polskie leki. Nie czekają na chorego astronautę, ale na promieniowanie kosmiczne, próżnię i upływ czasu. Badacze z Zabrza i Warszawy chcą sprawdzić, czy ukrycie substancji czynnych w biodegradowalnych matrycach polimerowych pozwoli zbudować znacznie trwalszą, kosmiczną apteczkę i przy okazji poprawić terapie na Ziemi. Pierwsze...

Zamiast liczyć pojedyncze galaktyki, zmierzyli całe morze światła, które wypełnia przestrzeń pomiędzy nimi. Dzięki temu odsłonili ukryte, kosmiczne struktury sprzed 10 mld lat, kiedy Wszechświat był w najbardziej burzliwym okresie swojego życia. Nowa mapa powstała z danych zebranych w ramach projektu HETDEX, wykorzystującego ogromny teleskop w Teksasie. Naukowcy nie polowali tu na pojedyncze obiekty, ale...

Wyobraź sobie Ziemię, z której znika absolutnie wszystko, co żywe – od bakterii w oceanach po ostatnie drzewo w Amazonii. Najnowsze symulacje pokazują, że taki martwy świat nadal mógłby być ciepły, błękitny i zdatny do zamieszkania przez miliardy lat. Zazwyczaj, gdy mówimy o świecie bez ludzi, myślimy o zarastających miastach i dzikiej przyrodzie wracającej na...

Tajemnicze pasy radiowe pulsara Kraba wreszcie dostały wyjaśnienie. To efekt kosmicznej przeciąganki między grawitacją a materią. Od 20 lat astronomowie patrzą na pulsar Kraba i widzą coś, czego nie pokazuje żaden inny obiekt we Wszechświecie – idealne radiowe paski, jasne i ciemne jak futro zebry. Teraz świeża analiza pokazuje, że za tym wzorem stoi kosmiczna...

Nigdy wcześniej nie widzieliśmy, by Słońce tak mocno uderzyło w Marsa. Nowe pomiary pokazują, jak w kilka minut spuchła cała górna atmosfera. Słońce zachowało się wobec Marsa dosłownie jak taran. Potężny rozbłysk i towarzysząca mu burza kosmiczna uderzyły w planetę tak mocno, że górne warstwy jej atmosfery dosłownie spuchły. Nowe analizy sond orbitujących Marsa pokazują,...

Na północy Brazylii geolodzy znaleźli coś, co wygląda jak porozrzucane przypadkiem, ciemne kamyki. Gdy wzięli je pod mikroskop, okazało się, że to szkło – i to nie byle jakie, bo uformowane w ogniu uderzenia meteorytu sprzed około 6,3 mln lat. Północ Minas Gerais jeszcze niedawno kojarzyła się raczej z rolnictwem, niż z kosmiczną archeologią. A...

Jedna mgławica, dwa teleskopy i milion szczegółów. Hubble i Euclid rozebrali Kocie Oko na części pierwsze. Zdjęcie wygląda dosłownie jak portal do innego wymiaru. Mgławica Kocie Oko, jedna z najsłynniejszych pozostałości po umierającej gwieździe, właśnie doczekała się najostrzejszego i najbardziej spektakularnego portretu w swojej historii. Tym razem nie oglądamy jej oczami jednego teleskopu, lecz w...

Teleskop Jamesa Webba po raz kolejny udowadnia, że młody Wszechświat był wszystkim, tylko nie spokojnym miejscem. Astronomowie wypatrzyli rekordowo odległą galaktykę typu meduza. To odkrycie sugeruje, że galaktyczne środowiska potrafiły być brutalne znacznie wcześniej, niż dotąd sądzono. Nowy obiekt nosi katalogową nazwę COSMOS2020-635829 i został znaleziony w danych zebranych przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, który...

Idealny niebieski pierścień na czarnym niebie i jasny punkt w środku. Astronomowie uchwycili mgławicę, która udaje zaćmienie. NASA regularnie publikuje w serii Astronomy Picture of the Day obrazy, które bardziej przypominają twór zręcznego grafika, niż surowe dane z teleskopów. Shapley 1 należy właśnie do tej kategorii. Na ciemnym tle usianym gwiazdami widzimy niemal doskonały niebieskawy...

Dlaczego kosmos wciąż milczy, skoro powinien tętnić życiem? Nowe badania fizyków nie pozostawiają złudzeń: zaawansowane cywilizacje mają przerażająco krótki termin przydatności, a my właśnie wkraczamy w najgroźniejszy etap naszego istnienia. Nasz wszechświat ma około 13 mld lat. Sama Droga Mleczna składa się z setek miliardów gwiazd, a wokół ogromnej części z nich krążą planety. Wiele...

To, że Wszechświat się rozszerza, wiadomo od prawie stu lat, ale jak szybko? Dokładne tempo tej ekspansji pozostaje przedmiotem gorących dyskusji i stanowi wyzwanie dla standardowego modelu kosmologii. Mamy dwa sposoby żeby to zmierzyć i każdy podaje inny wynik. Pojawiła się jednak trzecia metoda. Zespół badawczy z Politechniki Monachijskiej (TUM), Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana (LMU)...

Słońce, jonosfera i pęknięta skała. Nowy model pokazuje, jak burze słoneczne mogą pchnąć Ziemię do trzęsienia. Burza słoneczna kojarzy się z zorzą polarną i proble­mami z GPS-em, a nie z trzęsieniem ziemi. Zespół fizyków z Kyoto University proponuje jednak model, który pokazuje, że silne zaburzenia w jonosferze mogą dobić i tak już osłabiony uskok i...

A co, jeśli wszyscy jesteśmy Marsjanami? Najnowsze badanie dowodzi, że mikroskopijne formy życia potrafią przetrwać niewyobrażalne ciśnienie uderzenia planetoidy i wybrać się autostopem na inną planetę. Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa wykazało, że maleńkie formy życia ukryte w odłamkach powstałych po uderzeniu planetoidy mogą przedostać się na inne planety, w tym...

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) opublikowała najnowsze zdjęcia międzygwiezdnego obiektu 3I/Atlas, a w środowisku astronomicznym od razu zawrzało. Fotografia, wykonana przez sondę Jupiter Icy Moons Explorer (Juice), wprawiła badaczy w osłupienie. Zamiast zachowywać się jak klasyczny intruz z innego układu planetarnego, ten potężny przybysz z głębokiego kosmosu jawnie kpi sobie z oczekiwań naukowców i łamie znane...

Teleskop Jamesa Webba zajrzał do wnętrza Mgławicy Czaszka PMR 1 i uchwycił moment śmierci gwiazdy, której gazowa otoczka wygląda jak kosmiczny mózg. Mgławica PMR 1, nazywana Mgławicą Czaszka, wygląda dosłownie jak mózg zawieszony w przezroczystej czaszce. Teleskop Jamesa Webba zobaczył ją w niespotykanych wcześniej detalach i uchwycił w chwili, gdy zrzuca swoje ostatnie warstwy. Dzięki...

Astronomowie uchwycili tajemniczy i niezwykły region naszej Drogi Mlecznej na nowym, zachwycającym zdjęciu, ukazując złożoną sieć włókien gazu kosmicznego z niespotykaną dotąd szczegółowością. Ten bogaty zbiór danych, uzyskany za pomocą Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) pozwoli astronomom zbadać życie gwiazd w najbardziej ekstremalnym regionie naszej galaktyki, tuż obok supermasywnej czarnej dziury w jej centrum. To...

Wielki Obłok Magellana skrywa gwiazdę, która zaledwie w dekadę zmieniła swoje oblicze. Polscy naukowcy wiedzą, dlaczego tak się stało. Jedna z największych gwiazd, jakie w ogóle znamy, zachowała się tak, jakby ktoś przełączył ją w inny, nieznany dotąd tryb. W ciągu zaledwie kilkunastu lat WOH G64 z odległego Wielkiego Obłoku Magellana przeszła z roli chłodnego...

Szukaliśmy wody na niedostępnych biegunach Marsa, a tymczasem gigantyczne lodowce mogą znajdować się dokładnie tam, gdzie planowaliśmy zbudować pierwsze ludzkie kolonie. Bieguny Marsa są pełne lodu, który z powodzeniem możemy obserwować za pomocą sond czy nawet zaawansowanych ziemskich teleskopów. Niestety, dla przyszłych misji załogowych to terytorium pozostaje w dużej mierze niedostępne. Nie chodzi tylko o...

Już zaraz, tuż po zachodzie Słońca nad Polską ustawi się w łuku aż sześć planet. Podpowiadamy, co faktycznie da się zobaczyć gołym okiem, kiedy wyjść z domu i gdzie patrzeć, żeby nie wrócić rozczarowanym. Planety krążą wokół Słońca mniej więcej w jednej płaskiej, dyskowatej płaszczyźnie. Z naszej perspektywy - siedzących na jednej z tych orbit...

Po problemach z rakietą SLS i kapsułą Orion agencja potwierdziła, że lądowanie Artemis III nie odbędzie się przed 2028 rokiem. Podczas najświeższego briefingu NASA eksperci agencji musieli tłumaczyć się z kolejnego wycofania rakiety SLS i statku Orion do budynku VAB. Cofnięcie zestawu z platformy startowej oznacza, że coś poszło nie tak - a inżynierowie potrzebują...