Kupowali pociski w internecie i wysyłali do siebie. Szpiegowski gang zbroił Rosję z Polski

Łuski i pociski kupowane m.in. w sklepach internetowych, samochody z ukrytymi skrytkami i regularne kursy do obwodu królewieckiego. Tak według polskich śledczych wyglądał proceder dostarczania Rosji elementów amunicji. Jego wartość przekroczyła 2 mln zł. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego zatrzymała 6 osób, w tym 37-letnią Rosjankę. Cztery usłyszały zarzuty szpiegostwa na rzecz rosyjskiego wywiadu. Podejrzana grupa miała działać przez ponad 2 lata, korzystając m.in. z polsko-rosyjskiej granicy.

Nie trzeba było tworzyć tajnej fabryki ani organizować wielkich transportów wojskowych. Według ustaleń Prokuratury Krajowej osoby działające na rzecz Rosji zamawiały elementy uzbrojenia, odbierały przesyłki, a następnie przygotowywały je do nielegalnego wywozu. Część towarów kupowano w zwykłych sklepach internetowych.

Przedmiotem obrotu były m.in. łuski i pociski, czyli części wykorzystywane przy produkcji amunicji. Zakupy nie miały służyć kolekcjonerom czy cywilnemu wykorzystaniu. Śledczy podejrzewają, że ostatecznym odbiorcą była Rosja, a cały proceder miał wspierać jej potencjał militarny.

Grupa funkcjonowała co najmniej od czerwca 2023 r. do grudnia 2025 r. Działała na terenie Polski, Litwy oraz Federacji Rosyjskiej. Członkowie mieli przydzielone zadania: jedni zajmowali się zakupami, inni odbiorem towarów, a kolejni organizowali ich transport do obwodu królewieckiego.

Z dotychczasowych ustaleń wynika, że wartość zakupionych i nielegalnie wywiezionych komponentów przekroczyła 2 mln zł. Prokuratura nie ujawniła liczby poszczególnych części ani ich dokładnych parametrów technicznych.

Towar trafiał do Rosji samochodami przygotowanymi do przemytu. W ich wnętrzach znajdowały się ukryte schowki, które miały utrudniać wykrycie przewożonych elementów podczas kontroli. Podejrzani wielokrotnie przekraczali granicę polsko-rosyjską.

Nie wszystkie kursy zakończyły się powodzeniem. Według Prokuratury Krajowej część transportów zatrzymały polskie służby graniczne. Nie ujawniono jednak, ile dokładnie prób przemytu udaremniono ani jaką ilość towaru przejęto.

Na polecenie prokuratora funkcjonariusze ABW przeprowadzili zatrzymania 21 października oraz 2 listopada. Równolegle przeszukali 21 miejsc w województwach warmińsko-mazurskim, pomorskim i wielkopolskim. Operację prowadzili funkcjonariusze olsztyńskiej delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Geografia tej sprawy jest szczególnie interesująca. Obwód królewiecki, do którego miały docierać komponenty, to rosyjska eksklawa granicząca z Polską i Litwą. Wcześniej opisywaliśmy zagrożenia związane z rosyjskimi działaniami prowadzonymi z tego regionu, w tym zakłócanie sygnałów nawigacji satelitarnej nad Bałtykiem.

Użyte przez prokuraturę określenie elementy uzbrojenia jest dość szerokie. W tej sprawie śledczy wskazali jednak konkretnie na łuski i pociski stanowiące części amunicji. Łuska służy m.in. do umieszczenia spłonki, materiału miotającego i pocisku. Sam pocisk jest elementem, który po wystrzeleniu opuszcza lufę. Produkcja amunicji wymaga dostępu do odpowiednich materiałów, precyzyjnego wykonania części i zachowania wymaganych parametrów.

Nawet jeśli poszczególne komponenty można kupować za pośrednictwem cywilnych kanałów sprzedaży, ich eksport do określonych państw może podlegać szczególnym ograniczeniom. W przypadku dostaw do Rosji kluczowe znaczenie mają przepisy kontrolujące obrót uzbrojeniem oraz sankcje wprowadzone po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.

Problem z dostępem rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego do zagranicznych części nie kończy się jednak na amunicji. We wrześniu opisywaliśmy elektronikę odnalezioną przez Ukraińców w rosyjskich rakietach Iskander i pociskach systemu S-400. Wśród zidentyfikowanych podzespołów znalazły się komponenty pochodzące z USA, Europy i Azji, w tym wyprodukowane już po rozpoczęciu wojny.

Podobne zależności widać w rosyjskich dronach uderzeniowych, w których wykorzystywane są zagraniczne układy elektroniczne i elementy łączności. Dostarczanie takich części to oczywiście inny proceder niż zarzucany zatrzymanej szóstce, ale oba przypadki dotyczą dostępu Rosji do uzbrojenia i komponentów pochodzących spoza jej granic.

Wśród 6 zatrzymanych znalazło się 5 obywateli Polski w wieku od 25 do 52 lat oraz 37-letnia obywatelka Federacji Rosyjskiej. Wszystkim przedstawiono zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej oraz wywozu elementów uzbrojenia bez wymaganych zezwoleń.

Cztery osoby, w tym Rosjanka, usłyszały zarzuty działania na rzecz rosyjskiego wywiadu przeciwko Polsce. Według prokuratury podejrzani mieli w ten sposób osiągać korzyści majątkowe, a jednocześnie przyczyniać się do wzmacniania rosyjskiego potencjału militarnego. Sąd Rejonowy w Białymstoku zdecydował o tymczasowym aresztowaniu czworga podejrzanych na 3 miesiące. Wobec pozostałych dwóch zastosowano wolnościowe środki zapobiegawcze.

Przeczytaj także:

Nie przedstawiono jeszcze aktu oskarżenia ani sądowego rozstrzygnięcia sprawy. Nie ujawniono również tożsamości zatrzymanych ani szczegółów ich ewentualnych kontaktów z konkretnymi funkcjonariuszami rosyjskich służb.

W polskich postępowaniach pojawiały się już wcześniej sprawy łączące działalność wywiadowczą z przestępstwami kryminalnymi. W styczniu opisywaliśmy proces rosyjskiego małżeństwa oskarżonego o współpracę z FSB i udział w operacji z wykorzystaniem przesyłki zawierającej ładunek wybuchowy.

*Źródło zdjęcia wprowadzającego: Ivandrei Pretorius, Pexels