Tak będziemy bronić Ziemi przed planetoidami. Europejska sonda dotarła na miejsce

Układ planetoid Didymos 65803 składa się z planetoidy Didymos i krążącej wokół niej planetoidy Dimorphos. Był on wcześniej celem, i to dosłownie, misji NASA.

Dimorphos stał się obiektem zakrojonego na szeroką skalę eksperymentu obrony planetarnej, gdy ważący 580 kg statek kosmiczny DART uderzył w mniejszą planetoidę z prędkością 6,1 km/s. Miało to miejsce 26 września 2022 r. W wyniku zderzenia powstał pióropusz odłamków na obszarze 10 000 km, a jednocześnie orbita planetoidy została spowolniona o około 33 min.

Teraz czas na ocenę tego uderzenia. W nadchodzących miesiącach sonda Hera przeprowadzi szczegółowe badanie miejsca katastrofy i samego Dimorphosa, wykorzystując liczne instrumenty i rozmieszczając parę miniaturowych satelitów CubeSat o nazwach Milani i Juventas, każdy wielkości pudełka na buty. Za jakiś czas, po przeprowadzeniu szczegółowych badań, osiądą one bezpośrednio na planetoidzie.

Głównym celem misji Hera jest ocena kinetycznej metody obrony przez planetoidą zagrażającą Ziemi. Ta metoda obrony planetarnej polega na zmianie trajektorii lotu planetoidy poprzez wystrzelenie w nią statku kosmicznego z prędkością kilku kilometrów na sekundę.

Więcej na Spider's Web:

Didymos to planetoida średnicy 780 m, która ma grawitację około 40 000 razy słabszą od ziemskiej, podczas gdy krążący wokół niego księżyc Dimorphos, o średnicy 151 m, ma grawitację około 200 000 razy słabszą od ziemskiej.

W tak niskiej grawitacji wejście na tradycyjną orbitę kołową jest niepraktyczne. Zamiast tego Hera porusza się wokół wspólnego środka ciężkości obu obiektów z typową prędkością zaledwie 12 cm/s mniej więcej równą prędkości szybko pełzającego owada.

Sonda porusza się wokół planetoid niemal po linii prostej, a nie po okręgu. W cyklu trwającym trzy, a następnie cztery dni, w miarę oddalania się od planetoid, Hera uruchamia silniki, aby zmienić swój kurs o 90 stopni. W rezultacie Hera zakreśla serię prostokątnych orbit wokół Didymosa i Dimorphosa, utrzymując odległość około 30–25 km od pary planetoid.

W przyszłym miesiącu Hera ma zbliżyć się do planetoid, aby rozpocząć szczegółową fazę charakteryzacji. Obejmuje ona przejście do bardziej złożonych łuków hiperbolicznych w kształcie kokardy, rozpoczynając od odległości około 20 km.

Sonda Hera ma masę 1128 kg i przenosi ładunek instrumentów naukowych w tym kamery, wysokościomierz i spektrometr. Statek kosmiczny został wystrzelony w październiku 2024 r. na pokładzie rakiety Falcon 9Sonda wykonała 12 marca 2025 r. asystę grawitacyjną wykorzystując Marsa, zbliżając się do jego powierzchni w odległości 5000 km.

Między 25 października a 1 listopada 2025 r. Hera przechodziła przez ogon komety trzeciego znanego obiektu międzygwiazdowego, komety 3I/ATLAS. Sonda przeleciała 8,2 mln km od centralnej osi ogona. 

Didymos okrąża Słońce w odległości 1,0-2,3 AU (1 AU to około 150 mln km) raz na 770 dni (2 lata i 1 miesiąc). Minimalna odległość między orbitą Ziemi a orbitą Didymosa wynosi obecnie 0,04 AU (6,0 mln km).

Dimorphosa i Didymosa dzieli odległość około 1,2 km, a Dimorphos okrąża większą planetoidę w czasie niespełna 12 godz. Sam Didymos obraca się wokół własnej osi wyjątkowo szybko, jeden obrót zajmuje mu około 2 godz. i 16 min.

Pod względem składu Didymos zaliczany jest do planetoid typu S, czyli obiektów krzemianowych. Badania spektroskopowe wskazują, że jego powierzchnia zawiera przede wszystkim minerały krzemianowe, w tym oliwiny i pirokseny, a jej skład przypomina zwykłe chondryty, jedne z najczęściej spotykanych meteorytów.

Nie jest to jednak zwarta, monolityczna skała. Obserwacje wykonane podczas misji NASA DART ujawniły, że zarówno Didymos, jak i Dimorphos przypominają kosmiczne rumowiska. Są zbudowane z licznych głazów i mniejszych fragmentów skalnych utrzymywanych razem głównie przez grawitację. Na powierzchni większego obiektu zaobserwowano zarówno rozległe obszary pokryte głazami i kraterami, jak i stosunkowo gładkie tereny.