250 km/h na polskich torach coraz bliżej. Pendolino przeszło test

Test przeprowadzono w nocy z 17 na 18 sierpnia na Centralnej Magistrali Kolejowej. Tym razem głównym bohaterem nie było nawet samo Pendolino, lecz GSM-R. To cyfrowy system łączności kolejowej zapewniający komunikację pomiędzy maszynistą, dyżurnymi ruchu i systemami odpowiedzialnymi za bezpieczne prowadzenie pociągów. Jest jednym z elementów niezbędnych do uruchomienia na CMK regularnego ruchu z prędkością wyższą niż 200 km/h.

Podczas jazd Pendolino należące do PKP Intercity osiągnęło 253 km/h. Nie oznacza to, że skład ustanowił nowy rekord. ED250 jeździło już po polskich torach szybciej już wiele lat temu. W 2013 r. podczas testów na CMK rozpędziło się do 293 km/h i ten wynik nadal pozostaje rekordem polskiej kolei. Teraz stawka jest jednak zupełnie inna. Nie chodzi o jednorazowe pokazanie, że pociąg potrafi osiągnąć określoną prędkość, lecz o dopuszczenie jej do normalnego, codziennego ruchu pasażerskiego.

Wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak w rozmowie z portalem Rynek Kolejowy potwierdza, że obecne testy są elementem przygotowań do uruchomienia rozkładowego ruchu 250 km/h w drugiej połowie 2027 r. To niewielka, ale ciekawa zmiana w sposobie komunikowania terminu. Jak pisaliśmy na Spider’s Web w marcu, PKP PLK wskazywały wcześniej konkretnie grudzień 2027 r., czyli wejście wyższej prędkości wraz z nowym rozkładem jazdy.

Dzisiejsza deklaracja mówi szerzej o drugiej połowie przyszłego roku. Nie oznacza to automatycznie przyspieszenia harmonogramu, ale pokazuje, że po latach przesuwania dat prace wreszcie znajdują się na etapie rzeczywistych testów całego systemu.

A opóźnienie jest potężne. W 2027 r. minie 18 lat od rozpoczęcia modernizacji CMK z myślą o podniesieniu jej parametrów. W przeszłości pojawiały się już terminy 2023 i 2025 r. Oba minęły, a Pendolino nadal zabiera pasażerów maksymalnie z prędkością 200 km/h.

PKP Intercity kupiło 20 składów ED250, które konstrukcyjnie są przygotowane do jazdy 250 km/h. Pendolino rozpoczęły regularną służbę w Polsce w grudniu 2014 r., ale przez ponad dekadę nie mogły wykorzystywać pełni swoich możliwości. Problemem nie był brak odpowiednio mocnych silników.

Szybka kolej wymaga jednoczesnego przygotowania torów, sieci trakcyjnej, urządzeń sterowania ruchem, łączności i odpowiednich procedur bezpieczeństwa. Szczególnie ważne są ETCS poziomu 2 i właśnie GSM-R.

ETCS kontroluje ruch pociągu i przekazuje informacje do kabiny maszynisty. Może między innymi nadzorować dopuszczalną prędkość i automatycznie zareagować, jeśli skład przekroczy bezpieczne parametry. GSM-R zapewnia natomiast cyfrową warstwę komunikacji potrzebną do działania całego systemu.

W kwietniu pisaliśmy na Spider’s Web o zakończeniu budowy 35 obiektów radiokomunikacyjnych GSM-R wzdłuż około 224 km CMK. Wtedy zapowiadano, że właściwe testy sieci rozpoczną się latem. I właśnie je teraz obserwujemy.

Po zakończeniu przygotowań prędkość 250 km/h ma być możliwa na 197 km Centralnej Magistrali Kolejowej. Obecnie infrastruktura jest przystosowana do takiej prędkości na odcinkach od 22 do 169 km oraz od 171 do 212 km linii. Plan zakłada jeszcze podniesienie parametrów między 15 a 22 km oraz na stacji Psary. W efekcie od 15 do 212 km CMK pociągi mają mieć możliwość osiągania 250 km/h. Dalej, pomiędzy 212 a 222 km, planowane jest 220 km/h.

Przeczytaj także:

To nie oznacza jednak jeszcze końca wszystkich prac na magistrali. Stacja Psary ma przejść większą przebudowę, a w kierunku Krakowa potrzebny jest drugi tor łącznicy. Roboty w tych miejscach są planowane na lata 2028-2029. Powstaje również nowa stacja Biała Rawska, która ma być gotowa na przełomie 2027 i 2028 r.

*Źródło zdjęcia wprowadzającego: BOKEH STOCK / Shutterstock