ChatGPT pod ścisłym nadzorem Unii. Wchodzą ostre zasady
ChatGPT, Reddit i Roblox pod lupą UE. Komisja Europejska włącza trzy gigantyczne usługi do „najcięższej ligi” DSA.
Europejska Komisja właśnie wrzuciła trzy kolejne internetowe kolosy do grupy usług objętych najbardziej rygorystycznym nadzorem w ramach Digital Services Act. ChatGPT został formalnie uznany za Very Large Online Search Engine (VLOSE), a Reddit i Roblox - za Very Large Online Platforms (VLOPs). To wejście do kategorii, w której obowiązki rosną skokowo, a cierpliwość regulatora maleje równie szybko.
Decyzja zapadła dziś i oznacza, że wszystkie trzy serwisy mają teraz cztery miesiące - do końca grudnia 2026 r. - na wdrożenie dodatkowych obowiązków wynikających z DSA.
Czytaj też:
Dlaczego akurat te trzy? Liczby mówią same za siebie
Wspólnym mianownikiem jest skala. Każda z usług przekroczyła próg 45 mln średnich miesięcznych użytkowników w UE, który automatycznie kwalifikuje je do kategorii „bardzo dużych”. To próg, który w praktyce oznacza: „twoja usługa wpływa na europejską debatę publiczną, bezpieczeństwo użytkowników i rynek - więc musisz grać według ostrzejszych zasad”.
Komisja potwierdza, że wszystkie trzy serwisy same zadeklarowały przekroczenie tego progu.
ChatGPT jako wyszukiwarka? Tak, według DSA to hybryda
Najciekawszy element tej historii dotyczy ChatGPT. W dokumentach Komisji czytamy: „ChatGPT to system sztucznej inteligencji (AI), który potrafi reagować na monity i zapytania użytkowników, w tym przeszukiwać sieć. ChatGPT jest zatem usługą hybrydową, która kwalifikuje się jako wyszukiwarka internetowa w rozumieniu ustawy DSA”.
To ważne, bo oznacza, że ChatGPT nie jest traktowany wyłącznie jako chatbot generujący teksty, lecz jako narzędzie, które wpływa na sposób, w jaki Europejczycy docierają do informacji. A to z kolei oznacza obowiązki podobne do tych, które mają Google czy Bing - choć oczywiście w zupełnie innym kontekście technologicznym.
Reddit i Roblox: dwa światy, ten sam problem - treści użytkowników
Reddit to gigantyczne forum, które od lat jest jednym z najważniejszych miejsc internetowej debaty. Roblox - platforma gier i narzędzi do ich tworzenia - jest równie masowy, choć działa w zupełnie innym segmencie. Oba serwisy łączy jedno: umożliwiają publikowanie i rozpowszechnianie treści tworzonych przez użytkowników. A to właśnie ten element jest kluczowy dla DSA.
Komisja pisze wprost: „Ponieważ usługi te umożliwiają użytkownikom rozpowszechnianie treści stron trzecich wśród ogółu społeczeństwa to kwalifikują się one jako platformy internetowe w rozumieniu ustawy DSA.”
W praktyce oznacza to, że Reddit i Roblox muszą nie tylko moderować treści, ale też wykazać, że robią to w sposób systemowy, przejrzysty i zgodny z europejskimi standardami.
Co teraz? Cztery miesiące na spełnienie najostrzejszych wymogów
DSA w wersji „dla największych” to nie jest zestaw miękkich zaleceń. To obowiązek przeprowadzenia i wdrożenia pełnych analiz ryzyka dotyczących m.in.:
- rozpowszechniania nielegalnych treści,
- wpływu na osoby małoletnie,
- wpływu na zdrowie psychiczne użytkowników,
- zagrożeń dla praw podstawowych,
- ryzyk dla procesów wyborczych,
- zagrożeń dla bezpieczeństwa publicznego.
To oznacza wielomiesięczne procesy, audyty, zmiany w algorytmach, nowe narzędzia moderacji i nowe obowiązki sprawozdawcze.
Komisja zyskuje nowe uprawnienia. I nie zamierza ich marnować
Wraz z nadaniem statusu VLOP/VLOSE Komisja Europejska otrzymuje możliwość bezpośredniego nadzorowania tych usług. To oznacza m.in.:
- dostęp do danych i systemów algorytmicznych,
- możliwość prowadzenia dochodzeń,
- współpracę z krajowymi regulatorami (w tym irlandzkim Coimisiún na Meán i holenderskim ACM),
- obowiązek corocznych audytów niezależnych podmiotów.
To kolejny krok w kierunku europejskiej suwerenności technicznej, czyli odzyskiwania kontroli nad tym, jak globalne platformy wpływają na europejskich użytkowników.
Cytat, który mówi wszystko o nastrojach w Brukseli
Henna Virkkunen, wiceszefowa KE odpowiedzialna za suwerenność techniczną, podsumowała decyzję słowami, które trudno uznać za dyplomatyczne:
Te nowe oznaczenia oznaczają, że ChatGPT, Reddit i Roblox będą teraz podlegać wyższym standardom kontroli i odpowiedzialności w Unii Europejskiej, zgodnie z ich dużym wpływem na naszych obywateli i społeczeństwo. Nadal uważnie obserwujemy sytuację cyfrową i bez wahania wyznaczymy każdą platformę, która spełnia kryteria wzmocnionego nadzoru zgodnie z Ustawą o usługach cyfrowych.
Bruksela nie ukrywa, że to dopiero początek.
Europa przykręca śrubę Big Techowi - i nie zamierza jej luzować
Po tej decyzji liczba usług objętych najwyższym poziomem nadzoru DSA wzrosła do 28. Firmy technologiczne nie zawsze są zachwycone, ale trudno nie zauważyć, że gdy algorytmy decydują o tym, co widzimy, czytamy i w co wierzymy, to większa przejrzystość i odpowiedzialność nie brzmią jak przesada.
*Ilustracja otwierająca wygenerowana za pomocą AI
Redaktor Spider's Web - ekspert w tematykach Microsoftu i RTV. Lubi oglądać się zarówno za siebie – wspominając przełomowe dokonania w informatyce – jak i przed siebie, będąc nieustannie ciekawym tego, co będzie dalej. Jego zainteresowania to przede wszystkim software: UI/UX, algorytmy, uczenie maszynowe, chmura czy sztuczna inteligencja. Nic dziwnego, że jako specjalizację obrał sobie pilnowanie firmy Microsoft. Uwielbia też sztukę gier i kina, przez co wyrósł na pasjonata sprzętu RTV – a i o technologii wspomnianych gier i filmów ma wiele ciekawego do opowiedzenia. Jego pierwsza obecność w mediach dotyczyła muzyki – współtworzył Overkill.pl. Ciąg dalszy jego rozwoju dotyczył już tylko nowych technologii. Zanim dołączył do zespołu Spider’s Web przez lata współtworzył CHIP.pl i Magazyn CHIP.