Wyszedłem na upał i telefon zaczął się zacinać. Oto, co dzieje się pod maską

Obecnie w Polsce panują rekordowo wysokie upały. W minioną niedzielę doszło do pobicia ponad 100-letniego rekordu 40,2°C z Prószkowa, zanotowanego w 1921 r. Nowym liderem stały się Słubice, gdzie zarejestrowano aż 40,5°C. W innych miastach i miejscowościach wcale nie było lepiej - wartości typu 38°C były zupełnie normalne. We wtorek sytuacja nieco się uspokoiła, ale wciąż jest naprawdę gorąco. Nie tylko ludziom nie podoba się taki stan rzeczy. Elektronice - też.

Elektronika użytkowa co do zasady nie toleruje wysokich temperatur. W smartfonach znajdziemy mnóstwo elementów, których wydajność jest najwyższa przy wartościach znacznie niższych od temperatury ciała człowieka. Najlepiej, gdyby zbliżała się do temperatury pokojowej (ok. 20°C). Każdy komponent charakteryzuje się inną specyfiką pracy.

Bezpieczna temperatura baterii to ok. 35°C. Długotrwałe przekraczanie tej wartości może powodować szybszą degradację akumulatora. Przegrzanie i temperatury rzędu 50°C mogą być dla tej części niebezpieczne.

Układy scalone, takie jak czipy SoC (potocznie nazywane procesorami, które obejmują też układ graficzny czy NPU), lubią temperatury na poziomie 30-40°C. Takie wartości utrzymywane są w spoczynku, gdy na telefonie nie dzieje się zbyt dużo - na przykład gdy przeglądamy internet lub korzystamy z komunikatorów. Jednak czipy są w stanie przeżyć znacznie więcej.

Dla układów scalonych montowanych w dzisiejszych modelach wartości typu 50-60°C (a nawet więcej) nie robią wrażenia. Jednak wraz ze wzrostem temperatury układu uruchamiany jest mechanizm zabezpieczający przed dalszym przegrzewaniem, określany jako throttling. Polega on na ograniczaniu wydajności układu (m.in. poprzez redukcję taktowania zegarów), dzięki czemu telefon może się schłodzić.

Z kolei ograniczanie wydajności wpływa na bezpośrednie działanie urządzenia. Może dochodzić do sytuacji, w których telefon się po prostu zacina, aby nie przekroczyć niebezpiecznych dla czipu temperatur.

Oczywiście najlepsze warunki dla smartfona to stosunkowo chłodne pomieszczenie (lub otoczenie). Aby sprawdzić różnice w wydajności smartfonów, postanowiłem wykorzystać specjalne programy do mierzenia mocy obliczeniowej urządzenia i wyrażania jej za pomocą punktów. W codziennym użytkowaniu mogą one nie mieć bezpośredniego przełożenia na odczuwalną wydajność, ale to najlepszy sposób, aby móc porównać możliwości telefonu w skrajnych (wysokich i normalnych) temperaturach.

W tym celu skorzystałem z dwóch programów: AnTuTu oraz Geekbench. Ten pierwszy mierzy ogólną wydajność telefonu, natomiast drugi - osobno możliwości CPU (procesora) oraz GPU (układu graficznego). Testy zostały przeprowadzone na najmocniejszym smartfonie Apple’a: iPhonie 17 Pro Max. Wyniki wyrażone w punktach wyglądają następująco:

Wyniki te dla przeciętnego człowieka niewiele znaczą. Nabierają znaczenia dopiero wtedy, gdy porówna się je z wartościami uzyskanymi przez inne urządzenia lub ten sam model, ale w innych warunkach testowych.

Upały przekraczające 30°C mogą bezpośrednio wpływać na nasz telefon. Szczególnie jeśli korzystamy z niego na pełnym słońcu i urządzenie zbiera promienie słoneczne. Dodajmy do tego wysoką temperaturę otoczenia oraz włączony moduł LTE lub 5G (który też generuje sporo ciepła) - i mamy gotowy przepis na nagrzany smartfon. Każdy, kto kiedykolwiek był na wakacjach w ciepłych krajach, dobrze wie, o czym mowa.

Im wyższa temperatura i indeks UV, tym większe problemy ma nasz telefon z utrzymaniem maksymalnej wydajności. Sam wykonałem prosty test. Wyszedłem na zewnątrz na pełne słońce i uruchomiłem identyczne testy wydajności. Smartfon rozgrzał się do czerwoności i nie tylko moja dłoń to odczuła. Programy do benchmarków jednoznacznie to potwierdziły:

Jeśli porównać to z wynikami osiągniętymi w pokojowej temperaturze, różnice są ogromne. W przypadku AnTuTu wydajność mojego iPhone’a 17 Pro Max spadła ponad dwukrotnie. Sprawdziłem bazę wyników poszczególnych generacji iPhone’ów oraz ich czipów i wynika z niej, że wysokie temperatury spowodowały spadek mocy obliczeniowej do poziomu… iPhone’a 11 Pro (Max) z 2019 roku, wyposażonego w czip A13. Wysoka temperatura cofnęła urządzenie w rozwoju o sześć lat!

Z kolei w testach Geekbench różnica nie była aż tak drastyczna. W pomiarze jednego rdzenia CPU straciłem 46 proc. wydajności, ale w konfiguracji wielordzeniowej już tylko 13 proc. Test układu graficznego wykazał spadek wydajności o 10 proc.

Jeszcze jak! Smartfon rozgrzany do czerwoności zacinał się, jakbym korzystał z telefonu z Androidem za 500 zł. Głównie dotyczyło to animacji systemowych, które były mocno spowolnione. Na szczęście same aplikacje działały i uruchamiały się bez zarzutu. To jednak idealnie pokazuje, że wysoka temperatura potrafi dać w kość nawet najlepszemu flagowcowi na rynku.

Czytaj też: