W Ustce sprawdzili bat na roje dronów. Wiedzą, jak nie marnować drogich rakiet

Z opancerzonego Strykera stojącego na poligonie w Ustce wystartował niewielki dron. Jego zadaniem nie było rozpoznanie terenu ani zaatakowanie celu naziemnego. FD-1 ma polować na inne bezzałogowce, a Amerykanie chcą go wykorzystać do ochrony swoich wojsk przed masowymi atakami.

Maszyna rozpędza się do ponad 265 km/h i może być gotowa do startu w mniej niż 2 minuty. Armia USA zamówiła już 685 egzemplarzy, ale podczas obecnych ćwiczeń sprawdzała coś więcej, niż tylko sam sprzęt. Chodzi o stworzenie taniej obrony, którą będzie można szybko rozbudować i przekazać zwykłym jednostkom wojskowym.

6 listopada na poligonie w Ustce amerykańscy żołnierze przeprowadzili próbę z wykorzystaniem przechwytującego drona FD-1. Maszyna wystartowała z pojazdu SGT Stout, czyli specjalistycznej odmiany transportera Stryker przystosowanej do obrony przeciwlotniczej krótkiego zasięgu.

Próba była częścią ćwiczeń Audacious Fury, prowadzonych od 2 do 6 listopada przez żołnierzy 5. Batalionu 4. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej, należącego do 52. Brygady Artylerii Przeciwlotniczej. Amerykanie sprawdzali przydatność FD-1 do zwalczania bezzałogowców zaliczanych do wojskowych grup 1-3, obejmujących zarówno niewielkie drony, jak i większe maszyny.

Wybór SGT Stout jest szczególnie interesujący, bowiem pojazd już teraz dysponuje armatą kalibru 30 mm, pociskami przeciwlotniczymi Stinger oraz systemami wykrywania celów. Do tego zestawu Amerykanie chcą dołożyć niewielkie drony przechwytujące, które mogłyby przejmować część zadań wykonywanych dotychczas przez znacznie droższe uzbrojenie.

Podpułkownik John Verwiel, dowódca batalionu prowadzącego ćwiczenia, wskazał wprost na konieczność zmiany ekonomii walki z bezzałogowcami. Armia ma do dyspozycji skuteczne systemy przeciwlotnicze, ale nie chce marnować kosztownej amunicji na zwalczanie kolejnych fal tanich maszyn.

Za opracowaniem FD-1 stoi amerykańska firma Mountain Horse Solutions, należąca do Global Ordnance. Co ciekawe, urządzenie początkowo powstawało z myślą o atakowaniu celów naziemnych. Dopiero rosnące zapotrzebowanie na tanie środki obrony przeciwlotniczej skłoniło konstruktorów do zmiany kierunku prac.

Maszyna zachowała konstrukcję niewielkiego wielowirnikowca FPV, ale otrzymała wyposażenie pozwalające śledzić cele powietrzne. Według producenta w końcowej fazie ataku FD-1 może osiągać prędkość przekraczającą 265 km/h. Podczas wcześniejszych prób rozpędzono go nawet do około 314 km/h.

Operator korzysta z obrazu przesyłanego przez kamerę, a po wskazaniu celu może wykorzystać funkcję Pixel-Lock. Pozwala ona śledzić wybrany obiekt podczas końcowego podejścia. Producent przewidział również integrację z zewnętrznymi systemami rozpoznania, które mogłyby dostarczać informacje o nadlatujących bezzałogowcach.

FD-1 jest na tyle niewielki, że może być przenoszony przez żołnierza. Przygotowanie do startu ma zajmować mniej niż 2 minuty, a sam system nie wymaga specjalistycznej wyrzutni. Producent deklaruje również możliwość zwalczania celów oddalonych o ponad 10 km, choć parametry zależą od zastosowanej konfiguracji.

Amerykańska armia zamówiła pierwszych 300 maszyn wiosną 2026 r., a 8 października podpisała kolejną umowę obejmującą 385 egzemplarzy. Rozwój konstrukcji przebiega przy tym w tempie rzadko spotykanym w tradycyjnych programach zbrojeniowych. Po pierwszych ocenach operacyjnych żołnierze zgłosili 9 obszarów wymagających poprawy. Producent odpowiedział serią modyfikacji, wprowadzając łącznie 13 zmian sprzętowych, m.in. dodatkowe kamery termowizyjne oraz rozwiązania zwiększające zasięg i długotrwałość lotu.

Pierwsze poprawki przygotowano w ciągu zaledwie kilku tygodni. Kolejne wersje trafiały do wojska, które ponownie sprawdzało ich możliwości i przekazywało uwagi konstruktorom. Takie tempo prac ma umożliwić dostosowywanie sprzętu do zagrożeń zmieniających się szybciej niż klasyczne procedury zakupowe. Nie ujawniono natomiast ceny pojedynczego FD-1 ani kosztu jego użycia.

Najciekawszym elementem ćwiczeń Audacious Fury wcale nie musiały być osiągi przechwytującego drona. Amerykanie wykorzystali pobyt w Polsce do opracowania programu szkolenia żołnierzy, którzy wcześniej nie mieli żadnego doświadczenia w sterowaniu maszynami FPV.

Jednostka przygotowuje szczegółowe procedury wykorzystania FD-1 oraz system certyfikacji operatorów. Chodzi o to, aby żołnierza, który nigdy nie latał FPV, można było przeszkolić do wykonywania zadań bojowych. Następnie instruktorzy z 5. Batalionu mają przekazywać zdobyte doświadczenia kolejnym jednostkom amerykańskich wojsk w Europie i Afryce.

Obsługa nowoczesnego systemu rakietowego i pilotowanie niewielkiego drona przechwytującego wymagają przecież zupełnie innych umiejętności. Amerykanie próbują połączyć te dwa światy w ramach istniejących jednostek.

Wojna na Ukrainie pokazała, jak trudno utrzymać skuteczną obronę podczas wielogodzinnych ataków prowadzonych z wykorzystaniem dużych liczb bezzałogowców. Każdy zniszczony cel oznacza zużycie amunicji, a nawet najnowocześniejsze wyrzutnie mają ograniczony zapas pocisków.

O ekonomii takiej walki pisaliśmy już na Spider's Web. Niewielkie drony przechwytujące pozwalają ograniczać zużycie kosztownych rakiet, ale wymagają sprawnego wykrywania celów, niezawodnej łączności i odpowiednio przygotowanych operatorów.

FD-1 ma uzupełniać uzbrojenie znajdujące się na wyposażeniu amerykańskich jednostek przeciwlotniczych. Żołnierze mogliby wykorzystywać go przeciw wybranym bezzałogowcom, zachowując pociski rakietowe do zwalczania trudniejszych zagrożeń.

Przeczytaj także:

Pozostaje jednak problem skali. Jeśli nad chronioną bazę nadleci jednocześnie kilkadziesiąt dronów, samo posiadanie szybkich przechwytujących nie wystarczy. Trzeba błyskawicznie rozdzielić cele pomiędzy operatorów, zapewnić im informacje o położeniu przeciwnika i przygotować kolejne maszyny do startu. Właśnie dlatego amerykańskie ćwiczenia koncentrowały się również na procedurach i szkoleniu. Armia chce być w stanie wystawiać większą liczbę operatorów, zamiast polegać na niewielkich zespołach specjalistów.

W Polsce także rozwijane są rozwiązania oparte na zwalczaniu dronów innymi bezzałogowcami. Wojsko Polskie pokazywało już nagrania z przechwyceń wykonywanych przez MEROPS, a szkolenia operatorów tego systemu rozpoczęły się na początku roku. MEROPS ma stanowić również element polskiego systemu obrony antydronowej SAN. Projekt zakłada połączenie radarów, uzbrojenia lufowego, pocisków rakietowych i przechwytujących bezzałogowców w wielowarstwową osłonę.

*Źródło zdjęcia wprowadzającego: US Army