We Wrocławiu budują polską Dolinę Krzemową. Potężna inwestycja

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) i Politechnika Wrocławska (PWr) podpisały umowę finansową na 150 mln zł. To pierwsza część finansowania projektu, które docelowo może sięgnąć 600 mln zł. Cały projekt jest znacznie większy niż kwota przekazana przez EBI. Jego wartość przekracza 1,3 mld zł, a Politechnika Wrocławska zamierza sfinansować pozostałą część, wynoszącą ponad 700 mln zł, ze środków własnych, funduszy Unii Europejskiej oraz innych źródeł.

Wrocław Tech Innovation Park LEM to nie będzie pojedynczy park technologiczny ani jeden duży budynek. To wieloletni program rozbudowy i modernizacji infrastruktury Politechniki Wrocławskiej, którego celem jest stworzenie we Wrocławiu dużego, interdyscyplinarnego zaplecza do prowadzenia badań, kształcenia i wdrażania nowych technologii. Skrót LEM oznacza Life, Energy & Materials, życie, energię i materiały. To trzy obszary, wokół których zbudowano koncepcję całego przedsięwzięcia.

Projekt obejmuje 15 inwestycji, które łącznie dadzą około 46,8 tys. m2 nowej lub zmodernizowanej powierzchni. Do tego dochodzi wyposażenie 10 centrów badawczych w nowoczesną aparaturę.

Największym pojedynczym obiektem będzie Health Tech Synergy Hub (HTSH), mający około 21,3 tys. m2. To szczególnie ciekawa część projektu, ponieważ ma połączyć inżynierię, medycynę i biologię. W laboratoriach mają być prowadzone badania nad nowymi technologiami medycznymi oraz rozwiązaniami znajdującymi zastosowanie w ochronie zdrowia.

To właśnie takie połączenie różnych dziedzin staje się coraz ważniejsze we współczesnej nauce. Nowoczesna medycyna potrzebuje bowiem nie tylko lekarzy i biologów, ale również inżynierów materiałowych, informatyków, specjalistów od sztucznej inteligencji, elektroniki czy robotyki.

Technologie opracowywane przez inżynierów mogą następnie trafiać do laboratoriów medycznych, szpitali i firm zajmujących się urządzeniami diagnostycznymi oraz terapeutycznymi.

Health Tech Synergy Hub nie będzie przy tym jedynym elementem infrastruktury związanej z naukami o życiu i zdrowiu. W ramach LEM powstanie również Centrum Symulacji Medycznych II. Razem mają stworzyć zaplecze pozwalające rozwijać zarówno technologie medyczne, jak i nowoczesne metody kształcenia przyszłych specjalistów.

Drugim filarem LEM będą technologie cyfrowe, mikroelektronika i technologie kwantowe. W tym obszarze znajdzie się między innymi Centrum Mikro- i Nanoelektroniki, Mikro- i Nanosystemów oraz Mikro- i Nanoinżynierii. To właśnie w takich laboratoriach prowadzi się badania nad niezwykle małymi strukturami, materiałami i urządzeniami, które mogą znaleźć zastosowanie w elektronice, czujnikach, telekomunikacji czy medycynie.

Ważną rolę odegra także Centrum Zaufanych Systemów Informacyjnych i Telekomunikacyjnych. W świecie, w którym coraz większa część gospodarki i infrastruktury opiera się na systemach cyfrowych, bezpieczeństwo informacji oraz odporność sieci teleinformatycznych stają się równie ważne jak ich wydajność. Rozwijanie takich technologii ma znaczenie nie tylko dla przedsiębiorstw, ale również dla sektora publicznego i infrastruktury krytycznej.

W LEM znajdzie się również miejsce dla sztucznej inteligencji. Centrum Zastosowań Sztucznej Inteligencji ma zajmować się wykorzystaniem AI w różnych dziedzinach, co dobrze pokazuje, jak bardzo współczesne badania technologiczne zacierają granice pomiędzy poszczególnymi dyscyplinami.

Algorytmy sztucznej inteligencji mogą być bowiem wykorzystywane zarówno do analizy danych medycznych, projektowania nowych materiałów, sterowania urządzeniami, jak i optymalizacji procesów przemysłowych.

Kolejnym obszarem będzie fotonika i technologie kwantowe. Centrum Technologii Fotonicznych i Kwantowych ma rozwijać rozwiązania wykorzystujące właściwości światła oraz zjawiska fizyki kwantowej. To dziedziny uznawane za jedne z kluczowych dla przyszłości telekomunikacji, czujników, obliczeń i systemów pomiarowych. Uzupełnieniem tej infrastruktury będzie Centrum Informatyczne, zapewniające zaplecze obliczeniowe dla prowadzonych badań.

Nazwa LEM przypomina jednak, że park nie będzie koncentrował się wyłącznie na elektronice i cyfryzacji. Ważną częścią projektu będą również badania nad materiałami, energią, klimatem i rozwojem miast. W Centrum Inżynierii Materiałowej i Obróbki Plastycznej oraz Centrum Zaawansowanych Technologii Surowcowych i Energetycznych naukowcy będą mogli pracować nad materiałami oraz technologiami związanymi z przemysłem i energetyką.

Z kolei Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Ochrony Klimatu ma zajmować się problemami związanymi z transformacją środowiskową, a Centrum Innowacji Miejskich będzie przestrzenią do rozwijania rozwiązań odpowiadających na wyzwania współczesnych miast. To kolejny element układanki, w której technologie cyfrowe, energetyka, nowe materiały i analiza danych mogą być wykorzystywane wspólnie.

LEM nie będzie jednak wyłącznie kompleksem laboratoriów dostępnych dla naukowców. W projekcie przewidziano także przestrzenie związane z przedsiębiorczością, współpracą międzynarodową i aktywnością studentów. Powstanie Centrum Przedsiębiorczości Akademickiej, Centrum Relacji Międzynarodowych - Hotel Akademicki oraz Kampus Innowacji Studenckich. Uzupełnieniem będzie Modelarnia, czyli przestrzeń pozwalająca studentom i zespołom badawczym pracować nad własnymi projektami.

Pierwsze elementy całego przedsięwzięcia mają być gotowe w 2027 r. Wtedy planowane jest zakończenie budowy Modelarni oraz Centrum Zaufanych Systemów Informacyjnych i Telekomunikacyjnych.

Rok później mają zostać ukończone między innymi Health Tech Synergy Hub, centra związane z mikro- i nanoelektroniką, sztuczną inteligencją oraz przedsiębiorczością akademicką. Pozostałe inwestycje będą oddawane etapami w latach 2029–2030.

I to jest chyba najważniejsze. LEM ma stworzyć wspólne środowisko, w którym naukowcy, studenci, firmy, szpitale i instytucje publiczne będą mogli pracować nad nowymi technologiami. Politechnika Wrocławska chce w ten sposób przejść od modelu uczelni skupionej przede wszystkim na kształceniu inżynierów do znacznie szerszego ośrodka badawczo-technologicznego.

Najważniejszym efektem LEM nie będzie zatem sama liczba nowych metrów kwadratowych czy laboratoriów. O wartości tego projektu zdecyduje to, co powstanie dzięki nim - nowe materiały, algorytmy, urządzenia medyczne, technologie energetyczne, systemy teleinformatyczne i rozwiązania, które dziś mogą jeszcze nie istnieć. To właśnie z takich połączeń różnych dziedzin nauki najczęściej rodzą się technologie, które później zmieniają gospodarkę i codzienne życie.