Superkomputery i AI ogrzeją mieszkania. Polskie miasto startuje z testem
Każde zapytanie do sztucznej inteligencji, każda zaawansowana operacja w chmurze i sekunda pracy superkomputerów generują gigantyczne ilości ciepła. Do tej pory ta energia bezpowrotnie uciekała w atmosferę, ogrzewając jedynie wentylatory. Wrocław postanowił to zmienić i przekształcić cyfrowy efekt uboczny w realne wsparcie dla miejskiej sieci ciepłowniczej.
Centra danych to współczesne fabryki cyfrowego świata, ale też potężne generatory energii termicznej. Architektura nowoczesnych serwerowni wymaga nieustannego, niezwykle kosztownego chłodzenia, by pracujące pod pełnym obciążeniem procesory nie uległy uszkodzeniu.
Zamiast jednak marnować produkowane w ten sposób ciepło i oddawać je do otoczenia, można skierować je prosto do kaloryferów mieszkańców. Właśnie na taki krok zdecydowano się we Wrocławiu, łącząc potencjał naukowy z infrastrukturą energetyczną.
Cyfrowy grzejnik w skali makro
Politechnika Wrocławska oraz spółka Kogeneracja, należąca do Grupy PGE, podpisały list intencyjny, który otwiera drogę do odzyskiwania energii z Wrocławskiego Centrum Sieciowo-Superkomputerowego (WCSS). Głównym założeniem tej współpracy jest zagospodarowanie ciepła odpadowego, będącego naturalnym produktem ubocznym codziennej pracy potężnej infrastruktury informatycznej.
To ważny krok w stronę nowoczesnego ciepłownictwa, w którym tradycyjne surowce energetyczne są uzupełniane przez źródła, o których jeszcze dekadę temu nikt nie myślał w kontekście ogrzewania miast.
W praktyce cały proces opiera się na zaawansowanej inżynierii systemów chłodzenia. Serwery działające w WCSS są chłodzone cieczą lub powietrzem, które absorbują emitowane ciepło. Następnie, dzięki specjalnym instalacjom, parametry zebranej w ten sposób energii są podnoszone do wartości wymaganych przez systemy ciepłownicze.
Tak przygotowane ciepło może bez przeszkód zasilić miejską magistralę, realnie podnosząc efektywność energetyczną całego Wrocławia.
AI i superkomputery obniżą koszty eksploatacji
Z perspektywy uczelni korzyści mają charakter zarówno finansowy, jak i techniczny. Montaż systemu odzysku ciepła pozwala diametralnie zmienić strukturę kosztów utrzymania centrum danych. Zamiast generować wyłącznie wydatki na chłodzenie, infrastruktura IT zaczyna przynosić oszczędności, oddając przetworzoną energię do sieci miejskiej.
Prof. PWr dr inż. Jacek Oko, dyrektor Wrocławskiego Centrum Sieciowo-Superkomputerowego, wyjaśnia w komunikacie, że instalacja tego systemu pozwoli obniżyć roczne koszty eksploatacyjne poprzez wykorzystanie energii odpadowej do zasilania miejskiej sieci ciepłowniczej.
Dyrektor WCSS dodaje również, że działanie takie jednocześnie zwiększy efektywność energetyczną infrastruktury IT oraz ograniczy emisję CO2, doskonale wpisując się w cele zrównoważonego rozwoju i politykę klimatyczną miasta. Dla wrocławskich naukowców projekt ten stanowi także unikalne pole badawcze.
Sektor technologiczny rozwija się obecnie w błyskawicznym tempie, napędzany zapotrzebowaniem na moc obliczeniową dla modeli sztucznej inteligencji. Doświadczenie zebrane przy projektowaniu, budowie i eksploatacji nowoczesnych obiektów tego typu, a zwłaszcza tych wyposażonych w komputery dużej mocy klasy HPC i zaawansowane węzły AI, pozwoli wrocławskiej uczelni wyznaczać standardy dla kolejnych tego typu inwestycji w Polsce.
Więcej na Spider's Web:
Zachodni standard wchodzi na polski rynek
Choć w skali naszego kraju wykorzystanie serwerowni do ogrzewania domów wciąż brzmi jak technologiczna nowinka, w wielu zakątkach Europy jest to sprawdzona rzeczywistość. Podobne rozwiązania z powodzeniem funkcjonują już w Holandii czy w krajach skandynawskich. Tamtejsi planiści miejscy od lat traktują infrastrukturę cyfrową jako stabilne, niezależne od warunków atmosferycznych i przede wszystkim niskoemisyjne źródło ciepła, które idealnie wpisuje się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym.
Dla Grupy PGE wrocławski projekt to istotny element szerszej strategii, nastawionej na dekarbonizację oraz maksymalne zwiększanie efektywności energetycznej. Rosnący sektor ICT produkuje ogromne ilości ciepła, które dotychczas pozostawało niewykorzystane.
Złapanie tej energii i wpuszczenie jej w obieg miejski to przykład transformacji energetycznej, która nie polega wyłącznie na stawianiu nowych farm wiatrowych czy solarnych, ale na mądrym zarządzaniu zasobami, które już powstają w innych sektorach gospodarki.
Prezes zarządu Kogeneracji, Dariusz Witkowski, podkreśla, że współpraca z Politechniką Wrocławską i WCSS pozwoli w pełni wykorzystać realny potencjał ciepła z infrastruktury IT i przełożyć go na konkretne korzyści środowiskowe dla mieszkańców Wrocławia.
Inicjatywa z Dolnego Śląska ma szansę stać się wzorcowym szablonem dla innych polskich miast i ośrodków akademickich. Pokazuje bowiem, że nowoczesne technologie i troska o klimat nie muszą stać w sprzeczności z ekonomią. Przeciwnie, odpowiednio zaprojektowany system potrafi zamienić cyfrowy ślad węglowy w czystą energię trafiającą bezpośrednio do miejskich mieszkań.
Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe to jednostka Politechniki Wrocławskiej działająca na rzecz środowiska naukowego jako partner technologiczny. Posiada szeroką ofertę IT dla podmiotów publicznych, współpracuje ze środowiskiem naukowym i biznesem, m.in. w zakresie dostępu do superkomputerów, maszyn wirtualnych, usług sieciowych i telekomunikacyjnych oraz cyberbezpieczeństwa. Działając na styku nauki z przemysłem, koncentruje się też na badaniach naukowych i procesach badawczych.
Dziennikarz Spider's Web, zajmuje się tematyką militariów i obronności. Jest pasjonatem lotnictwa, broni pancernej i miłośnikiem symulatorów. Pisze o nowych technologiach, takich jak broń hipersoniczna czy laserowa. Interesuje się historią konfliktów oraz Chin i Wietnamu w XX wieku. Dziennikarzem jest od 1998 roku. Pracował w Super Expressie, Gazecie Wyborczej, Purepc. Jest autorem trzech książek poświęconych wojnie w Wietnamie. Prywatnie interesuje się również fizyką, grami, kotami i kolarstwem górskim.