Polska walczy o nowe okręty podwodne. Największa zmiana na Bałtyku od lat

Wygląda na to, że tym razem nie skończy się na zapowiedziach. Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz ogłosił właśnie ostateczną finalizację rozmów ze Szwecją. Oficjalne podpisanie kontraktu stulecia dla Marynarki Wojennej zaplanowano na 29 czerwca w Gdyni. To strategiczny zwrot akcji, który całkowicie zmieni układ sił na Morzu Bałtyckim.

Podczas konferencji prasowej w Madrycie szef resortu obrony stwierdził, że chodzi o kontrakt oczekiwany od pokoleń.

Wybór Sztokholmu jako partnera strategicznego zamknął trwający od miesięcy wyścig, w którym Szwedzi musieli pokonać potężną konkurencję z Włoch, Francji, Hiszpanii, Niemiec oraz Korei Południowej. Ostatecznie Polska zdecydowała się na jednostki typu A26 Blekinge, produkowane przez renomowaną stocznię Saab-Kockums.

Formuła umowy zakłada jednoczesne parafowanie porozumień na szczeblu rządowym oraz bezpośrednich umów między zaangażowanymi przedsiębiorstwami obronnymi. Ma to zagwarantować, że transakcja nie ograniczy się wyłącznie do zakupu gotowych maszyn, ale realnie wpłynie na polski przemysł i wymianę technologiczną. Polskie firmy mają zyskać konkretne zobowiązania offsetsowe i serwisowe, co jest kluczowe dla późniejszego utrzymania floty w sprawności.

Istotnym elementem porozumienia jest rozwiązanie problemu tak zwanej luki kompetencyjnej. Budowa nowoczesnych okrętów podwodnych trwa latami, a polscy marynarze muszą na czymś ćwiczyć już teraz, by nie utracić unikalnych umiejętności.

Szwecja zaoferowała nam rozwiązanie pomostowe, czyli tak zwany gap filler. Będzie to starszy okręt typu A17, który trafi pod polską banderę w przyszłym roku na zasadzie leasingu lub wypożyczenia. Transakcja zadziała w obie strony, ponieważ elementem umowy jest również sprzedaż polskiego okrętu typu Ratownik na rzecz szwedzkiej marynarki wojennej.

Niestety na pierwsze nowoczesne jednostki przyjdzie nam jeszcze poczekać. Harmonogram dostaw pokazuje, jak skomplikowanym procesem jest budowa współczesnej floty podwodnej.

Szwecja zamówiła swoje pierwsze egzemplarze A26 już w 2015 r., jednak projekt borykał się z opóźnieniami i tamtejsza marynarka otrzyma je dopiero w latach 2027–2028. Polska ma wejść w posiadanie pierwszego z trzech zakontraktowanych okrętów około 2030 r. Jest to więc inwestycja wybitnie długoterminowa.

Największym atutem okrętów typu A26 Blekinge jest ich modułowa konstrukcja oraz zastosowanie zaawansowanego napędu hybrydowego. Tradycyjne układy dieslowsko-elektryczne zmuszają okręty do regularnego podchodzenia pod powierzchnię wody w celu naładowania akumulatorów, co zwiększa ryzyko wykrycia.

Szwedzi rozwiązali ten problem za pomocą napędu niezależnego od powietrza (AIP) opartego na silnikach Stirlinga piątej generacji. Pozwala to polskim załogom na nieprzerwane przebywanie w pełnym zanurzeniu przez nawet 18 do 20 dni.

Wyciszenie okrętu i minimalizacja jego śladu magnetycznego oraz akustycznego sprawiają, że jednostki te stają się niemal niewykrywalne dla sonarów przeciwnika. Konstruktorzy zastosowali kadłub ze stali o podwyższonej wytrzymałości oraz charakterystyczny kiosk wykonany z materiałów kompozytowych, co bezpośrednio nawiązuje do technologii stealth znanej ze szwedzkich korwet typu Visby.

Ster rufowy w układzie litery X pozwala na precyzyjne manewrowanie na płytkich wodach i bezpieczne osiadanie na dnie morza, gdzie okręt może prowadzić skrytą obserwację.

Okręty mają długość ponad 66 m i wyporności podwodnej rzędu 2100 t.

Współczesne pole walki wymaga czegoś więcej niż tylko przenoszenia torped. Jednostki A26 zostały zaprojektowane z myślą o operacjach wielodomenowych. Kluczową innowacją jest tak zwany Multi-Mission Portal. To specjalny, elastyczny system śluz, który pozwala na bezpieczne wysyłanie i podejmowanie z pokładu bezzałogowych pojazdów podwodnych oraz operatorów sił specjalnych, takich jak GROM czy Formoza. Przy załodze liczącej zaledwie od 17 do 26 osób, okręt może jednorazowo zabrać na misję dodatkowych 35 komandosów.

W dobie zagrożeń dla podmorskich rurociągów, kabli telekomunikacyjnych czy farm wiatrowych, zdolność do monitorowania dna morskiego staje się kluczowa dla bezpieczeństwa gospodarczego kraju. Nowe okręty będą wyposażone w zaawansowane systemy sztucznej inteligencji, które automatycznie przetworzą dane z sonarów nowej generacji i pomogą załodze w podejmowaniu decyzji taktycznych.

Całość uzupełnia solidne uzbrojenie - sześć wyrzutni dla ciężkich torped dalekiego zasięgu.