Niewykryty uraz mózgu i walące się budynki to śmiertelne pułapki. Młodzi geniusze znaleźli na nie sposób
Rozwiązania proste, a przy tym mogące ratować ludzkie życie - tak o zwycięzcach powiedział James Dyson, założyciel firmy Dyson.
Tegoroczna edycja konkursu była rekordowa pod względem liczby zgłoszeń. Początkujący inżynierowie zaproponowali w sumie 2294 projektów. Pochodziły z 28 krajów i regionów.
Ostatecznie wybrano dwa. Zwycięzcy Konkursu Nagroda Jamesa Dysona 2026 otrzymali 30 tys. funtów nagrody za swoje wynalazki.
Sentinel to zwycięzca międzynarodowy w kategorii zrównoważonego rozwoju
Jest to czujnik wykrywający uszkodzenia konstrukcyjne budynków, opracowany przez Aldreia Onga, inżyniera budownictwa i absolwenta De La Salle University. Urządzenie umożliwia wykrywanie potencjalnie niebezpiecznych uszkodzeń konstrukcyjnych powstałych w wyniku trzęsień ziemi oraz pomaga identyfikować budynki zagrożone zawaleniem.
Sentinel wykonany jest z betonu o właściwościach samoczujnikowych, zawierającego materiały przewodzące, które umożliwiają przepływ prądu elektrycznego przez element. Gdy w betonie pojawiają się pęknięcia lub inne uszkodzenia, zmienia się jego rezystancja elektryczna, co stanowi mierzalny sygnał potencjalnego uszkodzenia konstrukcji. Wbudowane elektrody łączą każdy czujnik z niewielkim modułem elektronicznym, który monitoruje te zmiany i porównuje je z wartościami początkowymi. W przypadku wykrycia istotnej zmiany dane są przesyłane bezprzewodowo do internetowego panelu monitorowania, umożliwiając inżynierom zdalną i bieżącą ocenę stanu technicznego budynku - wyjaśniono.
Jak skomentował James Dyson, Aldrei w swoim projekcie Sentinel w "pomysłowy sposób przekształcił element powszechnie stosowany w budownictwie w niedrogi czujnik, który wykrywa pęknięcia i zapewnia wczesne ostrzeganie o uszkodzeniach".
- To niezwykle innowacyjne rozwiązanie, które pozwala wykrywać problemy, zanim doprowadzą do kosztownych konsekwencji, a co ważniejsze - może zapobiec sytuacjom, w których ludzie mieszkają lub pracują w budynkach zagrożonych zawaleniem - stwierdził założyciel firmy Dyson.
Sentinel został zaprojektowany z myślą o przystępnej cenie, co ma pozwolić na wdrożenie rozwiązania na szeroką skalę. Jako że rozwiązanie wykorzystuje element stosowany w konstrukcjach żelbetowych, czujniki Sentinel można instalować bezpośrednio podczas budowy, bez konieczności dodawania osobnych elementów konstrukcyjnych.
Czujniki Sentinel zostały już wbudowane w jeden z budynków na Filipinach, gdzie są testowane w rzeczywistych warunkach.
Z kolei drugi finalista to projekt Rumble Rims - zwycięzca międzynarodowy w kategorii medycznej
Jest to urządzenie opracowane przez Radhikę Saran, Cleo Pontone i Sophię DeVito z Uniwersytetu Harvarda. Jego celem jest zapobieganie dalszym urazom mózgu u sportowców w wyniku niewykrytych wstrząśnień mózgu. Niedrogi zestaw nagłowny wykorzystuje technologię śledzenia ruchu gałek ocznych za pomocą podczerwieni. Pozwala to na przeprowadzenie badań przesiewowych w kierunku wstrząśnienia mózgu bezpośrednio przy boisku. Rozwiązanie wspiera również podejmowanie bezpieczniejszych decyzji dotyczących powrotu zawodników do gry.
Jak przyznają triumfatorki, wstrząśnienia mózgu w sporcie młodzieżowym stały się czymś, co traktowane jest "niemal jak codzienność, mimo ich długofalowych konsekwencji neurologicznych". Tymczasem jak przekonują, można tworzyć rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo i ochronę zdrowia. Naukowczynie mają nadzieję, że za sprawą nagrody uda się rozwijać projekt i przeprowadzić testy pilotażowe, mogące sprawić, że Rumble Rims będzie dostępny przy każdym boisku sportowym.
- Tegoroczni międzynarodowi zwycięzcy, Sentinel i Rumble Rims, odpowiadają na poważne zagrożenia dla życia i zdrowia, proponując niezwykle proste rozwiązania. Ich wynalazki mogą ratować życie – i właśnie takie odważne myślenie chciałem wspierać, gdy 21 lat temu powołałem do życia Konkurs Nagroda Jamesa Dysona. Oba projekty w pełni zasługują na to wyróżnienie - stwierdził James Dyson.
Jak do tej pory przez dwadzieścia jeden lat istnienia konkursu przyznano ponad 400 nagród. Łączna ich kwota wyniosła ponad 1,5 mln funtów.
W Spider’s Web od kwietnia 2021 zajmuje się tematami związanymi z ekologią, przyrodą, ochroną środowiska, architekturą, miastami przyszłości, transportem publicznym z pociągami na czele i, rzecz jasna, wpływem technologii na nasze zwykłe życie. Zaczynał od pisania o grach – przede wszystkim w serwisie gamezilla.pl, z przerwą na gram.pl. Następnie zajął się opisywaniem technologii, robiąc to w takich portalach jak next.gazeta.pl, a potem serwisach technologicznych grupy WP (tech.wp.pl, dobreprogramy.pl, gadżetomania.pl – będąc redaktorem prowadzącym – czy polygamia.pl). Prywatnie fan Morrisseya, morza, bloków z wielkiej płyty i dziwnych budynków, o których zdarza mu się zresztą pisać.