Szwedzkie Gripeny pilnują Rzeszowa. Jeden szczegół zwraca uwagę

Szwedzkie Siły Powietrzne od 1 października bronią wschodnią flankę NATO. Do Polski wysłano samoloty myśliwskie JAS 39 Gripen z Flotylli Powietrznej Blekinge (F-17). Ich misją będzie ochrona lotniska Rzeszów Jasionka, węzła logistycznego w Polsce, wykorzystywanego do wojskowego i cywilnego wsparcia Ukrainy.

Szwedzi wezmą tym samym udział w wsparciu zintegrowanej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej NATO na terytorium Polski.

Samoloty Saab JAS 39 Gripen będą stacjonować w Polsce przez dwa miesiące. Podczas operacji będą podporządkowane Centrum Połączonych Operacji Powietrznych NATO w Uedem w Niemczech.

Szwedzkie Siły Powietrzne zamieściły też dwa zdjęcia pokazujące skierowane do Polski myśliwce JAS 39 Grippen. Jeden szczegół zwraca uwagę. To rakieta powietrze - powietrze Meteor, służąca do walki powietrznej, o potężnym zasięgu 200 km.

To nie pierwszy raz, gdy szwedzkie myśliwce pilnują polskiego nieba. Wkrótce po wstąpieniu Szwecji do NATO, w marcu 2025 r., sześć JAS 39 Grippen ze Skrzydła Norrbotten stacjonowało na lotnisku w Malborku. Był to pierwszy raz, gdy szwedzkie samoloty bojowe operowały z terytorium sojusznika. W maju 2025 r. sześć kolejnych myśliwców ze Skrzydła Blekinge trafiło do Rzeszowa.

Meteor jest pociskiem klasy BVRAAM, czyli przeznaczonym do walki powietrznej poza zasięgiem wzroku pilota. Ma 3,7 m długości, waży około 190 kg i ma średnicę 178 mm. Jego charakterystycznym elementem jest silnik strumieniowy na paliwo stałe, który może dostarczać ciąg podczas znacznej części lotu.

W przypadku wielu klasycznych pocisków powietrze-powietrze silnik rakietowy pracuje przez stosunkowo krótki czas, a później pocisk wykorzystuje uzyskaną prędkość do dalszego lotu. Meteor wykorzystuje inne rozwiązanie. Jego silnik strumieniowy może podtrzymywać napęd podczas lotu w kierunku celu, dzięki czemu pocisk zachowuje dużą energię także w końcowej fazie przechwycenia. Według MBDA Meteor osiąga prędkość przekraczającą Mach 4.

Pocisk ma aktywną głowicę radiolokacyjną, dwukierunkowe łącze danych oraz możliwość naprowadzania inercyjnego w środkowej fazie lotu i autonomicznego naprowadzania w fazie końcowej.

JAS 39 Gripen powstał jako stosunkowo lekki, wielozadaniowy samolot bojowy, który miał odpowiadać specyficznym potrzebom Szwecji. Konstruktorzy musieli uwzględnić możliwość działania w warunkach, w których klasyczne duże bazy lotnicze mogłyby zostać zaatakowane.

Dlatego Gripen może korzystać z krótkich odcinków dróg i improwizowanych baz. W przypadku wersji C producent podaje możliwość operowania z pasa o długości około 800 m i szerokości 16 m. Samolot zaprojektowano także tak, aby jego obsługa naziemna była stosunkowo szybka i wymagała niewielkiej liczby ludzi.

Gripen C ma 14,9 m długości, 8,4 m rozpiętości, maksymalną masę startową 14 t i silnik zapewniający 80,5 kN ciągu. Na dużej wysokości może osiągnąć około Mach 2, a jego maksymalny pułap przekracza 52 500 stóp, czyli około 16 km. Samolot ma osiem punktów podwieszeń uzbrojenia.

To jednak nie osiągi maksymalne są największym atutem Gripena. Szwedzka konstrukcja została pomyślana jako maszyna wielozadaniowa, która może wykonywać zadania walki powietrznej, atakowania celów naziemnych oraz rozpoznania. Samolot korzysta również z łącza danych i systemów pozwalających wymieniać informacje z innymi elementami systemu walki. Pilot nie musi więc opierać się wyłącznie na tym, co sam zobaczy na radarze czy w celowniku.