Kiedy następne zaćmienie Słońca i Księżyca? Znamy konkretne daty
Jeśli ktoś w Polsce przegapił ostatnie zaćmienia, nie oznacza to wcale, że musi czekać dziesiątki lat na kolejną okazję. W ciągu najbliższych miesięcy i lat na polskim niebie pojawi się kilka interesujących zjawisk.
Najbliższe zaćmienie Księżyca widoczne w Polsce nastąpi w nocy z 20 na 21 lutego 2027 r. Będzie to jednak zaćmienie półcieniowe, czyli znacznie subtelniejsze od całkowitego zaćmienia Księżyca. Kilka miesięcy później, 2 sierpnia 2027 r,, czeka nas natomiast częściowe zaćmienie Słońca.
Zaćmienie Księżyca już w lutym 2027 r.
Pierwszym z tych wydarzeń będzie zaćmienie Księżyca w nocy z 20 na 21 lutego 2027 r. Zjawisko rozpocznie się o godz. 22:12 czasu polskiego, maksimum przypadnie o godz. 00:12, a cały proces zakończy się o godz. 2:13. Oznacza to ponad cztery godziny, podczas których Księżyc będzie przechodził przez półcień Ziemi.
Nie będzie to jednak słynny krwawy Księżyc, który znamy z całkowitych zaćmień. W przypadku zaćmienia półcieniowego Księżyc nie wchodzi bowiem w najciemniejszą część cienia Ziemi, czyli umbrę. Przechodzi jedynie przez półcień. W efekcie jego tarcza może stać się nieco ciemniejsza, ale zmiana jasności będzie znacznie mniej wyraźna niż podczas zaćmienia częściowego lub całkowitego.
Maksimum przypadnie około północy. W Warszawie Księżyc będzie wtedy znajdował się około 47 stopni nad południowym horyzontem, więc warunki do obserwacji będą całkiem dobre. Oczywiście ostatecznie najważniejsza będzie pogoda.
2 sierpnia 2027 r. Słońce częściowo zniknie nad Polską
Znacznie ciekawsze dla obserwatorów będzie kolejne wydarzenie. 2 sierpnia 2027 r. dojdzie do całkowitego zaćmienia Słońca, którego pas całkowitości przejdzie między innymi przez południową Hiszpanię, Afrykę Północną, Egipt, Arabię Saudyjską i Jemen. Polska znajdzie się jednak poza pasem całkowitości. Z naszego kraju zobaczymy tylko częściowe zaćmienie.
W Polsce zjawisko rozpocznie się około godz. 10:16 czasu letniego, a zakończy około godz. 12:27. Dokładne godziny i stopień przysłonięcia będą zależały od miejsca obserwacji. W Warszawie maksimum przypadnie o godz. 11:22, a Księżyc zasłoni około 41 proc. średnicy tarczy Słońca. W Krakowie będzie to około 38 proc., natomiast we Wrocławiu około 47 proc.
Podczas częściowego zaćmienia trzeba również pamiętać o bezpieczeństwie. Na Słońce nie wolno patrzeć przez zwykłe okulary przeciwsłoneczne, aparat fotograficzny czy lornetkę bez odpowiedniego filtra. Do bezpośredniej obserwacji potrzebne są certyfikowane okulary lub filtry przeznaczone specjalnie do obserwacji Słońca.
Zaćmienie Słońca w skali całej Ziemi nie jest wydarzeniem szczególnie wyjątkowym. Problem polega na tym, że cień Księżyca padający na powierzchnię naszej planety jest stosunkowo niewielki. Dlatego pas, w którym można zobaczyć całkowite zaćmienie, przesuwa się po powierzchni Ziemi i za każdym razem obejmuje inne regiony.
Z tego powodu mieszkańcy Polski mogą obserwować kolejne częściowe zaćmienia, podczas gdy na całkowite muszą czekać znacznie dłużej. Co więcej, fakt, że gdzieś na świecie dochodzi do całkowitego zaćmienia Słońca, nie oznacza, że zjawisko będzie całkowite również w Polsce.
Kiedy nastąpi najbliższe całkowite zaćmienie Księżyca widoczne z Polski?
31 grudnia 2028 r. w Polsce będzie można obserwować całkowite zaćmienie Księżyca. To wyjątkowo dobrze widoczne zdarzenie przypadnie w Sylwestra. Według wyliczeń NASA całkowite zaćmienie potrwa około 71 minut, od godz. 17:16 do godz. 18:28.
W Polsce całe zaćmienie rozpocznie się wcześniej, ale jego początkowa faza półcieniowa nie będzie jeszcze widoczna z powierzchni kraju, ponieważ Księżyc będzie znajdował się pod horyzontem. W Warszawie Księżyc wzejdzie około godz. 17:17, już w trakcie zaćmienia częściowego.
O godz. 17:16 rozpocznie się faza całkowita, a maksimum nastąpi o godz. 17:52. W tym momencie Księżyc będzie znajdował się około 19 stopni nad północno-wschodnim horyzontem. Całkowita faza zakończy się o godz. 18:27, natomiast całe zaćmienie zakończy się dopiero o godz. 20:40.
Podczas fazy całkowitej Księżyc nie zniknie jednak z nieba. Zamiast tego jego tarcza przybierze ciemnoczerwony lub miedziany odcień. Dzieje się tak dlatego, że Ziemia znajdzie się dokładnie między Słońcem a Księżycem i zasłoni bezpośrednie światło słoneczne.
Część promieniowania słonecznego przechodzi jednak przez ziemską atmosferę i zostaje rozproszona oraz załamana w kierunku powierzchni Księżyca. To właśnie światło przefiltrowane przez atmosferę nadaje mu charakterystyczną czerwoną barwę. Z tego powodu całkowite zaćmienie Księżyca często określa się mianem krwawego Księżyca.
31 grudnia 2028 r. będzie więc szczególnym dniem dla miłośników astronomii w Polsce. Maksimum zaćmienia przypadnie jeszcze przed rozpoczęciem sylwestrowej nocy, dlatego wystarczy znaleźć miejsce z możliwie dobrym widokiem na północno-wschodni horyzont.
Kiedy nastąpi najbliższe całkowite zaćmienie Słońca widoczne z Polski?
7 października 2135 r. Polska znajdzie się na trasie pasa całkowitego zaćmienia Słońca. Będzie to pierwsze takie zjawisko widoczne z naszego kraju od wielu dekad. Pas całkowitości przejdzie przez południowo-zachodnią część Polski, obejmując między innymi fragmenty Dolnego Śląska i Małopolski. Astronomiczne wyliczenia wskazują, że maksymalna szerokość pasa całkowitego zaćmienia wyniesie około 224 km.
Oznacza to, że nie w całej Polsce Słońce zostanie całkowicie zasłonięte przez Księżyc. Szczególnie dobre warunki będą panowały na południowym zachodzie kraju, a całkowitą fazę będzie można obserwować między innymi w rejonie Wrocławia, Katowic i Krakowa. W tych miejscach Księżyc całkowicie przykryje tarczę Słońca, choć długość fazy całkowitej będzie różna w zależności od lokalizacji. We Wrocławiu potrwa ona około półtorej minuty, w Katowicach około 2 minut, a w Krakowie około 1 minuty i 16 sekund.
Samo zaćmienie nastąpi rano. Według danych dla Polski zjawisko rozpocznie się około godz. 8:33 czasu letniego, a zakończy około godz. 10:51. W zależności od miejsca dokładne godziny będą się różnić, podobnie jak czas trwania całkowitości.
Maksymalna faza nastąpi o godz. 9:00:03 czasu ziemskiego, a w miejscu największego zaćmienia całkowitość potrwa około 4 minut i 50 sekund. To właśnie w tym momencie niebo w środku dnia może wyraźnie pociemnieć.
Na całkowite zaćmienie Słońca widoczne z Polski trzeba będzie więc poczekać ponad sto lat. Nie będzie to jedyna taka okazja w stosunkowo krótkim odstępie czasu. 25 maja 2142 r. kolejne całkowite zaćmienie przejdzie przez północną Polskę, w tym przez obszar Pomorza. Polska znajdzie się więc na trasie dwóch całkowitych zaćmień Słońca w ciągu zaledwie siedmiu lat.
Główna ilustracja wygenerowana przy pomocy AI.
Dziennikarz Spider's Web. Specjalizuje się w tematyce militariów i obronności. Pisze również o nauce - głownie o kosmosie. Jest pasjonatem lotnictwa, broni pancernej i miłośnikiem symulatorów. Interesuje się historią konfliktów oraz Chin i Wietnamu w XX wieku. Dziennikarzem jest od 1998 roku. Pracował w Super Expressie, Gazecie Wyborczej, Purepc. Jest autorem trzech książek poświęconych wojnie w Wietnamie. Prywatnie interesuje się również fizyką, grami, kotami i kolarstwem górskim.