Najlepsze aplikacje do obserwacji nieba i gwiazd. Pomogą w sierpniu
Telefon rozpozna planetę, pokaże radiant Perseidów i sprawdzi chmury. Oto najlepsze aplikacje astronomiczne na Androida i iPhone’a.
Najprostsze aplikacje działają niczym jak mapa przyłożona do nieba. Skierujemy telefon w stronę jasnego obiektu, a na ekranie pojawi się jego nazwa. Bardziej rozbudowane programy pozwalają przesunąć czas o kilka godzin, sprawdzić położenie planet w przyszłości, przygotować listę celów dla teleskopu albo zaplanować zdjęcie Drogi Mlecznej nad konkretnym budynkiem.
Są też narzędzia, które prawie wcale nie zajmują się rozpoznawaniem gwiazd. Zamiast tego pokazują zachmurzenie na różnych wysokościach, punkt rosy, fazę Księżyca i godziny astronomicznej nocy. Na ekranie wyglądają znacznie mniej efektownie, ale mogą uratować całą wyprawę.
Nie istnieje więc jedna bezdyskusyjnie najlepsza aplikacja astronomiczna. Początkujący potrzebuje przede wszystkim prostego przewodnika. Fotograf chce znać dokładne położenie Słońca i radiantu roju meteorów. Właściciel teleskopu szuka rozbudowanych katalogów, a osoba wybierająca się na Perseidy przede wszystkim powinna wiedzieć, czy nocą niebo nie zniknie za chmurami.
Najbardziej praktyczny zestaw składa się z dwóch programów: mapy nieba i prognozy przygotowanej z myślą o obserwacjach astronomicznych. Trzecią aplikację warto dołożyć dopiero wtedy, gdy planujemy zdjęcia albo używamy teleskopu.
Sky Tonight najlepiej odpowiada na proste pytania
Sky Tonight to jeden z najlepszych wyborów dla osoby, która nie chce studiować map, tylko szybko dowiedzieć się, co właśnie widzi. Aplikacja działa na Androidzie i iOS, wykorzystuje lokalizację oraz czujniki telefonu, a po skierowaniu urządzenia w niebo pokazuje gwiazdy, planety, konstelacje, satelity i jaśniejsze obiekty głębokiego nieba.
Jej największą zaletą nie jest liczba pozycji w katalogu. Sky Tonight dobrze radzi sobie z pytaniami, które rzeczywiście przychodzą do głowy podczas patrzenia w górę. Co jest tą jasną kropką? Gdzie dziś szukać Saturna? Czy z mojego miasta widać teraz Międzynarodową Stację Kosmiczną? O której godzinie interesujący obiekt znajdzie się wyżej nad horyzontem?
Przydatna jest sekcja pokazująca to, co można zobaczyć danej nocy. Zamiast przekopywać się przez tysiące nazw, dostajemy krótszy wybór dopasowany do lokalizacji i pory. Do tego dochodzi kalendarz z informacjami o koniunkcjach, zaćmieniach, aktywności rojów meteorów i innych zjawiskach.
To właśnie Sky Tonight poleciłbym osobie, która przed sierpniowym zaćmieniem i Perseidami chce zainstalować tylko jeden program. Aplikacja pokaże położenie Słońca, pomoże odnaleźć Perseusza i podpowie, kiedy interesujące zjawisko będzie widoczne. Nie zasypuje od razu użytkownika ogromnym katalogiem słabych galaktyk, których i tak nie zobaczy bez teleskopu.
Nie oznacza to oczywiście, że telefon zawsze wskaże obiekt idealnie. W trybie nakładanym na rzeczywisty obraz wiele zależy od kalibracji kompasu. Do tego problemu jeszcze wrócimy, bo nawet najlepszy program może kazać szukać Jowisza kilka stopni obok jego prawdziwego położenia.
Pobierz Sky Tonight na Androida
Stellarium Mobile pokazuje niebo bez zbędnych ozdobników
Stellarium od lat jest jednym z najpopularniejszych cyfrowych planetariów. Wersja mobilna przenosi jego najważniejsze możliwości na Androida i iPhone’a. Zamiast albumu z ogromnymi rysunkami mitologicznych postaci dostajemy mapę, która rzeczywiście przypomina nocne niebo.
Można ustawić lokalizację, datę i godzinę, a następnie sprawdzić, jak będzie wyglądało niebo za kilka godzin, następnej nocy albo podczas wybranego wydarzenia astronomicznego. Program pokazuje gwiazdy, planety, komety, satelity i obiekty głębokiego nieba. Pozwala także przewijać czas, dzięki czemu łatwo sprawdzimy, gdzie znajdzie się wybrany obiekt, zanim jeszcze wyjdziemy z domu.
Będzie to szczególnie wygodne przy Perseidach. Stellarium pozwala odnaleźć Perseusza i sprawdzić, jak wraz z upływem nocy zmienia się położenie radiantu. Nie znaczy to, że podczas roju trzeba patrzeć wyłącznie w ten punkt. Meteory mogą pojawiać się w różnych częściach nieba, ale znajomość położenia radiantu pomaga zrozumieć, skąd pozornie wybiegają ich tory.
Aplikacja ma tryb nocny, który barwi interfejs na czerwono. Jasny biały ekran szybko psuje przystosowanie wzroku do ciemności, przez co po odłożeniu telefonu przez kilka minut widzimy mniej słabych gwiazd. Czerwony interfejs również powinien być możliwie ciemny, ale jest znacznie mniej uciążliwy.
Podstawowa wersja Stellarium wystarczy większości początkujących. Rozszerzona edycja zwiększa katalog dostępnych obiektów i dodaje funkcje przydatne między innymi użytkownikom teleskopów. Nie warto jednak kupować jej tylko po to, żeby raz w roku odnaleźć Saturna. Przewaga większego katalogu zaczyna być odczuwalna dopiero wtedy, gdy naprawdę szukamy słabszych mgławic, gromad i galaktyk.
Pobierz Stellarium na Androida
Star Walk 2 Plus robi pierwsze wrażenie
Star Walk 2 Plus jest o wiele bardziej widowiskowy. Konstelacje mogą zostać przykryte dużymi ilustracjami, obiekty płynnie przesuwają się po ekranie, a tryb rozszerzonej rzeczywistości nakłada mapę na obraz z aparatu. Dla osoby, która dopiero zaczyna, taki sposób prezentacji może być zwyczajnie bardziej przystępny, niż oszczędne planetarium.
Aplikacja działa na Androidzie i iOS. Pozwala cofać i przyspieszać czas, sprawdzać widoczne danego wieczoru obiekty oraz wyszukiwać planety, gwiazdy i konstelacje. Dobrze sprawdzi się podczas wspólnego oglądania nieba z dziećmi. Łatwiej pokazać, dlaczego konkretny układ gwiazd nazwano Łabędziem albo Lwem, gdy na ekranie pojawia się odpowiednia ilustracja.
Taka efektowność może jednak przeszkadzać w terenie. Rozbudowane grafiki zasłaniają część gwiazd i utrudniają bezpośrednie porównanie ekranu z prawdziwym niebem. Przed obserwacją warto zmniejszyć liczbę ozdobników, ograniczyć jasność i włączyć tryb nocny. Star Walk 2 Plus jest więc dobrym pierwszym przewodnikiem, ale niekoniecznie najlepszym narzędziem dla osoby, która chce precyzyjnie planować wielogodzinną sesję teleskopową. Tutaj zaczyna się terytorium SkySafari.
Pobierz Star Walk 2 Plus na Androida
Pobierz Star Walk 2 Plus na iOS
SkySafari 8 jest dla tych, którym zwykła mapa już nie wystarcza
SkySafari 8 potrafi wyświetlić niebo i wskazać planetę tak samo jak prostsze aplikacje. Jego prawdziwa siła ujawnia się jednak dopiero wtedy, gdy przestajemy patrzeć na niebo przypadkowo.
Program jest dostępny na Androidzie i iOS w kilku wariantach. Wyższe wersje oferują rozbudowane katalogi zawierające miliony gwiazd i ogromną liczbę obiektów głębokiego nieba. Można tworzyć listy obserwacyjne, planować sesje, zapisywać notatki i sprawdzać szczegółowe dane dotyczące wybranych obiektów.
Dla właściciela zgodnego teleskopu szczególnie ważna będzie możliwość sterowania montażem z poziomu telefonu. Zamiast ręcznie wpisywać współrzędne, wybieramy obiekt na mapie, a teleskop ustawia się w odpowiednim kierunku. Oczywiście nie zwalnia to z prawidłowego przygotowania i wyrównania montażu, ale znacznie upraszcza późniejszą pracę.
SkySafari ma sens również wtedy, gdy planujemy obserwacje słabszych obiektów. Program może pomóc przygotować listę galaktyk, mgławic lub gromad widocznych o konkretnej porze, z wybranego miejsca i przy danym sprzęcie. To zupełnie inny sposób korzystania z mapy, niż szybkie sprawdzanie nazwy jasnej planety.
Wersja Pro będzie przesadą dla kogoś, kto instaluje aplikację wyłącznie przed nocą Perseidów. Meteory ogląda się gołym okiem, a katalog stu milionów gwiazd nie zwiększy ich liczby. Jeśli jednak astronomiczne wypady przestają być jednorazową atrakcją, SkySafari może zastąpić kilka prostszych narzędzi.
PhotoPills nie rozpoznaje nieba. Ono planuje zdjęcie
PhotoPills często trafia do zestawień aplikacji astronomicznych, choć w rzeczywistości jest przede wszystkim rozbudowanym planerem fotograficznym. Nie służy głównie do tego, aby skierować telefon na gwiazdę i poznać jej nazwę. Pomaga ustalić, gdzie i kiedy ustawić aparat, żeby niebo znalazło się dokładnie tam, gdzie chcemy.
Na mapie można sprawdzić położenie Słońca, Księżyca, Drogi Mlecznej i radiantu roju meteorów dla konkretnego miejsca, dnia oraz godziny. Tryb rozszerzonej rzeczywistości pozwala stanąć w terenie i zobaczyć, w którym punkcie nad horyzontem pojawi się interesujący obiekt.
To będzie szczególnie przydatne 12 sierpnia. Częściowe zaćmienie Słońca nastąpi wieczorem, gdy tarcza będzie znajdowała się nisko. Fotograf może wcześniej sprawdzić, czy z wybranego miejsca zjawisko pojawi się nad wieżą, drzewem, jeziorem albo linią zabudowy. Bez takiego planu łatwo przyjechać na miejsce i odkryć, że Słońce schowa się za blokiem, zanim rozpocznie się najciekawsza część obserwacji.
PhotoPills pomaga także przy Perseidach. Program pokazuje położenie radiantu względem krajobrazu, co ułatwia zaplanowanie kadru. Do tego dochodzą kalkulatory czasu naświetlania, smug gwiazd, głębi ostrości i ekspozycji.
To aplikacja płatna i dla osoby, która chce po prostu patrzeć na meteory z leżaka, będzie zbędna. Dla fotografa może jednak okazać się najważniejszym narzędziem w całym zestawieniu. Trzeba tylko pamiętać, że program zaplanuje geometrię zdjęcia, ale nie zagwarantuje czystego nieba. Po to potrzebna jest kolejna aplikacja.
Pobierz PhotoPills na Androida
Clear Outside odpowiada na najważniejsze pytanie
Można idealnie ustalić położenie Saturna, radiantu Perseidów i zachodzącego Słońca, a później nie zobaczyć niczego, bo całe niebo zasłoni cienka warstwa chmur. Zwykła aplikacja pogodowa często pokazuje wtedy małą ikonę chmury albo ogólną wartość zachmurzenia dla całego dnia. Dla obserwatora to za mało.
Clear Outside prezentuje prognozę godzinową przygotowaną z myślą o astronomii. Osobno pokazuje chmury niskie, średnie i wysokie. Nawet cienkie chmury znajdujące się bardzo wysoko mogą skutecznie obniżyć kontrast i zgasić słabsze gwiazdy oraz meteory.
Do tego dochodzą informacje o temperaturze, wietrze, opadach, wilgotności, punkcie rosy, fazie Księżyca i godzinach zmierzchu. Punkt rosy jest szczególnie ważny dla osób korzystających z teleskopu lub aparatu. Gdy temperatura zbliża się do tej wartości, na soczewkach i obudowie może zacząć osadzać się wilgoć.
Clear Outside działa na Androidzie i iOS, ale nie powinno być jedynym źródłem informacji o pogodzie. Prognozę warto porównać z radarem opadów i innym modelem zachmurzenia, zwłaszcza gdy planujemy dalszy wyjazd.
Najlepiej przygotować dwa albo trzy miejsca obserwacyjne po różnych stronach miasta. Jeżeli jedna okolica znajdzie się pod chmurami, być może w innym kierunku warunki będą wyraźnie lepsze. Przy Perseidach takie przesunięcie może zdecydować, czy zobaczymy kilkadziesiąt meteorów, czy tylko pojaśnienie chmur nad miastem.
Pobierz Clear Outside na Androida
Sky Guide i Night Sky są stworzone dla użytkowników Apple
Osoby korzystające z iPhone’a mają jeszcze dwie ciekawe aplikacje, które szczególnie mocno wykorzystują ekosystem Apple.
Sky Guide stawia na prostotę. Pozwala rozpoznawać obiekty, śledzić wydarzenia astronomiczne i korzystać z mapy bez stałego połączenia z internetem. Współpracuje także z Apple Watchem. Interfejs jest spokojniejszy niż w aplikacjach wypełnionych dużymi ilustracjami i wyskakującymi ciekawostkami.
To dobry wybór dla kogoś, kto chce szybko odnaleźć planetę, sprawdzić czas przelotu satelity i schować telefon z powrotem do kieszeni. Nie trzeba przekopywać się przez rozbudowane katalogi ani funkcje przeznaczone dla użytkowników zaawansowanego sprzętu.
Night Sky 26 oferuje więcej efektów, funkcji rozszerzonej rzeczywistości, widżetów i integracji z urządzeniami Apple. Działa nie tylko na iPhonie i iPadzie, lecz także na zegarku, komputerze oraz goglach Vision Pro. Może prowadzić użytkownika do wybranego obiektu, prezentować wydarzenia i rozbudowane wizualizacje nieba.
Część możliwości jest związana z płatną subskrypcją, dlatego Night Sky najlepiej pasuje do osoby, która rzeczywiście chce korzystać z aplikacji regularnie i na kilku urządzeniach. Sky Guide będzie rozsądniejszym, prostszym wyborem na pojedynczy wypad.
Jaka aplikacja na zaćmienie Słońca?
Do obserwacji częściowego zaćmienia Słońca 12 sierpnia wystarczy Sky Tonight, Stellarium Mobile albo Sky Guide. Każda z tych aplikacji pokaże przebieg zjawiska, położenie Słońca i orientacyjne godziny poszczególnych faz dla wybranej lokalizacji.
Fotograf powinien sięgnąć po PhotoPills, ponieważ przy wieczornym zaćmieniu kluczowy będzie horyzont. Program pozwoli sprawdzić, czy Słońce nie schowa się za drzewami, budynkiem albo wzniesieniem. Clear Outside przyda się natomiast do oceny chmur.
Żadna aplikacja nie rozwiąże jednak najważniejszej kwestii bezpieczeństwa. Z Polski widoczne będzie zaćmienie częściowe, a więc w żadnym momencie nie wolno patrzeć na Słońce bez właściwej ochrony. Potrzebne są okulary przeznaczone do obserwacji zaćmień.
Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie wystarczą. Aparat, lornetka i teleskop wymagają odpowiedniego filtra zamontowanego przed obiektywem, a nie małego kawałka ciemnego szkła przy oku. Skupione światło może uszkodzić wzrok oraz sprzęt szybciej, niż użytkownik zdąży zareagować. Telefon może podpowiedzieć, gdzie znajduje się Słońce. Nie jest jednak filtrem i nie daje żadnej ochrony podczas bezpośredniej obserwacji.
Jaka aplikacja na Perseidy?
Do samego oglądania Perseidów najlepiej sprawdzi się Sky Tonight albo Stellarium. Obie aplikacje pokażą położenie Perseusza oraz radiantu roju. Star Walk 2 Plus będzie dobrą, bardziej efektowną alternatywą dla rodzin i osób początkujących. Nie trzeba jednak przez całą noc wpatrywać się w ekran ani dokładnie w radiant. Meteory mogą przecinać różne części nieba. Po odnalezieniu kierunku lepiej odłożyć telefon i objąć wzrokiem jak największy fragment sklepienia.
PhotoPills przyda się osobom fotografującym. Clear Outside pomoże zdecydować, czy warto jechać oraz o której godzinie prognozowana jest największa szansa na czyste niebo. W 2026 r. maksimum Perseidów przypadnie w nocy z 12 na 13 sierpnia, w pobliżu nowiu. Księżyc nie powinien więc rozjaśniać nieba. Tym bardziej szkoda byłoby zepsuć sobie obserwację ekranem ustawionym na pełną jasność.
Którą aplikację wybrać?
Osobie, która dopiero zaczyna i chce zainstalować jeden program, najłatwiej polecić Sky Tonight. Stellarium Mobile będzie lepsze dla kogoś, kto woli realistyczną mapę i chce planować obserwacje na konkretną godzinę.
Star Walk 2 Plus sprawdzi się podczas pierwszych rodzinnych obserwacji. SkySafari 8 jest narzędziem dla właścicieli teleskopów oraz osób tworzących własne listy obiektów. PhotoPills warto kupić, jeżeli niebo ma nie tylko zostać obejrzane, lecz także sfotografowane.
Użytkownicy urządzeń Apple mogą wybrać prostszy Sky Guide albo bardziej efektowny i rozbudowany Night Sky 26. Niezależnie od mapy warto mieć również Clear Outside lub inne narzędzie pokazujące zachmurzenie godzinowe.
Najlepsza aplikacja nie jest tą, która mieści największą liczbę gwiazd w katalogu. Powinna rozwiązywać konkretny problem. Początkującego zaprowadzić do Saturna, fotografa ustawić w odpowiednim miejscu, a właścicielowi teleskopu pomóc wybrać cele na całą noc. Gdy już wykona swoje zadanie, telefon powinien wrócić do kieszeni. Najlepszy ekran tego wieczoru będzie przecież znajdował się nad głową.
*Źródło grafiki wprowadzającej: Nednapa, Getty Images Pro, Canva Pro / Canva Pro
Redaktor Spider's Web specjalizujący się w tematyce naukowej. O nowych technologiach zaczął pisać w 2012 r. na łamach portalu Telix. Później współtworzył treści dla Komputer Świata i PCLabu. Epizod dziennikarski zaliczył także w lokalnej gazecie i w dziale blogowym SpeedTest. Współzałożyciel agencji BlueCopy, zajmującej się copywritingiem i poligrafią. Przez pewien czas właściciel firmy transportowej. Prywatnie fan starych polskich oper mydlanych (oglądanych obowiązkowo z konkubiną), dumny opiekun kotki brytyjskiej i pasjonat-amator druku 3D.